
ସୁରଟ ଗାନ୍ଧୀ ନଗରର ଦକ୍ଷିଣରେ 284 କିଲୋମିଟର, ଅହମ୍ମଦାବାଦର 265 କିଲୋମିଟର ଏବଂ ମୁମ୍ବାଇର ଉତ୍ତରରେ 289 କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ। ସମଗ୍ର ସହରର ଅର୍ଥନୀତି ମୁଖ୍ୟତଃ ଦୁଇଟି ଶିଳ୍ପ ଉପରେ ଆଧାରିତ, ମାନବ ନିର୍ମିତ ତନ୍ତୁ/ବସ୍ତ୍ରର ବୟନ ଶିଳ୍ପ ଏବଂ ହୀରା କାଟିବା ଏବଂ ମସୃଣ କରିବା ଶିଳ୍ପ। ଗୁଜରାଟର ବିଭିନ୍ନ ଭାଗ ଏବଂ ଭାରତର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ରାଜ୍ୟରୁ ଆସିଥିବା ପ୍ରବାସୀମାନଙ୍କ କାରଣରୁ ଏହା ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ଗତିଶୀଳ ସହରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ, ଯାହାର ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ରହିଛି। ଜାତୀୟ ରାଜପଥ-8 (ଏନ୍. ଏଚ୍.-8) ସୁରଟର ପୌର ସୀମାର 16 କିଲୋମିଟର ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ଏବଂ ଏହା ଅହମ୍ମଦାବାଦ-ମୁମ୍ବାଇ ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଅବସ୍ଥିତ।
ଏହି ସହର ହୀରା ଏବଂ ବୟନ ଶିଳ୍ପ ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା ଏବଂ ଭାରତର ଡାଇମଣ୍ଡ ସିଟି ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା | ଏହା ହୀରା କାଟିବା ଏବଂ ଚମକାଇବା ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ସାରା ବିଶ୍ୱରେ 90 ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ଅଶୋଧିତ ହୀରା ଏଠାରେ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରାଯାଏ | ସୁରଟ ଭାରତରେ ପୋଷାକ ଏବଂ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ସାମଗ୍ରୀ ପାଇଁ ଏକ ଲୋକପ୍ରିୟ ସପିଂ କେନ୍ଦ୍ର | ଜନସଂଖ୍ୟା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହା ଭାରତର ଅଷ୍ଟମ ସର୍ବବୃହତ୍ ସହର ଏବଂ ଭାରତର ନବମ ସର୍ବବୃହତ୍ ସହରାଞ୍ଚଳ। ଏହା ସୁରଟ ଜିଲ୍ଲାର ପ୍ରଶାସନିକ ରାଜଧାନୀ। ଇକୋନୋମିକ୍ ଟାଇମ୍ସ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଅଧ୍ୟୟନ ଅନୁଯାୟୀ, 2035 ସୁଦ୍ଧା ସୁରଟ ବିଶ୍ୱର ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ସହର ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ବିଶ୍ୱର ଚତୁର୍ଥ ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ସହର ଏବଂ ଭାରତର ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ସହର। 2001 ରୁ 2008 ମଧ୍ୟରେ ସାତଟି ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଏହି ସହର ବାର୍ଷିକ ଜି. ଡି. ପି. ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର 11.5% ରେକର୍ଡ କରିଛି।
2013 ମସିହାରେ ବାର୍ଷିକ ସର୍ଭେ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆସ୍ ସିଟି-ସିଷ୍ଟମ୍ (ଏ. ଏସ୍. ଆଇ. ସି. ଏସ୍.) ଦ୍ୱାରା ସୁରଟକୁ 'ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସହର' ଭାବେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି। ଏହି ସହରକୁ ଭାରତର ପ୍ରଥମ ସ୍ମାର୍ଟ ଆଇ. ଟି. ସହର ଭାବେ ଚୟନ କରାଯାଇଛି, ଯାହା ଆଇ. ବି. ଏମ୍. ସହିତ ମିଶି ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟ ସିଟି ନେକ୍ସଟ ଇନିସିଏଟିଭ୍ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ ହୋଇଛି। ସ୍ୱଚ୍ଛ ସର୍ବେକ୍ଷଣ 2020 ଅନୁଯାୟୀ 21 ଅଗଷ୍ଟ 2020 ସୁଦ୍ଧା ସୁରଟ ଭାରତର ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସହର ଭାବେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ହୋଇଛି। ଏହି ସହରରେ ଏସ୍ସାର, ଲାର୍ସନ ଆଣ୍ଡ ଟୁବ୍ରୋ ଏବଂ ଆରଆଇଏଲ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କାରଖାନା ରହିଛି। ସୁରଟ ସ୍ଥିତିସ୍ଥାପକତା ବର୍ଗରେ ୟୁନେସ୍କୋ ସହିତ ନେଟଏକ୍ସପ୍ଲୋ ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି ପୁରସ୍କାର 2019 ଜିତିଛି।
ଗୁଜରାଟର ଅର୍ଥନୈତିକ ପାୱାର ହାଉସ
Get the Daily Metro & Rail Brief
Join 125,000+ metro and rail professionals. Project updates, new tenders and contract awards from across India, in your inbox every day.
ଗୁଜୁରାଟର 'ଅର୍ଥନୈତିକ ଶକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର' ସୁରଟ ନିଜର ସ୍ୱପ୍ନର ସହର ଜରିଆରେ ଦେଶର ଲୋକମାନଙ୍କ ସ୍ୱପ୍ନକୁ ବାସ୍ତବତାରେ ପରିଣତ କରିବାର ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି। ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ଚମକୁଥିବା ଶିଳ୍ପ ଗ୍ରେଡର ନବ୍ବଇ ପ୍ରତିଶତ ହୀରା ସୁରଟରେ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରାଯାଏ | ଏହି ଶିଳ୍ପର ଅପାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏକ ବଡ଼ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ସ୍ୱପ୍ନର ପରିକଳ୍ପନା କରିଛନ୍ତି-ସୁରଟରେ ବିକଶିତ ହେବାକୁ ଥିବା ହୀରା ଗବେଷଣା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ସହର (ଡ୍ରିମ ସିଟି)। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିକଳ୍ପିତ ବୃହତ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ (ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ) ଆତ୍ମନିର୍ଭର ଭାରତ ନିର୍ମାଣ ପଥରେ ରହିଛି। ଏହି ବିଶାଳ ସ୍ୱପ୍ନର ମୂଳ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଆଗକୁ ଏବଂ ପଛକୁ ଏକୀକରଣ ଦ୍ୱାରା ହୀରା ଶିଳ୍ପର ବାଣିଜ୍ୟ ସୁବିଧାର ଉନ୍ନତି କରିବା। ବର୍ତ୍ତମାନର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀ କେନ୍ଦ୍ରର ଠିକ ବିପରୀତ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଏବଂ ସୁରଟ ବିମାନବନ୍ଦରରୁ ମାତ୍ର ତିନି କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ଥିବା ସଚିନ ମାଗଡାଲା ଜାତୀୟ ରାଜପଥରେ 683 ହେକ୍ଟର ଜମିରେ ଗଠିତ ସ୍ୱପ୍ନର ସହରର ମାଷ୍ଟରପ୍ଲାନ ଡାଇମଣ୍ଡ ସିଟି-ସୁରଟର ବାଣିଜ୍ୟ ପରିଦୃଶ୍ୟକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବ ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ମାନଚିତ୍ରରେ ଯେକୌଣସି ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ମାନକ ସେଟ ତୁଳନାରେ ଭବ୍ୟତା, ବିଳାସ ଏବଂ ଗୁଣବତ୍ତା ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଆବଶ୍ୟକ ପରିଚୟ ପ୍ରଦାନ କରିବ।
ଡ୍ରିମ ସିଟିରେ ସୁଯୋଗର ଦୁନିଆକୁ ପରିଦର୍ଶକମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱାଗତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଗୌରବମୟ ପ୍ରବେଶ ଦ୍ୱାର ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି | ଗଣ ପରିବହନ ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ କରିଡର ସହିତ 60 ମିଟର ଚଉଡ଼ା ମୁଖ୍ୟ ରାସ୍ତାକୁ ସମସ୍ତ ପରିବହନ ମାଧ୍ୟମ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସୁବିଧା ଦେବା ପାଇଁ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି। ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସ୍ୱପ୍ନର ସହରରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏଠାରେ ପରିକଳ୍ପିତ ହେଉଛି ଏକ ସୁନ୍ଦର ସ୍କାଏୱାକ ଯାହା ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସ୍ୱପ୍ନର ସହର ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନରୁ ବି. ଆର୍. ଟି. ଏସ୍. ସେବା ଦ୍ୱାରା ଡାଇମଣ୍ଡ ବର୍ଷ୍ଟକୁ ଅତି ଆଧୁନିକ ଟର୍ମିନାଲ ସହିତ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବ ଯାହା ମଲ୍ଟି-ମଡେଲ ସଂଯୋଗକୁ ସହଜ ଏବଂ ଆରାମଦାୟକ କରିବା ପାଇଁ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି।
ପରିବେଶରେ ଚମକ ଆଣିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ସାଇକେଲ ଟ୍ରାକ୍, କ୍ଲାସିକ୍ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଫର୍ଣ୍ଣିଚର୍ ଏବଂ ସ୍ମାର୍ଟ ଷ୍ଟ୍ରିଟ୍ ଲାଇଟ୍ ସହିତ ସଜ୍ଜିତ ମାର୍ଜିତ ଫୁଟ୍ପାତ୍ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରାଯାଇଛି | ସବୁଜ ସ୍ଥାନ ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି। ଏହାର ଏକ ଅଂଶ ଭାବରେ ପାର୍କ, ଖୋଲା ସ୍ଥାନ, ବଗିଚା ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି ଯାହା ସମଗ୍ର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ସମୃଦ୍ଧ ହେବ | ପୂର୍ବରୁ ଡମ୍ପିଂ ସାଇଟ୍ ଭାବରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଅଞ୍ଚଳକୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବରେ ପୁନଃ ପୂରଣ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ସବୁଜ କ୍ରୀଡା ଏବଂ ପରିବେଶ ଉଦ୍ୟାନ ଭାବରେ ବିକଶିତ ହୋଇଛି | ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ୱପ୍ନର ସହର କମ୍ପାନୀ କର୍ପୋରେଟ୍ ଅଫିସ୍ ଏବଂ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ଏବଂ କମାଣ୍ଡ ସେଣ୍ଟର ସହିତ ସଡ଼କ ଜଳ ଯୋଗାଣ ଡ୍ରେନେଜ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଭଳି ମୌଳିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଆରମ୍ଭ କରିଛି।
ଆର୍ଥିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ୱପ୍ନର ସହର ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ଏବଂ ବୀମା ସୁବିଧା, ଜାତୀୟ ହୀରା ଅନୁସନ୍ଧାନ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ସହିତ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ କଷ୍ଟମ ହାଉସ, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସମ୍ମିଳନୀ କେନ୍ଦ୍ର, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ସୁବିଧା, ପଞ୍ଚ ତାରକା ହୋଟେଲ ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ସୁରକ୍ଷା ତଦାରଖ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ କଷ୍ଟମ ହାଉସ ଭଳି ଆନୁସଙ୍ଗିକ ସୁବିଧା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବ। ଡୁମାସ ଉବ୍ରାଟ ବେଳାଭୂମିର ବିକାଶ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି ଯାହା ସ୍ୱପ୍ନର ସହରର ବିକାଶରେ ଚମକ ଯୋଗାଇବ। ସୁରଟ ଡାଇମଣ୍ଡ ବୋର୍ସ ପ୍ରକଳ୍ପର ରତ୍ନ-ପେଣ୍ଟାଗନ୍ ଏବଂ ବୁର୍ଜ ଖଲିଫା ଠାରୁ ବଡ଼ ଏକ ନିୟୁତ ବର୍ଗଫୁଟ କ୍ଷେତ୍ରଫଳ ବିଶିଷ୍ଟ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ଭବନ-ସ୍ୱପ୍ନର ସହରର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହେବ। 15 ମହଲା ବିଶିଷ୍ଟ ନଅଟି ଆକାଶ-ଉଚ୍ଚ ଟାୱାରକୁ ନେଇ ଗଠିତ ବିଶାଳ ଏସଡିବି କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସରେ 300 ରୁ 7500 ବର୍ଗ ଫୁଟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ 4200 ରୁ ଅଧିକ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ରହିବ ଯାହା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ, ଜାତୀୟ ଏବଂ ସ୍ଥାନୀୟ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ସମସ୍ତ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିବ। ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟାୱାରକୁ ସଂଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଟାୱାର ଡିଜାଇନ୍ ଏବଂ ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି | ସୁରକ୍ଷା ଫାଟକରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ଚାରି ମିନିଟ୍ ମଧ୍ୟରେ 126ଟି ହାଇସ୍ପିଡ୍ ଲିଫ୍ଟ୍ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଗନ୍ତବ୍ୟସ୍ଥଳକୁ ନେଇଯିବ।
2276 କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ ଏହି ଭବ୍ୟ ଏସ୍. ଡି. ବି. ଅଟ୍ଟାଳିକାର ପରିକଳ୍ପନା ପଞ୍ଚତତ୍ବ ବିଷୟବସ୍ତୁ ଉପରେ କରାଯାଇଛି। ଆଇ. ଜି. ବି. ସି. ପ୍ଲାଟିନମ୍ ମାନ୍ୟତା ପ୍ରାପ୍ତ ସବୁଜ କୋଠା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ଏକ ଆକର୍ଷଣ ହେବ ଯାହା ଉଚ୍ଚ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଜନା ସହିତ ସମ୍ମିଳନୀ ସ୍ଥାନ, ବହୁମୁଖୀ ହଲ୍, ରେଷ୍ଟୁରାଣ୍ଟ, ବ୍ୟାଙ୍କ, ଖୁଚୁରା ଦୋକାନ ଭଳି ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରିବ। ସୁରଟ ଡାଇମଣ୍ଡ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ବିପୁଳ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ଏହାର ସମ୍ଭାବନାକୁ ପ୍ରମାଣିତ କରିସାରିଛି ଯାହା ସମସ୍ତ 4200 ଅଫିସ୍ ସ୍ଥାନ ଆଗୁଆ ବୁକ୍ କରିଛି | ଗୁଜୁରାଟର ସୁରଟର ସ୍ୱପ୍ନର ସହର ରାଜସ୍ୱ, ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟ ବିକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ନୂତନ ଉଚ୍ଚତାକୁ ନେବାକୁ ସ୍ଥିର କରେ | କେବଳ ସୁରଟ, ଗୁଜରାଟ ନୁହେଁ, ବରଂ ଭାରତର ପ୍ରଗତି ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିର ସ୍ୱପ୍ନ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ବାସ୍ତବ ରୂପ ନେବ।
ମେଟ୍ରୋ: ଦ ଭାଇବିଲିଟି

ସୁରଟ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ପୁରୁଣା ଜନବସତିପୂର୍ଣ୍ଣ ସହର ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ଏବଂ 2011 ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ ହାରାହାରି 13680 ବ୍ୟକ୍ତି/ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ସହିତ ଘନ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ରାୟ 44.67 ଲକ୍ଷ ଲୋକ ବାସ କରନ୍ତି | 2001 ରୁ 2011 ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁରଟର ଜନସଂଖ୍ୟାର ହାରାହାରି ଦଶନ୍ଧି ଅଭିବୃଦ୍ଧି ପାଖାପାଖି 55.29% ଥିଲା। ସୁରଟ 326.515 ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳରେ ବ୍ୟାପିଛି।
ସୁରଟର ଉଚ୍ଚ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହାର, ଉଚ୍ଚ ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ସହିତ ପରିବହନର ଚାହିଦା କ୍ରମାଗତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ବିଦ୍ୟମାନ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ବିଗତ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ପରିବହନର ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ ଘରୋଇ ପରିବହନର ଅଭୂତପୂର୍ବ ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ରାସ୍ତାରେ ଭିଡ଼ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଏକ ଦକ୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅନୁପସ୍ଥିତି ସହିତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଯାନର ବ୍ୟବହାରରେ ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନର ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟାଇଛି। ସୁରଟକୁ 'ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି "ଭାବେ ବିକଶିତ ହେବାକୁ ଥିବା ଶହେଟି ଭାରତୀୟ ସହର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବେ ମଧ୍ୟ ଚୟନ କରାଯାଇଛି। ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବର୍ଦ୍ଧିତ ଚାହିଦାକୁ ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ଉତ୍ସର୍ଗୀକୃତ ବି. ଆର୍. ଟି. ଏସ୍. ସମେତ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବର୍ତ୍ତମାନର ନେଟୱାର୍କକୁ ଆହୁରି ମଜବୁତ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି।
ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋ: ସାଧାରଣ ସୂଚନା ଏବଂ ବିବରଣୀ
ଭାରତର ସର୍ବାଧିକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧିଶୀଳ ସହରର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ନେଟୱାର୍କ (ଫେଜ୍-1) ରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ନିମ୍ନଲିଖିତ ଦୁଇଟି ମେଟ୍ରୋ କରିଡର ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି
| ଶ୍ରୀ. ନା। | କରିଡର | ଭୂତଳ | ଉଚ୍ଚ/ଶ୍ରେଣୀରେ (କି. ମି.) | ମୋଟ (କି. ମି.) |
| 1 | ଫେଜ୍-1 କରିଡର-1 (ସରଥାନା ଠାରୁ ଡ୍ରିମ ସିଟି) | 6.47 କିଲୋମିଟର | 15.14 କିଲୋମିଟର | 21.61 କିଲୋମିଟର |
| 02 | କରିଡର-2 (ଭେସନରୁ ସାରୋଲି) | --- | 18.74 କିଲୋମିଟର | 18.74 କିଲୋମିଟର |
| ମୋଟ | 6.47 କିଲୋମିଟର | 33.88 କିଲୋମିଟର | ଏମ୍. ଏସ୍ |
ସୁରଟ ସହରର ଉତ୍ତର, ଦକ୍ଷିଣ, ପୂର୍ବ, ପଶ୍ଚିମ ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାଗରେ ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରସ୍ତାବିତ 2ଟି କରିଡର ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକଳ୍ପ ରିପୋର୍ଟ (ଡିପିଆର) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି, କାରଣ ସୁରଟର ଅଧିକାଂଶ ଭାଗ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ କରିଡର ଦ୍ୱାରା ଆଚ୍ଛାଦିତ। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ନେଟୱାର୍କ ଅଧୀନରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ କରିଡର ସହିତ ବିଭିନ୍ନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ |
- ସରଥାନା-ଡ୍ରିମ ସିଟି: ଏହି କରିଡରଟି ଗଡ଼ପୁର ଟାଉନସିପ୍, ସରଥାନା ନେଚର୍ ପାର୍କ, ନାନା ବରାଛେ ଗ୍ରାମ, କାଲାକୁଞ୍ଜ ଜଙ୍କସନ୍, କପୋଦ୍ରା ଏବଂ ପୁନା ଗ୍ରାମ, ଲାବେଶ୍ୱର ଚୌକ ଅଞ୍ଚଳ, ସୁରଟର ବିଗ୍ ଡାଇମଣ୍ଡ ମାର୍କେଟ (ମିନି ବଜାର), ଖୁଚୁରା ଶାଢ଼ୀ ବଜାର, ସୁରଟ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ, ମୁସ୍କଟି ହସ୍ପିଟାଲ୍, ଭଗଲ୍ ଜଙ୍କସନ୍, ଗାନ୍ଧୀ ବାଗ, ଚୌକ ବଜାର, ମଜୁରା ଗେଟ୍, ରୂପାଲି କେନାଲ, ଅଲଥା ଟ୍ରିଟମେଣ୍ଟ, ଅଲଥାନ ଗ୍ରାମ, ଭିଆଇପି ରୋଡ୍, ମହିଳା ଆଇଆଇଟି, ଭୀମ୍ରାଡ୍, କନଭେନସନ୍ ସିଟି ଏବଂ ଡ୍ରିମ ସିଟି ସହିତ ମେଟ୍ରୋ ସଂଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରେ |
- ଭେସନ-ସାରୋଲି: ଭେସନ ଟ୍ରିଟମେଣ୍ଟ ପ୍ଲାଣ୍ଟ, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ କ୍ରିକେଟ୍ ଷ୍ଟାଡିୟମ, ଏସ୍. ଏମ୍. ସି. ବୋଟାନିକାଲ ଗାର୍ଡେନ, ପାଲନପୁର, ଏଲ୍. ପି. ସାବାନୀ ସ୍କୁଲ, ପରଫର୍ମିଂ ଆର୍ଟ ସେଣ୍ଟର, ଟି. ଜି. ବି. ସର୍କଲ, ଆକ୍ୱାରିୟମ୍, ବଦ୍ରି ନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର, ଷ୍ଟାର ବଜାର, ତାପି ନଦୀ, ଅଥୱା ଚୋପାଟି, ମଜୁରା ଗେଟ୍, ଉଧନା ଦ୍ୱାରୱାଜା, କମଳା ଦ୍ୱାରୱାଜା, ଅଞ୍ଜନା ଜଙ୍କସନ୍, ପର୍ବତ ପଟାୟା, ମାଗୁବ ଭିଲେଜ୍, ଭାରତ କର୍କଟ ଡାକ୍ତରଖାନା, ସରୋଲି ଇତ୍ୟାଦି ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ର ଏହି ମାର୍ଗରେ ସଂଯୁକ୍ତ |
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା:
| ପ୍ରକଳ୍ପ | ଏନ୍. ଏସ୍. ପାଇଁ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ଏବଂ ସୁରଟ ସହର ପାଇଁ ଇ. ଡବ୍ଲ୍ୟୁ. କରିଡର |
| ଅବସ୍ଥିତି | ସୁରଟ ସହର (ଗୁଜରାଟ) |
| ଗ୍ରାହକ | ଜିଏମଆରସି |
| ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ମୋଟ ବ୍ୟୟ | 12,800 କୋଟି ଟଙ୍କା |
| ମୋଟ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ଦୈର୍ଘ୍ୟ | 40.35 କିଲୋମିଟର |
| ମୋଟ ଷ୍ଟେସନ ସଂଖ୍ୟା | 37 |
| କରିଡର 1 | ସରଧାନା ଠାରୁ ଖଜୋଦ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯେଉଁଠାରେ 15.14 କି. ମି. ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଏବଂ 6.47 କି. ମି. ହେଉଛି ଭୂତଳ ବିଭାଗ |
| କରିଡର 2 | ଭେସନ ଠାରୁ ସାରୋଲି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ। 18.74 କିମିସ୍ ଏଲିଭେଟେଡ୍ ସେକ୍ସନ। |
| ଇଣ୍ଟରଚେଞ୍ଜ/ଡିପୋ (D) | ମଜୁରା ଗେଟ୍/ଖାଜୋଦ (ଡି) ଏବଂ ଭେସନ (ଡି) |
| କାର୍ଯ୍ୟରେ ସମ୍ପୃକ୍ତ | ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ |
| ଭୂକମ୍ପ ପ୍ରବଣ ଅଞ୍ଚଳ | ଜୋନ୍ III |
| ମାଟି | ଜଳୀୟ ମୃତ୍ତିକା |
| ନିର୍ମାଣର ଅବଧି | 36 ମାସ |
| ଆଜି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନିଯୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ପରାମର୍ଶଦାତା | ଡି. ଏମ. ଆର. ସି.-ଡିପିଆର ସି. ଓ. ଇ., ସି. ଇ. ପି. ଟି. ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ-ଟ୍ରାଫିକ ଅଧ୍ୟୟନ |
ଭାରତ ସରକାର ମାର୍ଚ୍ଚ 2019 ରେ ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ। ଗୁଜରାଟ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ କର୍ପୋରେସନ୍ (ଜି. ଏମ୍. ଆର୍. ସି.), ଭାରତ ଏବଂ ଗୁଜରାଟ ସରକାରଙ୍କ ମିଳିତ ମାଲିକାନାରେ ଥିବା ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଯାନ (ଏସ୍. ପି. ଭି.), ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ପାଇଁ ଦାୟୀ।
ଦିଲ୍ଲୀ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ନିଗମ (ଡି. ଏମ. ଆର. ସି.) ଜାନୁଆରୀ 2016ରେ ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକଳ୍ପ ରିପୋର୍ଟ (ଡିପିଆର) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ନୂତନ 2017 ମେଟ୍ରୋ ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ପାଇଁ ଡିପିଆରକୁ ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା। 2021 ଜାନୁଆରୀରେ ନୂତନ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ 2023 ଡିସେମ୍ବର ସୁଦ୍ଧା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାର ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ 120.2 କୋଟି ଟଙ୍କାର ନିବେଶ ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
ଗୁଜୁରାଟର ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସହର ସୁରଟକୁ ସେବା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ଗୁଜରାଟ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ନିଗମ (ଜି. ଏମ୍. ଆର୍. ସି.) ଦ୍ୱାରା 2ଟି ଲାଇନ ଏବଂ 37ଟି ଷ୍ଟେସନ ବିଶିଷ୍ଟ ମେଟ୍ରୋ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି। ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋ ଫେଜ୍-1ର ପ୍ରାକ୍-ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ 2021ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋ ଫେଜ୍ 1 ପ୍ରକଳ୍ପର ଡିପିଆର (ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକଳ୍ପ ରିପୋର୍ଟ) ଯାହାର ନେଟୱାର୍କ ଦୈର୍ଘ୍ୟ 40.35 କିଲୋମିଟର, ଜାନୁଆରୀ 2017ରେ ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏବଂ ମାର୍ଚ୍ଚ 2019ରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ କ୍ୟାବିନେଟ ଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା।
ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ମୁଖ୍ୟତ: ଭାରତ ସରକାର ଏବଂ ଗୁଜରାଟ ସରକାରଙ୍କ ଠାରୁ 50:50 ଆଧାରରେ ଇକ୍ୱିଟି ମାଧ୍ୟମରେ ଏବଂ ଏ. ଏଫ୍. ଡି. (ଏଜେନ୍ସ ଫ୍ରାଙ୍କାଇଜ୍ ଡି ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ-ଫ୍ରେଞ୍ଚ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ଏଜେନ୍ସି) (€25 କୋଟି) ରୁ ଋଣ ମାଧ୍ୟମରେ ଅର୍ଥ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ। ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ପ୍ରାକ୍-ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ Q1 2021 ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
ଲାଇନ, ମାର୍ଗ ଏବଂ ଷ୍ଟେସନ
ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋର 40.35 କିଲୋମିଟର ଦୀର୍ଘ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଦୁଇଟି କରିଡରରେ 38ଟି ଷ୍ଟେସନ ରହିବ। ଏହି ଯୋଜନାରେ 32ଟି ଉତ୍ତୋଳିତ ଷ୍ଟେସନ ଏବଂ 6ଟି ଭୂତଳ ଷ୍ଟେସନ ରହିଛି। ପ୍ରଥମ କରିଡରର ଦୈର୍ଘ୍ୟ 21.61 କି. ମି. ହେବ, ଯେଉଁଥିରେ 15.14 କି. ମି. ଲମ୍ବା ଏଲିଭେଟେଡ୍ ସେକ୍ସନ ଏବଂ 6.47 କି. ମି. ଲମ୍ବ ଭୂତଳ ସେକ୍ସନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ସରଥାନାରୁ ଡ୍ରିମ ସିଟି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବ, ଯେତେବେଳେ କି 18.74 କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏଲିଭେଟେଡ୍ ଦ୍ୱିତୀୟ କରିଡର ଭେସନରୁ ସାରୋଲି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲିବ।
ପ୍ରଥମ କରିଡରରେ 20ଟି ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନ ରହିବ, ଯାହା ସରଥାନା, ନେଚର୍ ପାର୍କ, କପୋଦ୍ରା, ଲାଭେଶ୍ୱର ଚୌକ ଅଞ୍ଚଳ, ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ୱେରହାଉସ୍, ସୁରଟ୍ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ, ମସ୍କଟି ହସ୍ପିଟାଲ୍, ଗାନ୍ଧୀ ବାଗ, ମଜୁରା ଗେଟ୍, ରୂପାଲି କେନାଲ ଏବଂ ଡ୍ରିମ ସିଟିକୁ ସଂଯୋଗ କରିବ। ଭେସନ, ଉଗତ ବାରିଗୃହ, ପାଲନପୁର ରୋଡ, ଏଲ. ପି. ସାବାନୀ ସ୍କୁଲ, ଅଦାଜନ ଗାମ, ଆକ୍ୱାରିୟମ, ମଜୁରାଗଟେ, କାମେଲା ଦରୱାଜା, ମାଗୋବ ଏବଂ ସରୋଲି ଷ୍ଟେସନକୁ ଦ୍ୱିତୀୟ କରିଡର ଜରିଆରେ ସଂଯୋଗ କରାଯିବ। ମଜୁରା ଗେଟ୍ ଷ୍ଟେସନ ଦୁଇଟି କରିଡର ପାଇଁ ବିନିମୟ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ।
ଯୋଜନାବଦ୍ଧ କରିଡରରେ ଫିଡର ବସ୍, ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ (ଆଇ. ପି. ଟି.) ଏବଂ ଅଣ-ମୋଟର ଚାଳିତ ପରିବହନ (ଏନ୍. ଏମ୍. ଟି.) ସମେତ ପରିବହନର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମାଧ୍ୟମ ସହିତ ମେଟ୍ରୋ ରେଳର ବହୁମୁଖୀ ସମନ୍ୱୟ ରହିବ। ଏହି କରିଡରଗୁଡ଼ିକ ସହରର ସବୁଠାରୁ ଜନଗହଳିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ଘନ ଜନବହୁଳ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସଂଯୋଗ କରିବ।
ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ସୁବିଧା
ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଡ୍ରିମ ସିଟି ଏବଂ ଭେସନରେ ଦୁଇଟି ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ଡିପୋ ରହିବ, ପ୍ରତ୍ୟେକ କରିଡରରେ ଗୋଟିଏ। ସୌରଶକ୍ତିର ଉପଯୋଗ ପାଇଁ ଡିପୋଗୁଡ଼ିକରେ ସୌର ଉପକରଣ ସ୍ଥାପନ କରାଯିବ।
ଉପକାରିତା
ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଏକ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପ୍ରଦାନ କରିବା ଯାହା ସୁରଟରେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଭିଡ଼ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବ ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ଯାତ୍ରା କରିଡରରେ ବିଳମ୍ବକୁ ହ୍ରାସ କରିବ। ସମନ୍ୱିତ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଦ୍ୱାରା ଦୁର୍ଘଟଣା ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣ ହ୍ରାସ ପାଇବା ସହିତ ଶକ୍ତିର ବ୍ୟବହାର ହ୍ରାସ ପାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହା 40,000 ଟନ୍ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗମନ (ସିଓ2) କୁ ଭରଣା କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ଭିତ୍ତିଭୂମି
ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋରେ ଉଭୟ କରିଡର ପାଇଁ 1,435 ମିମି ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ ଗେଜ୍ ଟ୍ରାକ୍ ରହିବ, ଯାହା ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ସର୍ବାଧିକ 80 କିଲୋମିଟର ବେଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ ଏବଂ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି 90 କିଲୋମିଟର ବେଗରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ। ଟିକେଟିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଏକ ସ୍ୱୟଂକ୍ରିୟ ଭଡ଼ା ସଂଗ୍ରହ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବ ଯେଉଁଥିରେ ଗୋଟିଏ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ କମ୍ପ୍ୟୁଟରୀକୃତ କଣ୍ଟାକ୍ଟଲେସ୍ ସ୍ମାର୍ଟ ଟୋକନ୍ ଏବଂ ମାର୍ଗରେ ଏକାଧିକ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ କଣ୍ଟାକ୍ଟଲେସ୍ ସ୍ମାର୍ଟ କାର୍ଡ ରହିବ। ଏଥିରେ ଫାଇବର ଅପ୍ଟିକ କେବୁଲ, ଟ୍ରେନ ରେଡିଓ, ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ତଥ୍ୟ ଅଧିଗ୍ରହଣ (ଏସ. ସି. ଏ. ଡି. ଏ.) ଏବଂ ଏକ ସାର୍ବଜନୀନ ଠିକଣା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ନେଇ ଏକ ସମନ୍ୱିତ ଦୂରସଞ୍ଚାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିବ।
ସିଗନାଲିଂ ସିଷ୍ଟମରେ କ୍ୟାବ ସିଗନାଲିଂ ଏବଂ ଅଟୋମେଟିକ୍ ଟ୍ରେନ୍ ଅପରେସନ୍ (ଏଟିଓ) ସିଷ୍ଟମ ସହିତ କଣ୍ଟିନ୍ୟୁସ୍ ଅଟୋମେଟିକ୍ ଟ୍ରେନ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ (ସିଏଟିସି) ରହିବ। ପରିଚାଳନାଗତ ସୁରକ୍ଷାକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ସ୍ୱୟଂକ୍ରିୟ ଟ୍ରେନ୍ ତଦାରଖ ଉପକରଣ ସ୍ଥାପନ କରାଯିବ।
ରୋଲିଂ ଷ୍ଟକ୍
ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକଳ୍ପ ରିପୋର୍ଟ (ଡିପିଆର୍) ଅନୁଯାୟୀ ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଷ୍ଟେନଲେସ୍ ଷ୍ଟିଲ୍ କାର୍ ବଡି ସହିତ ଟ୍ରେନ୍ ସେଟ୍ ବିଚାର କରାଯାଉଛି | ପସନ୍ଦଯୋଗ୍ୟ ବିନ୍ୟାସ ହେଉଛି ତିନି-କାର୍ ଟ୍ରେନ୍, ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଟ୍ରେନ୍ରେ ପ୍ରାୟ 764 ଜଣ ଯାତ୍ରୀ ବହନ କରିବାର କ୍ଷମତା ରହିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ 136 ଜଣ ବସିଥିବା ଯାତ୍ରୀ ଏବଂ 628 ଜଣ ଠିଆ ହୋଇଥିବା ଯାତ୍ରୀ ରହିବେ।
ଏହି ଟ୍ରେନ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ଟ୍ରେନ୍-ଆଧାରିତ ମନିଟର ଏବଂ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଯଥା ଟ୍ରେନ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ଆଣ୍ଡ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ୍ (ଟିସିଏମ୍ଏସ୍) କିମ୍ବା ଟ୍ରେନ୍ ଇଣ୍ଟିଗ୍ରେଟେଡ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ୍ (ଟିଆଇଏମ୍ଏସ୍) ରହିବ। ଟ୍ରେନ୍ଗୁଡ଼ିକର ସର୍ବାଧିକ ସଞ୍ଚାଳନ ବେଗ ହେଉଛି ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି 80 କି. ମି.।
ଅର୍ଥଯୋଗାଣ
ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ମୁଖ୍ୟତ: ଭାରତ ସରକାର ଏବଂ ଗୁଜରାଟ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଠାରୁ 50:50 ଆଧାରରେ ଇକ୍ୱିଟି ମାଧ୍ୟମରେ ଅର୍ଥ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ। ଏହି ଅର୍ଥର କିଛି ଅଂଶ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ/ବହୁପକ୍ଷୀୟ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକରୁ ଋଣ ମାଧ୍ୟମରେ ସୁରକ୍ଷିତ କରାଯିବ। ସଂଘୀୟ ସରକାର ଡିସେମ୍ବର 2021 ରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ କ୍ରେଡିଟାନଷ୍ଟାଲ୍ଟ ଫର୍ ୱିଡେରୋଫବାଉ (କେଏଫଡବ୍ଲୁ) ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ 442.26 ନିୟୁତ ୟୁରୋ ($500.13 ନିୟୁତ) ମୂଲ୍ୟର ଏକ ଋଣ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲେ।
ଜାନୁଆରୀ 2021 ରେ ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଭାରତ ସରକାର ଏବଂ ଫ୍ରାନ୍ସ ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ଏଜେନ୍ସି, ଏଜେନ୍ସ ଫ୍ରାନ୍କାଇଜ୍ ଡି ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ (ଏ. ଏଫ୍. ଡି) ମଧ୍ୟରେ 250 ମିଲିୟନ୍ ୟୁରୋ ($303.6 ମିଲିୟନ୍) ମୂଲ୍ୟର ଏକ ଋଣ ଚୁକ୍ତିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା।
ସିଷ୍ଟମ୍ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟତା
- ସର୍ବାଧିକ ବେଗ: ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି 80 କିଲୋମିଟର
- ହାରାହାରି ବେଗ: ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି 40 କିଲୋମିଟର
- ଟ୍ରାକ୍ ଗେଜ୍: ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ ଗେଜ୍ 1435 ମିମି
- ବିଦ୍ୟୁତକରଣ: 750 ଭି ଡିସି ତୃତୀୟ ରେଳ
- ସଙ୍କେତ: ଯୋଗାଯୋଗ ଆଧାରିତ ଟ୍ରେନ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ (ସିବିଟିସି)
ମୁଖ୍ୟ ସଂଖ୍ୟା
- କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଲାଇନ: 0 କିମି
- ନିର୍ମାଣାଧୀନ: 18.6 କିଲୋମିଟର
- ଅନୁମୋଦିତ ଲାଇନ: 40.35 କିମି
- ଆନୁମାନିକ ମୂଲ୍ୟ: 12,020.32 କୋଟି ଟଙ୍କା
- ଆନୁମାନିକ ଦୈନିକ ଯାତ୍ରୀ ସଂଖ୍ୟା: 2.20 ଲକ୍ଷ/ଦିନ (2027)
ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋ ପର୍ଯ୍ୟାୟ 1 ମାର୍ଗ ସୂଚନା
ଲାଇନ-1 (ରେଡ୍ ଲାଇନ): ସରଥାନା-ଡ୍ରିମ ସିଟି
- ଦୈର୍ଘ୍ୟ: 21.61 କିଲୋମିଟର
- ପ୍ରକାର: ଏଲିଭେଟେଡ୍ (15.14 km) ଏବଂ ଅଣ୍ଡରଗ୍ରାଉଣ୍ଡ୍ (6.47 km)
- ଡିପୋ: ଡ୍ରିମ ସିଟି (ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପରିଚାଳନା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ର ଓ. ସି. ସି. ମଧ୍ୟ ଏଠାରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯିବ)
- ଷ୍ଟେସନ ସଂଖ୍ୟା: 20
- ଷ୍ଟେସନର ନାମ ହେଲା: ସରଥାନା, ନେଚର୍ ପାର୍କ, ବରାଚା ଚୋପାଟି ଗାର୍ଡେନ୍, ଶ୍ରୀ ସ୍ୱାମୀନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର କାଲାକୁଞ୍ଜ, କପୋଦ୍ରା, ଲାଭେଶ୍ୱର ଚୌକ, ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ୱେଭ୍ ହାଉସ୍, ସୁରଟ୍ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ, ମାସ୍କାଟି ହସ୍ପିଟାଲ୍, ଚୌକ ବଜାର, ଗାନ୍ଧୀ ବାଗ, କଦର୍ଶା ନି ନାଲ, ମଜୁରା ଗେଟ୍ (ଇଣ୍ଟରଚେଞ୍ଜ), ରୂପାଲି କେନାଲ, ଅଲଥାନ ଟେନମେଣ୍ଟ, ଅଲଥାନ ଗାମ, ଭିଆଇପି ରୋଡ୍, ଓମେନ ଆଇଆଇଟି, ଭୀମରାଦ କନଭେନସନ୍ ସେଣ୍ଟର, ଡ୍ରିମ ସିଟି
ଲାଇନ-2 (ଗ୍ରୀନ୍ ଲାଇନ) ଭେସନ-ସାରୋଲି
- ଦୈର୍ଘ୍ୟ: 18.74 କିଲୋମିଟର
- ପ୍ରକାର: ଉତ୍ତୋଳିତ
- ଡିପୋ: ଭେସନ
- ଷ୍ଟେସନ ସଂଖ୍ୟା: 18
- ଷ୍ଟେସନର ନାମ ହେଲା: ଭେସନ, ବୋଟାନିକାଲ୍ ଗାର୍ଡେନ୍, ଉଗତ୍ ୱାରିଗ୍ରୁହ୍, ପାଲନପୁର ରୋଡ୍, ଏଲ୍. ପି. ସାବାନୀ ସ୍କୁଲ୍, ପରଫର୍ମିଙ୍ଗ୍ ଆର୍ଟ ସେଣ୍ଟର, ଅଦାଜନ ଗାମ୍, ଆକ୍ୱାରିୟମ୍, ବଦ୍ରି ନାରାୟଣ ମନ୍ଦିର, ଅଥୱା ଚୋପାଟି, ମଜୁରା ଗେଟ୍ (ଇଣ୍ଟରଚେଞ୍ଜ), ଉଧନା ଦାୱାଜା, କାମେଲା ଦ୍ୱାରୱାଜା, ଅଞ୍ଜନା ଫାର୍ମ, ମଡେଲ୍ ଟାଉନ୍, ମାଗୋବ, ଭାରତ କର୍କଟ ଡାକ୍ତରଖାନା, ସରୋଲି
ମେଟ୍ରୋ ଭଡ଼ା (ଟିକେଟ୍ ମୂଲ୍ୟ)
ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋର ଭଡ଼ା ଢାଞ୍ଚା, ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ନିୟମ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଘୋଷଣା କରାଯାଇ ନାହିଁ। ବାଣିଜ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ନିକଟବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଏହାକୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ କରାଯିବ। ଜି. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ଏହାର ସ୍ୱୟଂକ୍ରିୟ ଭଡ଼ା ସଂଗ୍ରହ (ଏ. ଏଫ୍. ସି.) ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ଅତ୍ୟାଧୁନିକ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବ୍ୟବହାର କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା କ୍ୟୁ. ଆର୍. କୋଡ୍ ଏବଂ ନିୟର୍ ଫିଲ୍ଡ କମ୍ୟୁନିକେସନ୍ (ଏନ୍. ଏଫ୍. ସି.) ଫୋନ୍ଗୁଡ଼ିକ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉପଯୋଗ କରିପାରିବେ।
ସମ୍ପୃକ୍ତ ଠିକାଦାରମାନେ
2020 ମସିହାରେ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣ ଏବଂ ବିତରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା, 750ଭି ଡିସି ତୃତୀୟ ରେଳ ଟ୍ରାକ୍ସନ ବିଦ୍ୟୁତକରଣ ଏବଂ ଏସସିଏଡିଏ ବ୍ୟବସ୍ଥା ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ଡିଜାଇନ୍ ପରାମର୍ଶ ସେବା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଆର୍ଡାନୁଇ ଇଞ୍ଜେନିଏରିଆ ଏବଂ ରେଳ ଇଣ୍ଡିଆ ବୈଷୟିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ସେବା (ଆରଆଇଟିଇଏସ) ର ଏକ କନ୍ସୋର୍ଟିୟମ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। 2020 ରେ, ଉଭୟ କରିଡର ପାଇଁ ଏକ ମଲ୍ଟି-ମଡେଲ ଏକୀକରଣ ଯୋଜନାର ବିକାଶ ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ ସେବା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ରାଇଟ୍ସ ଏବଂ ରିନା କନସଲ୍ଟିଙ୍ଗର ଏକ କନ୍ସୋର୍ଟିୟମ ନିୟୋଜିତ ହୋଇଥିଲା।
ଆର. ଆଇ. ଟି. ଇ. ଏସ୍. ସୁରଟ ମେସ୍ରୋ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ପରିବେଶ ପ୍ରଭାବ ଆକଳନ (ଇ. ଆଇ. ଏ.) ଏବଂ ସାମାଜିକ ପ୍ରଭାବ ଆକଳନ (ଏସ୍. ଆଇ. ଏ.) ଦସ୍ତାବିଜ ମଧ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ଭୂତଳ ବିଭାଗର ପରିବେଶ ଅନୁକରଣ ଅଧ୍ୟୟନ ଏବଂ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ଭେଣ୍ଟିଲେସନ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (ଟିଭିଏସ୍) ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ଡିଜାଇନ୍ ପରାମର୍ଶ ସେବା ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ 2021 ରେ ରିନା କନସଲ୍ଟିଙ୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଟେଣ୍ଡର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଅଗଷ୍ଟ 2021 ରେ, SYSTRA ଗ୍ରୁପ୍, ମିଳିତ ଉଦ୍ୟୋଗ (JV) ଅଂଶୀଦାର EGIS ରେଳ ଏବଂ AECOM ସହିତ ସହଭାଗିତାରେ, ଡିପିଆର ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ଡିଜାଇନ୍ ସମୀକ୍ଷା କରିବା ସହିତ ବେସାମରିକ ଏବଂ ସିଷ୍ଟମ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ କ୍ରୟ ସହାୟତା ଏବଂ ନିର୍ମାଣ ତଦାରଖ କରିବାକୁ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ଗ୍ରହଣ କରିଥିଲା।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଚୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ପରିସର ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସମନ୍ୱୟ, ପ୍ରକଳ୍ପ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସେବା ଯେପରିକି ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଗୁଣବତ୍ତା ଯାଞ୍ଚ, ପରୀକ୍ଷଣ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରିବା ଆଦି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏସ୍. ଆଇ. ଏସ୍. ଟି. ଆର୍. ଏ. ହେଉଛି ଜେ. ଭି. ର ପ୍ରମୁଖ ଅଂଶୀଦାର। ସୁରଟ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ଏବଂ ଚୌକ ବଜାର ର୍ୟାମ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ଭୂତଳ ବିଭାଗ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଜେ କୁମାର ଇନ୍ଫ୍ରାପ୍ରୋଜେକ୍ଟ୍ସ ନାମକ ଏକ ସିଭିଲ୍ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ କମ୍ପାନୀକୁ ପ୍ୟାକେଜ୍ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଚୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ଭୂତଳ ଷ୍ଟେସନ ଏବଂ ସୁଡ଼ଙ୍ଗର ଡିଜାଇନ୍, ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ସମାପ୍ତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | ଏକ ଦୁଇଟି ବୋରର ଭୂତଳ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରାଯାଉଛି ଏବଂ ଏହି ପ୍ୟାକେଜରେ ତିନୋଟି ଭୂତଳ ଷ୍ଟେସନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯଥା ଚୌକ ବଜାର, ମାସ୍କଟି ଡାକ୍ତରଖାନା ଏବଂ ସୁରଟ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ।
ସଦଭାବ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଏବଂ ଏସ୍. ପି. ସିଙ୍ଗଲା କନ୍ଷ୍ଟ୍ରକ୍ସନ୍ସ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଯୁଗ୍ମ ଉଦ୍ୟୋଗକୁ 'ଡ୍ରିମ ସିଟି "ଏବଂ ଦଶଟି ଷ୍ଟେସନ ନିକଟରେ ଡିପୋ ପ୍ରବେଶ ପାଇଁ ଏକ ର୍ୟାମ୍ପ ସମେତ' କାଦର୍ସା ନି ନାଲ" ଏବଂ 'ଡ୍ରିମ ସିଟି "ମଧ୍ୟରେ 11.6 କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବ ବିଶିଷ୍ଟ ଏକ ଉନ୍ନତ ଭାୟାଡକ୍ଟ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। କପୋଦ୍ରା ର୍ୟାମ୍ପ ଏବଂ ସୁରଟ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ ମଧ୍ୟରେ ଭୂତଳ ଷ୍ଟେସନ ଏବଂ ସୁଡ଼ଙ୍ଗର ଡିଜାଇନ୍, ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ଗୁଲେରମାକ୍-SAM ଇଣ୍ଡିଆ ବିଲ୍ଟୱେଲ୍ JV କୁ ଚୁକ୍ତି କରାଯାଇଥିଲା। ଏକ ନିର୍ମାଣ କମ୍ପାନୀ ଆଇ. ଟି. ଡି. ସିମେଣ୍ଟେସନ୍ ଇଣ୍ଡିଆକୁ ଜୁନ୍ 2021 ରେ ଡ୍ରିମ ସିଟି ଡିପୋ, ମେଟ୍ରୋ ଭବନ କୋଠା ଏବଂ ପରିଚାଳନା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କେନ୍ଦ୍ର (ଓ. ସି. ସି.) ର ବିକାଶ ଏବଂ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଏକ ଟେଣ୍ଡର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିଆରେ ଅବସ୍ଥିତ ଟନେଲ୍ ବୋରିଂ ମେସିନ୍ (ଟିବିଏମ୍) ର ଡିଜାଇନର୍ ଏବଂ ନିର୍ମାତା ଟେରାଟକ୍ ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ପୃଥିବୀ ଚାପ ସନ୍ତୁଳନ ଟିବିଏମ୍ ଯୋଗାଣରେ ନିୟୋଜିତ ଥିଲେ।
ସଦ୍ୟତମ ଅଦ୍ୟତନ
ଗୁଜରାଟ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ କର୍ପୋରେସନ୍ (ଜି. ଏମ୍. ଆର୍. ସି.) ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଭୂତଳ ବିଭାଗ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ବେସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ 3,002 କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ମୂଲ୍ୟର ଟେଣ୍ଡର ପରେ 12,020 କୋଟି ଟଙ୍କାର ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ସରଥାନା ଏବଂ ଡ୍ରିମ ସିଟି ମଧ୍ୟରେ 21.58-କିଲୋମିଟର କରିଡର ଉପରେ କାମ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଜି. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. 3,002 କୋଟି ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟର ଟେଣ୍ଡର ପ୍ରଦାନ କରିଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଭୂତଳ ବିଭାଗ ପାଇଁ ଟେଣ୍ଡର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା 1,870 କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ ବ୍ୟୟରେ ନିର୍ମିତ ହେବ। 'ଡ୍ରିମ ସିଟି "ରୁ' ଚୌକ ବଜାର" ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ '11.6-କିଲୋମିଟର ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ବିଭାଗ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ଟେଣ୍ଡର ମେସର୍ସ ସଦଭାବ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଲିମିଟେଡ୍ ଏବଂ ଏସ୍. ପି. ସିଙ୍ଗଲା କନ୍ଷ୍ଟ୍ରକ୍ସନ୍ସ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଲିମିଟେଡ୍ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମିଳିତ ଉଦ୍ୟୋଗକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ମେସର୍ସ ଜେ. କେ. ଇନ୍ଫ୍ରା ପ୍ରୋଜେକ୍ଟକୁ 943 କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ ଚୌକ ବଜାରରୁ ସୁରଟ ରେଳ ଷ୍ଟେସନ (3.6 କି. ମି.) ମଧ୍ୟରେ ଭୂତଳ ବିଭାଗ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଚୁକ୍ତିନାମା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।
ଗୁଲର୍ମାର୍କ ଏବଂ ସାମ ଇଣ୍ଡିଆ ବିଲ୍ଟୱେଲ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମିଳିତ ଉଦ୍ୟୋଗକୁ କପୋଦରା ଠାରୁ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ୱେରହାଉସ୍ (3.46 କି. ମି.) ମଧ୍ୟରେ ଭୂତଳ ବିଭାଗ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ 929 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଚୁକ୍ତିନାମା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଡ୍ରିମ ସିଟି ଡିପୋ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ମେସର୍ସ ଆଇ. ଟି. ଡି. ସିମେଣ୍ଟେସନ୍ ଇଣ୍ଡିଆକୁ 350 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଚତୁର୍ଥ ଟେଣ୍ଡର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟର ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ଡ୍ରିମ ସିଟିରେ ଅପରେସନ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ ସେଣ୍ଟର ଏବଂ ମେଟ୍ରୋ ଭବନ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ନିର୍ମାଣ ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ରହିବ।
ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଜୁନ୍ 6, 2019 ରେ ମଞ୍ଜୁର କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାର ମୋଟ ଦୈର୍ଘ୍ୟ 40.35 କିଲୋମିଟର ଥିଲା। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଜାନୁଆରୀ 18, 2021 ରେ ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭର୍ଚୁଆଲ ମାଧ୍ୟମରେ ଭୂମି ପୂଜନ କରିଥିଲେ। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ମୋଟ 38ଟି ଷ୍ଟେସନ ସହିତ ଦୁଇଟି ଉନ୍ନତ କରିଡର ରହିଛି। ପ୍ରାୟ 21.58 କିଲୋମିଟରର ଦୀର୍ଘତମ କରିଡର ସାରଥାନା ଏବଂ ଡ୍ରିମ ସିଟି ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି। 20ଟି ଷ୍ଟେସନ ଥିବା ଏହି ବିଭାଗରେ ଚୌକ୍ ବଜାରରୁ ଲାଭେଶ୍ୱର ଚୌକ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ 6.47 କିଲୋମିଟରର ଭୂତଳ ନେଟୱାର୍କ ମଧ୍ୟ ରହିଛି। 18.74 କିଲୋମିଟରର ଦ୍ୱିତୀୟ କରିଡର ଭେସନ ଏବଂ ସାରୋଲି ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି ଏବଂ ଏଥିରେ 18ଟି ଷ୍ଟେସନ ରହିଛି। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ 12,020 କୋଟି ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟରୁ ଫ୍ରାନ୍ସର ଏ. ଏଫ୍. ଡି. ଏବଂ ଜର୍ମାନୀର କେ. ଏଫ୍. ଡବ୍ଲ୍ୟୁ. 5,434 କୋଟି ଟଙ୍କାର ସହଜ ଋଣ ପ୍ରଦାନ କରିବେ, ଯାହା ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚର 57 ପ୍ରତିଶତ ହେବ। କେନ୍ଦ୍ର ଓ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପ୍ରତ୍ୟେକ 1,487 କୋଟି ଟଙ୍କା ଲେଖାଏଁ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବେ। ପ୍ରକଳ୍ପର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ମାର୍ଚ୍ଚ 2024 ସୁଦ୍ଧା ଶେଷ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ସୁରଟ ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ଦ୍ୱାରା 676ରୁ ଅଧିକ ପରିବାର ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି ଏବଂ ଜି. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ପୁନର୍ବାସ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ 375 କୋଟି ଟଙ୍କା ମଞ୍ଜୁର କରିଛି। ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକର ଅନ୍-ସାଇଟ୍ ଚିହ୍ନଟ ଏବଂ ଚୂଡ଼ାନ୍ତକରଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଚାଲିଛି | ପ୍ରଭାବିତ ପରିବାରଗୁଡ଼ିକର ପ୍ରକୃତ ସଂଖ୍ୟା ବିନ୍ୟାସ, ଅନ୍-ସାଇଟ୍ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ସାଇଟ୍ ସର୍ଭେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ହେବା ପରେ ଗଣନା କରାଯିବ।
ଉପସଂହାର
ଅହମ୍ମଦାବାଦ ପରେ ସୁରଟ ହେଉଛି ଦ୍ୱିତୀୟ ବୃହତ୍ତମ ସହର, ଯାହା ଭାରତର ପଶ୍ଚିମ ରାଜ୍ୟ ଗୁଜରାଟର ଆରବ ସାଗର ନିକଟରେ ତାପ୍ତି ନଦୀ ମୁହାଣରେ ଅବସ୍ଥିତ। ପୂର୍ବରୁ ଏହା ଏକ ବଡ଼ ବନ୍ଦର ଥିଲା ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଦକ୍ଷିଣ ଗୁଜରାଟର ବାଣିଜ୍ୟିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ପଶ୍ଚିମ ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ ସହରାଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ।
ସୁରଟର ଉଚ୍ଚ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ହାର, ଉଚ୍ଚ ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାର ସହିତ ପରିବହନର ଚାହିଦା କ୍ରମାଗତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ବିଦ୍ୟମାନ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ବିଗତ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ପରିବହନର ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ ଘରୋଇ ପରିବହନର ଅଭୂତପୂର୍ବ ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ସଡ଼କରେ ଭିଡ଼ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଏକ ଦକ୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଅନୁପସ୍ଥିତି ସହିତ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଯାନର ବ୍ୟବହାରରେ ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଜୀବାଶ୍ମ ଇନ୍ଧନର ଅଧିକ ବ୍ୟବହାର ଏବଂ ପରିବେଶ ପ୍ରଦୂଷଣରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟାଇଛି। ବିଶେଷ କରି ଯେତେବେଳେ ସୁରଟକୁ ଏକ 'ସ୍ମାର୍ଟ ସିଟି "ଭାବେ ବିକଶିତ କରାଯାଉଛି, ସେତେବେଳେ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବର୍ଦ୍ଧିତ ଚାହିଦାର ମୁକାବିଲା କରିବା ପାଇଁ ସମର୍ପିତ ବି. ଆର୍. ଟି. ଏସ୍. ସମେତ ବର୍ତ୍ତମାନର ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ନେଟୱାର୍କକୁ ଆହୁରି ସୁଦୃଢ଼ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ଏଥିପାଇଁ ସହରରେ ରେଳ ଭିତ୍ତିକ ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ବିଚାର କରାଯାଇଛି।





