ਰੇਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਸਥਾਨੀਕਰਨਃ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਰੇਲਵੇ ਨਿਰਮਾਣ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ

ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਅਰਥਚਾਰਿਆਂ ਦੇ ਉਦਯੋਗਿਕ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਪਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਆਖਰਕਾਰ ਸਮਰੱਥਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਲਈ, ਉਹ ਪਲ ਇੱਕ ਵਾਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਜਾਣਬੁੱਝ ਕੇ ਬਣਾਈ ਗਈ ਨੀਤੀ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਇੱਕ ਹਿੱਸੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਹਿ ਇਸ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਅੱਜ ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਿਤ ਡਬਲਿਊਏਜੀ12ਬੀ ਪ੍ਰਾਈਮਾ ਇੰਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਨਮੋ ਭਾਰਤ, ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਕੁੱਝ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਸਮਰਪਿਤ ਮਾਲ ਲਾਂਘਿਆਂ ਵਿੱਚ ਛੇ ਹਜ਼ਾਰ ਟਨ ਮਾਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਟੈਸਟ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਦੇ ਵਧ ਰਹੇ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਥਾਨਕਕਰਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਢਾਂਚਾਗਤ ਤਬਦੀਲੀ ਜੋ ਨਾ ਸਿਰਫ ਭਾਰਤ ਦੁਆਰਾ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਬਣਾਉਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਨੂੰ ਬਦਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਬਲਕਿ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਰੇਲ ਸਪਲਾਈ ਲਡ਼ੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਲਾਜ਼ਮੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਅਣਸੁਲਝੇ ਤਣਾਅ ਵਾਲੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਹੈ। ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਦੀ ਗਤੀ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਜਜ਼ਬ ਕਰਨ ਲਈ ਘਰੇਲੂ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ। ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਦੀ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੇ ਖੇਤਰ ਦੀ ਅਸਲੀਅਤ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜਿੱਥੇ ਕੁਝ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦਰਾਮਦ ਨਿਰਭਰਤਾ ਡੂੰਘੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਸਾਂਝੇ ਉੱਦਮ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਅਤੇ ਐੱਮਐੱਸਐੱਮਈ ਦੇ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਅਧਾਰ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਸਪਲਾਈ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਦੀ ਰੀਡ਼੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਬਣਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਦਾ ਮੁੱਢਲਾ ਉਦੇਸ਼ ਰੇਲ ਦੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਸਥਾਨਕ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਪ੍ਰਗਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਰੇਲ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਬਾਰੇ ਚਾਨਣਾ ਪਾਉਣਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਇਹ ਨਾ ਸਿਰਫ ਇੱਕ ਖਰੀਦਦਾਰ ਹੈ ਬਲਕਿ ਇੱਕ ਸਪਲਾਇਰ ਵੀ ਹੈ। ਇਹ ਪੇਪਰ ਘਰੇਲੂ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਾਨੀਕਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਕਿੰਨੀ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੈਸ ਹਨ, ਇਸ ਉੱਤੇ ਵੀ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

ਨੀਤੀ ਫਾਊਂਡੇਸ਼ਨਃ ਦਰਾਮਦ ਨਿਰਭਰਤਾ ਤੋਂ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਤੱਕ

ਆਪਣੇ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਇਤਿਹਾਸ ਦੌਰਾਨ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦਾ ਦਰਾਮਦਕਾਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਜਰਮਨੀ, ਯੂਨਾਈਟਿਡ ਕਿੰਗਡਮ ਅਤੇ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਜ ਤੋਂ ਆਏ ਸਨ। ਕੋਚ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਸਵਿਟਜ਼ਰਲੈਂਡ ਅਤੇ ਜਰਮਨੀ ਤੋਂ ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਆਈ ਹੈ। ਸਿਗਨਲਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਯੂਰਪ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ 2000 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚ ਆਈ. ਸੀ. ਐੱਫ. ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਐੱਲ. ਐੱਚ. ਬੀ. ਕੋਚਾਂ ਨੂੰ ਜਰਮਨੀ ਦੇ ਲਿੰਕੇ-ਹਾਫਮੈਨ-ਬੁਸ਼ ਤੋਂ ਲਾਇਸੈਂਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸੰਸਥਾਗਤ ਧਾਰਨਾ ਇਹ ਸੀ ਕਿ ਭਾਰਤ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪਰ ਅਗਲੇ ਸਿਰੇ' ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਜਾਂ ਇੰਜੀਨੀਅਰ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।

ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆਃ ਰੇਲ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਥੰਮ੍ਹ

ਇਹ ਧਾਰਨਾ 2014 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਟੁੱਟਣ ਲੱਗੀ, ਜਦੋਂ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਤਰਜੀਹੀ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਜੋ ਨੀਤੀਗਤ ਢਾਂਚਾ ਬਣਿਆ, ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਖਾਹਿਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਬਲਕਿ ਢਾਂਚਾਗਤ ਸੀ। ਗ੍ਰੀਨਫੀਲਡ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਰੂਟ ਉੱਤੇ ਰੇਲਵੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ ਨੂੰ 100 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਥਾਨਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਖਰੀਦ ਦੇ ਠੇਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਜਨਤਕ ਖੇਤਰ ਦੀਆਂ ਉਤਪਾਦਨ ਇਕਾਈਆਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਅਸੈਂਬਲਿੰਗ ਦਾ। ਅਤੇ ਪੀਪੀਪੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਇੱਕ ਨਵੀਂ ਪੀਡ਼੍ਹੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਸਹੂਲਤਾਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਪਰ ਸਥਾਨਕਕਰਨ ਲਈ ਸਪਸ਼ਟ ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰੀਆਂ ਦੇ ਨਾਲ।

ਨਤੀਜਾ, ਇੱਕ ਦਹਾਕੇ ਬਾਅਦ, 2014 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਕੋਚ ਉਤਪਾਦਨ ਵਿੱਚ 18 ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ। ਅਪ੍ਰੈਲ 2000 ਤੋਂ ਜੂਨ 2025 ਦਰਮਿਆਨ ਰੇਲਵੇ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਐੱਫ. ਡੀ. ਆਈ. ਪ੍ਰਵਾਹ 9,163 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਰਿਹਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ 2015 ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਸੀ।

Sponsored

ਰੇਲਵੇ ਨਿਰਯਾਤ ਕੋਚਾਂ, ਬੋਗੀਆਂ, ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਇੰਜਣਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024 ਵਿੱਚ 31.5 ਕਰੋਡ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਕਿ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ 17.3 ਕਰੋਡ਼ ਅਮਰੀਕੀ ਡਾਲਰ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਹੁਣ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਜਰਮਨੀ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਸਮੇਤ 16 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੇਲਵੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਮਾਧੇਪੁਰਾ ਮਾਡਲਃ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਸਿੱਧੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼ (ਐੱਫ. ਡੀ. ਆਈ.) ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ

ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸੁਧਾਰ ਨੂੰ ਮਾਧੇਪੁਰਾ, ਬਿਹਾਰ ਵਿਖੇ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਫੈਕਟਰੀ ਨਾਲੋਂ ਬਿਹਤਰ ਨਹੀਂ ਦਰਸਾਉਂਦਾ। ਸਾਲ 2015 ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਅਲਸਟੋਮਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਉੱਦਮ ਢਾਂਚੇ ਤਹਿਤ ਐਚਪੀ ਦੇ 800 ਉੱਚ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਡਬਲ-ਸੈਕਸ਼ਨ ਇਲੈਕਟ੍ਰਿਕ ਇੰਜਣਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ 2 ਬਿਲੀਅਨ ਯੂਰੋ ਦਾ ਠੇਕਾ ਦਿੱਤਾ ਸੀ। ਰੇਲ ਮੰਤਰਾਲੇ ਦੀ 26 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ; ਐਲਸਟੌਮ ਦੀ 74 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਹਿੱਸੇਦਾਰੀ ਹੈ।

ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਫੈਕਟਰੀ ਦੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਹ ਮਧੇਪੁਰਾ ਨੂੰ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਠੇਕੇ ਤੋਂ ਵੱਧ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਉਤਪਾਦਨ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਅੱਜ, ਅਲਸਟੌਮ ਨੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਲਗਭਗ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਥਾਨੀਕਰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਡਬਲਿਊ. ਏ. ਜੀ.-12ਬੀ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਦੇ ਹਰ ਦਸ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ ਨੌਂ ਹਿੱਸੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

ਆਲਮੀ ਕਲੱਬ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦਾ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ਃ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਮਾਲਵਾਹਕ ਇੰਜਣਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ

ਡਬਲਿਊਏਜੀ-12ਬੀ ਇੰਸੂਲੇਟਿਡ ਗੇਟ ਬਾਈਪੋਲਰ ਟਰਾਂਜਿਸਟਰ (ਆਈਜੀਬੀਟੀ) ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਤੇ ਰੀਜਨਰੇਟਿਵ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੈ; ਹਰੇਕ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ 120 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਤੱਕ ਦੀ ਰਫਤਾਰ ਨਾਲ 1-ਟਨ ਮਾਲ ਦੀ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਭਾਰਤ ਦੁਨੀਆ ਦਾ ਛੇਵਾਂ ਦੇਸ਼ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਅਜਿਹੇ ਉੱਚ-ਹਾਰਸ ਪਾਵਰ ਵਾਲੇ ਇੰਜਣਾਂ ਦਾ ਉਤਪਾਦਨ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ।

ਵੰਦੇ ਭਾਰਤਃ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਰੇਲ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਪਹਿਲੂ

ਜੇਕਰ ਮਾਧੇਪੁਰਾ ਐੱਫ. ਡੀ. ਆਈ. ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨਕਕਰਨ ਦੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੇ ਮਾਡਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜਦੋਂ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਇੰਟੈਗਰਲ ਕੋਚ ਫੈਕਟਰੀ ਨੇ ਟ੍ਰੇਨ 18 ਨੂੰ 2017-18 ਵਿੱਚ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤਾ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੇ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾਃ 18 ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਿਆਂ, ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੀ ਲਾਗਤ ਦੇ ਅੱਧੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਅਰਧ-ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਟ੍ਰੇਨਸੈੱਟ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ। ਨਤੀਜਾ ਇਹ ਨਿਕਲਿਆ ਕਿ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਦਰਵਾਜ਼ੇ, ਜੀ. ਪੀ. ਐੱਸ. ਅਧਾਰਤ ਯਾਤਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ, ਵਾਈ-ਫਾਈ ਅਤੇ ਪੁਨਰਜਨਮ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ 16-ਕੋਚ ਸਵੈ-ਚਾਲਿਤ ਈ. ਐੱਮ. ਯੂ. 97 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਵਿੱਚ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨਾਲ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।

ਇਹ ਅੰਕਡ਼ਾ, 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਸਮੱਗਰੀ, ਜੋ ਬਾਅਦ ਦੇ ਸੰਸਕਰਣਾਂ ਵਿੱਚ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੱਕ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਖਿਆ ਹੈ ਜੋ ਭਾਰਤ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਈ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਹਰੇਕ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਜੋ ਆਯਾਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਨਿਰਮਾਤਾ ਲਈ ਇੱਕ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦਾ ਮੌਕਾ ਹੈ। ਆਈਸੀਐੱਫ ਦੇ ਜਨਰਲ ਮੈਨੇਜਰ, ਯੂ. ਸੁੱਬਾ ਰਾਓ ਨੇ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕੀਤੀ ਹੈ ਕਿ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਹੁਣ 90 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਹਨ, ਬਾਕੀ 10 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਉੱਨਤ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਘਰੇਲੂ ਸਮਰੱਥਾ ਅਜੇ ਵੀ ਵਿਕਸਤ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।

ਤਾਇਨਾਤੀ ਦਾ ਪੈਮਾਨਾ ਇਸ ਗੱਲ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਥਾਨਕ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਕੀ ਅਰਥ ਹੈ। ਮਾਰਚ 2026 ਤੱਕ 274 ਜ਼ਿਲ੍ਹਿਆਂ ਵਿੱਚ 160 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਸੇਵਾਵਾਂ ਚੱਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ 7.5 ਕਰੋਡ਼ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਤਰੀ ਸਵਾਰ ਸਨ।

ਸਥਾਨਕ ਨਿਰਮਾਣ ਇਕਾਈਆਂ ਦੀ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨੇ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਦੀ ਤਾਇਨਾਤੀ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ 2030 ਤੱਕ 800 ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਅਤੇ 2047 ਤੱਕ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਨੂੰ ਬਦਲਣ ਦਾ ਇਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਕਦੇ ਵੀ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਜੇਕਰ ਭਾਰਤ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਪਲਾਇਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੁੰਦਾ।

ਨਮੋ ਭਾਰਤ ਟ੍ਰੇਨਾਂਃ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਥਾਨੀਕਰਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਬੈਂਚਮਾਰਕ

ਦਿੱਲੀ-ਮੇਰਠ ਆਰ. ਆਰ. ਟੀ. ਐੱਸ. ਗਲਿਆਰੇ 'ਤੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਮੋ ਭਾਰਤ ਰੈਪਿਡ ਰੇਲ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੇਲ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਪਹਿਲੂ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ' ਤੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭਾਰਤੀ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਡਿਲਿਵਰੀ ਨੂੰ ਜੋਡ਼ਦੀ ਹੈ।

ਆਰ. ਆਰ. ਟੀ. ਐੱਸ. ਗਲਿਆਰੇ ਲਈ ਅਲਸਟੌਮ ਦੁਆਰਾ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ 210 ਖੇਤਰੀ ਰੇਲ ਸੈੱਟਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਗੁਜਰਾਤ ਵਿੱਚ ਕੰਪਨੀ ਦੇ ਸਾਵਲੀ ਪਲਾਂਟ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਈ. ਟੀ. ਸੀ. ਐੱਸ. ਲੈਵਲ 2 ਸਿਗਨਲਿੰਗ ਦੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਖੇਤਰੀ ਰੇਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਤੈਨਾਤ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਭਾਰਤ ਦੇ 'ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ' ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਅਤੇ 'ਮੇਕ ਇਨ ਇੰਡੀਆ' ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, 'ਨਮੋ ਭਾਰਤ' ਟ੍ਰੇਨਾਂ 80 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਥਾਨੀਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ 100 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਨਿਰਮਿਤ ਹਨ।

ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤ ਨਾ ਸਿਰਫ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਖੇਤਰੀ ਰੇਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਬਲਕਿ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਬਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਧਾਰ ਵਜੋਂ ਵੀ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਘਰੇਲੂ ਨਿਰਮਾਣ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਲਈ, ਆਰ. ਆਰ. ਟੀ. ਐੱਸ. ਨੇ ਸਿਵਲ ਕੰਮਾਂ, ਬਿਜਲੀਕਰਨ, ਸਟੇਸ਼ਨ ਉਪਕਰਣਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੇ ਏਕੀਕਰਨ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਗਤੀਵਿਧੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਭਾਰਤੀ ਫਰਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਟ੍ਰੇਨ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਹਾਈਡਰੋਜਨ-ਸੰਚਾਲਿਤ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦਾ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਠੋਸ ਪ੍ਰਗਟਾਵਾ ਹੈ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ ਆਰ. ਡੀ. ਐੱਸ. ਓ. ਦੁਆਰਾ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਅਤੇ ਚੇਨਈ ਵਿੱਚ ਇੰਟੈਗਰਲ ਕੋਚ ਫੈਕਟਰੀ ਦੁਆਰਾ ਨਿਰਮਿਤ, ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਰੇਲਗੱਡੀ ਨੇ ਅਗਸਤ 2025 ਵਿੱਚ ਟੈਸਟ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਹਰਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਉੱਤਰੀ ਰੇਲਵੇ ਜ਼ੋਨ ਦੇ ਜੀਂਦ-ਸੋਨੀਪਤ ਸੈਕਸ਼ਨ ਉੱਤੇ 70 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟੇ ਦੀ ਉੱਚ ਰਫਤਾਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਦੇ ਹੋਏ ਮਾਰਚ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਉਦਘਾਟਨੀ ਟੈਸਟ ਰਨ ਕੀਤੀ।

ਇਸ ਰੇਲਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਡੱਬੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਸਮਰੱਥਾ 2,400 ਕਿਲੋਵਾਟ ਹੈ, ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ 500-600 ਐਚਪੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

ਹਾਲਾਂਕਿ, ਭਾਰਤ ਲਈ ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਨਵੀਂ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਕਸਿਤ ਹੋਣ ਵਿੱਚ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਕੁੱਲ ਮਿਲਾ ਕੇ, ਇਹ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਲਈ ਬਾਲਣ ਸੈੱਲਾਂ, ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਭੰਡਾਰਨ, ਬਿਜਲੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੌਨਿਕਸ ਅਤੇ ਸਬੰਧਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀਆਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਮੌਕੇ ਦੀ ਨੁਮਾਇੰਦਗੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਘਰੇਲੂ ਸਪਲਾਇਰ ਈਕੋਸਿਸਟਮਃ ਮੌਕੇ ਅਤੇ ਦਬਾਅ

ਅਸਮਾਨ ਜ਼ਮੀਨੀ ਹਕੀਕਤਾਂ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਥਾਨੀਕਰਨ, ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਫੈਕਟਰੀਆਂ, ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਅਭਿਲਾਸ਼ਾਵਾਂ ਦਾ ਬਿਰਤਾਂਤ ਘਰੇਲੂ ਸਪਲਾਇਰ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਹਕੀਕਤ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਡਬਲਿਊ. ਏ. ਜੀ.-12ਬੀ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦਾ ਸਥਾਨਕਕਰਨ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਭਾਰਤੀ ਐੱਮਐੱਸਐੱਮਈ ਅਤੇ ਦਰਮਿਆਨੇ ਆਕਾਰ ਦੇ ਨਿਰਮਾਤਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਮੌਕਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਲਾਗਤ ਮਿਆਰਾਂ' ਤੇ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਇਹ ਖੇਤਰ ਅਜੇ ਵੀ ਕੰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਘਰੇਲੂ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਟੀਟਾਗਡ਼੍ਹ ਰੇਲ ਸਿਸਟਮਜ਼ ਲਿਮਟਿਡ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਸਹੂਲਤਾਂ ਤੋਂ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਹਿਤ ਡੱਬਿਆਂ, ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ-ਬਾਡੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।

ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਨਿਰਮਾਣਃ ਲਾਭ, ਪਰ ਯੂਨੀਫਾਰਮ ਨਹੀਂ

ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਪੱਧਰ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਗਤੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਪਰ ਅਸਮਾਨ ਹੈ। ਟੌਰਲ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਭਾਰਤ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਲਈ ਅਲਮੀਨੀਅਮ ਕਾਸਟਿੰਗ ਸਮਾਧਾਨਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਲਈ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨਾਲ ਭਾਈਵਾਲੀ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਦਰਾਮਦ ਕੀਤੇ ਜਰਮਨ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਥਾਂ ਲਈ ਗਈ। ਯੂਨੀਪ੍ਰੋਡੈਕਟਸ ਇੰਡੀਆ ਨੇ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਲਈ ਧੁਨੀ ਅਤੇ ਥਰਮਲ ਇਨਸੂਲੇਸ਼ਨ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਲਈ ਆਈਸੀਐੱਫ ਨਾਲ ਸਹਿਯੋਗ ਕੀਤਾ। ਇਹ ਉਦਾਹਰਣ ਸਥਾਨਕਕਰਨ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਜੋ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਪਰ ਇਹ ਸਫਲ ਮਾਮਲੇ ਹਨ। ਹਰੇਕ ਘਰੇਲੂ ਸਪਲਾਇਰ ਜਿਸ ਨੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਪੈਮਾਨੇ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਹੋਰ ਵੀ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੇ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੁਆਰਾ ਮੰਗੀਆਂ ਗਈਆਂ ਤਕਨੀਕੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਜਾਂ ਸਪੁਰਦਗੀ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਸਪਲਾਇਰ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਵਿੱਚ ਲਾਪਤਾ ਮੱਧ

ਘਰੇਲੂ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਕਈ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਤੋਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਅਲਸਟੌਮ, ਵੈਬਟੇਕ ਅਤੇ ਟੀ. ਐੱਮ. ਐੱਚ. ਵਰਗੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸਾਂਝੇ ਉੱਦਮ ਨਿਰਮਾਤਾ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਹ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਆਦੀ ਹਨ। ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ 1.0 ਤੋਂ 2.0 ਤੋਂ 3.0 ਤੱਕ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਅਪਗ੍ਰੇਡ ਦੀ ਗਤੀ ਤੇਜ਼ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਘਰੇਲੂ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਸਪਲਾਇਰਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਸੰਗਿਕ ਬਣੇ ਰਹਿਣ ਲਈ ਰੀਟੂਲਿੰਗ ਅਤੇ ਰੀਸਰਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨੀਤੀ ਧੱਕਾ ਬਨਾਮ ਜ਼ਮੀਨੀ ਪੱਧਰ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ

ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਖਰੀਦ ਨੀਤੀ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਟੈਂਡਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨਕ ਸਮੱਗਰੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ, ਖਰੀਦ ਦਿਸ਼ਾ-ਨਿਰਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਭਾਰਤ ਦੀਆਂ ਵਿਵਸਥਾਵਾਂ। ਪਰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਖਲਅੰਦਾਜ਼ੀਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ੀਲਤਾ ਵੱਖਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਵਿਆਪਕ ਜਨਤਕ ਅੰਕਡ਼ੇ ਨਹੀਂ ਹਨ ਕਿ ਅਸੈਂਬਲੀ ਜਾਂ ਏਕੀਕਰਣ ਦੇ ਉਲਟ ਰੇਲਵੇ ਕੰਪੋਨੈਂਟ ਮੁੱਲ ਦਾ ਕਿੰਨਾ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤੀ ਨਿਰਮਾਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਦਰਾਮਦਕਾਰ ਤੋਂ ਨਿਰਯਾਤਕ ਤੱਕਃ ਭਾਰਤ ਦਾ ਵਧਦਾ ਰੇਲ ਵਪਾਰ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਤੀਜੇ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਇਸ ਦੀ ਉੱਭਰਦੀ ਬਰਾਮਦ ਸਮਰੱਥਾ ਹੈ। ਸਾਲ 2016 ਤੋਂ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੇ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਕੈਨੇਡਾ, ਜਰਮਨੀ, ਮਿਸਰ, ਸਵੀਡਨ, ਬ੍ਰਾਜ਼ੀਲ, ਯੂਕੇ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਸਮੇਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਰੇਲ ਕਾਰਾਂ, ਬੋਗੀਆਂ, ਫਲੈਟਪੈਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਨਿਰਯਾਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

ਬਿਹਾਰ ਵਿੱਚ ਮਾਰਹੌਰਾ ਡੀਜ਼ਲ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਫੈਕਟਰੀ, ਜੋ ਕਿ ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਵੈਬਟੇਕ (ਪਹਿਲਾਂ ਜੀ. ਈ.) ਦਾ ਇੱਕ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਸੀ, ਨੇ ਗਿਨੀ ਦੇ ਸਿਮੰਡੋ ਲੋਹੇ ਦੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ 150 ਵਿਕਾਸ ਲਡ਼ੀ ES43ACmi ਇੰਜਣਾਂ ਨੂੰ ਨਿਰਯਾਤ ਕਰਨ ਲਈ 3,000 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦਾ ਸੌਦਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਜੋ 2,100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਫਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਦੂਰੀ ਦੀ ਲੋਕੋਮੋਟਿਵ ਤਕਨਾਲੋਜੀ ਦੇ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਿਰਯਾਤਕ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇਗਾ।

ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਖੇਤਰ ਲਈ ਰਿਕਾਰਡ 2,78,000 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਅਲਾਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ, ਜੋ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ, ਘਰੇਲੂ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੇ ਨਿਰੰਤਰ ਪੈਮਾਨੇ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਇਸ ਨਿਰਮਾਣ ਈਕੋਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖੇਗਾ। ਸੱਤ ਨਵੇਂ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਰੇਲ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਨੂੰ 'ਵਿਕਾਸ ਕੁਨੈਕਟਰ' ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕ, ਸਿਗਨਲਿੰਗ ਅਤੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਖਰੀਦ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ।

ਪਾਡ਼ੇ ਜੋ ਬਾਕੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨਃ ਸਥਾਨੀਕਰਨ ਦਾ ਇੱਕ ਮੁਲਾਂਕਣ

ਭਾਰਤ ਦੀ ਰੇਲਵੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਥਾਨਕਕਰਨ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਇਸ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਅਸਲ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸੰਪੂਰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਕਈ ਰਣਨੀਤਕ ਪਾਡ਼ੇ ਰਹਿ ਗਏ ਹਨ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

ਨਿਰਮਾਣ ਬਨਾਮ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਸਥਾਨੀਕਰਨ

ਸਥਾਨਕਕਰਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇਹ ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਣ ਸਥਾਨਕਕਰਨ ਹੈ; ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਪੁਰਜ਼ਿਆਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਅਸੈਂਬਲੀ ਅਤੇ ਸਪਲਾਈ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਪਰ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਸਥਾਨੀਕਰਨ, ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਲਾਇਸੰਸਕਰਤਾ ਦੇ ਸੰਦਰਭ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਕਰਨ, ਸੋਧਣ, ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਕਰਨ ਅਤੇ ਸੁਤੰਤਰ ਤੌਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ, ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ' ਤੇ ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਬਣੀ ਹੋਈ ਹੈ।

ਆਜ਼ਾਦੀ ਦੇ ਤਿੰਨ ਥੰਮ੍ਹ

ਰੇਲ ਨਿਰਮਾਣ ਸੁਤੰਤਰਤਾ ਦਾ ਰਾਹ ਤਿੰਨ ਖੇਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

1. ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਕਾਸਃ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਮਲਕੀਅਤ ਟ੍ਰੈਕਸ਼ਨ, ਸਿਗਨਲਿੰਗ ਅਤੇ ਕੰਟਰੋਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨੂੰ ਫੰਡ ਦੇਣਾ ਅਤੇ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਘਰੇਲੂ ਤੌਰ 'ਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਮਲਕੀਅਤ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਵਚ ਦੁਆਰਾ ਇੱਕ ਹੱਦ ਤੱਕ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
2. ਮਲਕੀਅਤ ਦੇ ਨਾਲ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂਃ ਸੰਯੁਕਤ ਉੱਦਮ ਸਮਝੌਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਆਈ. ਪੀ. ਟ੍ਰਾਂਸਫਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦੀ ਘਰੇਲੂ ਮਲਕੀਅਤ ਲਈ ਸਪਸ਼ਟ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਕਿ ਸਿਰਫ ਸਥਾਨਕਕਰਨ ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤਤਾ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
3. ਪ੍ਰਤੀਯੋਗੀ ਘਰੇਲੂ ਓ. ਈ. ਐੱਮ.: ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਅਜਿਹੀਆਂ ਫਰਮਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਜੋ ਸਿਰਫ ਲਾਗਤ 'ਤੇ ਹੀ ਨਹੀਂ ਬਲਕਿ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ' ਤੇ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰ ਸਕਣ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਬੀ. ਈ. ਐੱਮ. ਐੱਲ. ਅਤੇ ਟੀਟਾਗਡ਼ ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਅਸੈਂਬਲੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਪੱਧਰ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਸਿਗਨਲ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ

ਸੰਕੇਤ ਦੇਣ ਵਿੱਚ, ਤਸਵੀਰ ਵਧੇਰੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕਵਚ, ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਰੇਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਇੱਕ ਸੱਚੀ ਤਕਨੀਕੀ ਮੀਲ ਪੱਥਰ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਚਾਲਕ ਰਹਿਤ ਮੈਟਰੋ ਸੰਚਾਲਨ ਲਈ ਸੀ. ਬੀ. ਟੀ. ਸੀ. ਅਤੇ ਆਰ. ਆਰ. ਟੀ. ਐੱਸ. ਗਲਿਆਰਿਆਂ 'ਤੇ ਤਾਇਨਾਤ ਈ. ਟੀ. ਸੀ. ਐੱਸ. ਲੈਵਲ 2 ਵਰਗੀਆਂ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵਿਕਰੇਤਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਰੇਲਵੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ ਸਟੈਕ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਕੀਮਤੀ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

ਵਰਕਫੋਰਸ ਚੁਣੌਤੀ

ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਕਾਰਜਬਲ ਤਬਦੀਲੀ ਜਿਸ ਲਈ ਨਿਰਮਾਣ ਸਥਾਨਕਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਢੁਕਵੇਂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਹੱਲ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਉਪਕਰਣਾਂ ਨੂੰ ਦਰਾਮਦ ਕਰਨ ਤੋਂ ਇਸ ਨੂੰ ਘਰੇਲੂ ਤੌਰ 'ਤੇ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਨਾ ਸਿਰਫ ਫੈਕਟਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਬਲਕਿ ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਗੁਣਵੱਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ, ਟੈਸਟਿੰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਵਿੱਚ ਡੂੰਘੇ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਹੁਨਰ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਪ੍ਰਤਿਭਾ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਪਰ ਰੇਲਵੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਪ੍ਰੋਪਲਸ਼ਨ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ, ਸਿਗਨਲਿੰਗ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮੱਗਰੀ ਟੈਸਟਿੰਗ ਵਿੱਚ ਲੋਡ਼ੀਂਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਅਪਲਾਈਡ ਹੁਨਰਾਂ ਲਈ ਕਿੱਤਾਮੁਖੀ ਸਿਖਲਾਈ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਨਿਵੇਸ਼ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਜੋ ਅਜੇ ਤੱਕ ਲੋਡ਼ੀਂਦੇ ਪੈਮਾਨੇ 'ਤੇ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਆਇਆ ਹੈ।

ਸਿੱਟਾ

ਭਾਰਤ ਦੇ ਰੇਲਵੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸਥਾਨੀਕਰਨ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦੌਰਾਨ ਇੰਜਣਾਂ, ਕੋਚਾਂ, ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕ ਅਤੇ ਸਹਾਇਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਅਸਲ ਨਤੀਜੇ ਦਿੱਤੇ ਹਨ। ਅਭਿਲਾਸ਼ੀ ਸਰਕਾਰੀ ਨੀਤੀ, ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਨਿਵੇਸ਼, ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਸਵਦੇਸ਼ੀ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਮਰੱਥਾ ਅਤੇ ਨਿਰਯਾਤ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰ ਰਹੀ ਮੁਕਾਬਲੇਬਾਜ਼ੀ ਦੇ ਸੁਮੇਲ ਨੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹੀ ਨੀਂਹ ਬਣਾਈ ਹੈ ਜੋ 2014 ਵਿੱਚ ਮੌਜੂਦ ਨਹੀਂ ਸੀ।

ਪਰ ਨੀਂਹ ਇੱਕ ਮੰਜ਼ਿਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਅਗਲੇ ਦਹਾਕੇ ਦਾ ਕੰਮ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਦੀਆਂ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ-ਤੀਬਰ ਪਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਨੀਕਰਨ ਨੂੰ ਡੂੰਘਾ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਦਰਾਮਦ ਨਿਰਭਰਤਾ ਢਾਂਚਾਗਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਘਰੇਲੂ ਐੱਮਐੱਸਐੱਮਈ ਸਪਲਾਇਰ ਅਧਾਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰੀ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਅਤੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੈ, ਨਾ ਸਿਰਫ ਸੁਹਿਰਦ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਲਕਿ ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਢੰਗ ਨਾਲ।

ਹਾਈਡਰੋਜਨ ਰੇਲਗੱਡੀ, ਨਮੋ ਭਾਰਤ ਰੇਲਗੱਡੀਆਂ ਅਤੇ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਕੋਈ ਵੱਖਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕਹਾਣੀ ਵਿੱਚ ਅੰਕਡ਼ੇ ਹਨ ਜੋ ਭਾਰਤ ਅਸਲ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਲਿਖ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਸਵਾਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਨੀਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ, ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨਿਵੇਸ਼ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਪ੍ਰਤੀਬੱਧਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਹੈ, ਨੂੰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਡੂੰਘਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।