गुरुग्राम (मेट्रो रेल्वे बातम्या): देशातील प्रमुख शहरे त्यांचे मेट्रो जाळे वेगाने विस्तारत आहेत, परंतु खराब शहरी नियोजन आणि गतिशीलतेच्या चौकटीचा अभाव यामुळे गुरुग्राममध्ये ते थांबले आहे.
परिणामी, ज्या शहरात लाखो लोक कामावर येतात ते शहर मेट्रोच्या आवाक्याच्या बाबतीत केवळ दिल्लीच्या मागेच नाही तर नोएडा देखील आहे, ज्याचे आता राजधानीशी अनेक संपर्क आहेत आणि देशांतर्गत विमानतळाशी थेट मार्ग आहे.
गुरूग्राममध्ये शेवटची आंतर-शहर मेट्रो जोडणी 2010 मध्ये बांधली गेली होती, जेव्हा पिवळ्या रेषेने कुतुबमिनारपासून 15 किमी पुढे दक्षिणेकडे त्याचे अंतिम स्थानक घेऊन खडकाळ अरवली भूभाग ओलांडून हुडा सिटी सेंटरपर्यंतचा कठीण प्रवास केला होता.
अभियांत्रिकीचा हा एक पराक्रम होता ज्याने दोन शहरांना जोडले, जे जलद सहजीवी वाढीच्या टप्प्यात प्रवेश करतीलः राजकीय शक्ती केंद्र म्हणून दिल्ली, उदयोन्मुख कॉर्पोरेट केंद्र म्हणून गुरुग्राम.
Get the Daily Metro & Rail Brief
Join 125,000+ metro and rail professionals. Project updates, new tenders and contract awards from across India, in your inbox every day.
गेल्या काही वर्षांत गुरुग्रामची वाढ वेगवान झाली आहे, अगदी सरकारी नियोजनकर्त्यांनाही धक्का बसला आहे, ज्यांनी स्थानिक अर्थव्यवस्थेसह मानवी भांडवल व्यवस्थितपणे वाढत असताना आवश्यक असलेल्या अतिरिक्त संसाधनांसह शहराला बळकट करण्यासाठी संघर्ष केला, ज्यामुळे दिल्लीचे उपग्रह शहर देशातील तिसऱ्या क्रमांकाचे सर्वाधिक दरडोई उत्पन्न असलेले महानगर बनले.
परंतु आंतर-शहर मेट्रो जोडणी आज अगदी 2010 मध्ये होती तशीच आहे, परिणामी शहरी परिसंस्थेचा विकास झाला आहे जी गाड्यांवर जास्त अवलंबून आहे आणि प्रदूषणाची समस्या आहे जी शहर सहजपणे हाताळू शकत नाही. गुरुग्राममध्ये यलो लाइन येण्याच्या फक्त एक वर्ष आधी, 2009 मध्ये ब्लू लाइनने नोएडाला प्रवास केला होता. एका दशका नंतर, उत्तर प्रदेश शहर मेट्रो जोडणीमध्ये गुरुग्रामपेक्षा खूप पुढे गेले आहे-नोएडामध्ये आता दिल्लीशी अनेक जोडणी असलेली 34 मेट्रो स्थानके आहेत, एक दुवा जो गाझियाबादच्या दाराजवळ आहे आणि आय. जी. आय. विमानतळाच्या देशांतर्गत टर्मिनलला थेट मार्ग आहे.
गेल्या काही वर्षांत गुरुग्राममध्ये केवळ 15 स्थानकांचे खासगी रॅपिड मेट्रोचे जाळे बांधले जात आहे. रहिवासी आणि कॉर्पोरेट संस्था वर्षानुवर्षे आयजीआय विमानतळ आणि द्वारका यांना जोडण्याच्या दोन मागण्या करत असूनही सरकारने आश्चर्यकारकपणे मेट्रोचे जाळे एक इंचही वाढवले नाही. गुरुग्रामचे एकूण मेट्रो क्षेत्र केवळ 20 कि. मी. आहे, जे शहराच्या एकूण क्षेत्रफळाच्या केवळ 3 टक्के आहे.
तरीही, मागील दशक हे केवळ दिल्लीतच नव्हे, तर संपूर्ण भारतात, ज्याच्या जाळ्यामध्ये आता 250 स्थानके आहेत, मोठ्या मेट्रो जाळ्यांसह आता बंगळुरू, हैदराबाद आणि चेन्नईमध्ये आणि कोची आणि लखनौमध्ये लहान मेट्रो जाळ्यांसह, मोठ्या मेट्रो धावपट्ट्यांपैकी एक आहे. देशातील इतरत्र-कोलकात्यात-मेट्रो एका नदीच्या खाली धावण्यासाठी सज्ज आहे. भारतातील प्रमुख शहरांमध्ये, मेट्रो मार्ग आता 450 स्थानकांवर 640 कि. मी. पर्यंत पसरले आहेत.