नवी दिल्ली (मेट्रो रेल न्यूज): आर. आर. टी. एस. (रीजनल रॅपिड ट्रान्झिट सिस्टम) ट्रेनच्या फर्स्ट लूकचे अनावरण आज गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाचे (एम. ओ. एच. यू. ए.) सचिव आणि राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र परिवहन महामंडळाचे (एन. सी. आर. टी. सी.) अध्यक्ष दुर्गा शंकर मिश्रा यांनी एन. सी. आर. टी. सी. चे व्यवस्थापकीय संचालक विनय कुमार सिंग, एन. सी. आर. टी. सी. च्या संचालक मंडळाचे सर्व सदस्य आणि एम. ओ. एच. यू. ए., एन. सी. आर. टी. सी. आणि बॉम्बार्डियर इंडियाच्या इतर वरिष्ठ अधिकाऱ्यांच्या उपस्थितीत केले.
अत्याधुनिक आर. आर. टी. एस. रोलिंग स्टॉक भारतात अशा प्रकारचा पहिला असेल ज्याची रचना ताशी 180 किमी वेगाने असेल. या वायुगतिकीय आर. आर. टी. एस. गाड्या, बाह्य भागातून किरणोत्सारी होणाऱ्या स्टीलसह, हलक्या वजनाच्या आणि पूर्णपणे वातानुकूलित असतील. प्रत्येक गाडीला सहा स्वयंचलित प्लग-इन प्रकारची रुंद दारे असतील, प्रत्येक बाजूला तीन (बिझनेस क्लासला अशी चार दारे असतील, प्रत्येक बाजूला दोन) जेणेकरून सहजपणे प्रवेश करता येईल आणि बाहेर पडता येईल. आर. आर. टी. एस. गाड्यांमध्ये पुरेशा लेगरूमसह आडवे 2x2 आसन, उभे असलेल्या प्रवाशांसाठी आरामदायी प्रवासासाठी ग्रॅब हँडल्स आणि ग्रॅब पोल्ससह अनुकूल मार्ग रुंदी, ओव्हरहेड लगेज रॅक, मोबाईल/लॅपटॉप चार्जिंग सॉकेट्स आणि ऑनबोर्ड वाय-फाय आणि इतर संगणक-केंद्रित वैशिष्ट्ये असतील.
"नवी दिल्लीचे प्रतिष्ठित कमळ मंदिर हे शाश्वततेचे प्रतीक आहे कारण त्याच्या रचनेमुळे प्रकाश आणि हवेच्या परिसंचरणासाठी नैसर्गिक स्त्रोतांचा प्रवाह शक्य होतो. त्याच धर्तीवर, आर. आर. टी. एस. रोलिंग स्टॉकमध्ये प्रकाश आणि तापमान नियंत्रण प्रणाली असतील, ज्यामुळे कमी ऊर्जेचा वापर करून प्रवाशांचा अनुभव वाढेल. आधुनिक सुविधांनी सुसज्ज, आर. आर. टी. एस. रोलिंग स्टॉक हे नवीन युगातील तंत्रज्ञान आणि भारताच्या समृद्ध वारशाचे एक अद्वितीय मिश्रण असेल ", असे त्यात म्हटले आहे.
रेल्वेच्या पहिल्या टप्प्याचे अनावरण करताना, गृह आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाचे सचिव दुर्गा शंकर मिश्रा म्हणाले, "पायाभूत सुविधा हा आमचे माननीय पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांनी संकल्पित केलेल्या आत्मनिर्भर भारताच्या पाच स्तंभांपैकी एक आहे. आर. आर. टी. एस. साठीच्या या वेगवान, उच्च वारंवारतेच्या प्रवासी गाड्यांची निर्मिती पूर्णपणे सरकारच्या 'मेक इन इंडिया' धोरणांतर्गत केली जात आहे, ही अतिशय अभिमानाची बाब आहे. पर्यावरण स्नेही, ऊर्जा-कार्यक्षम गाड्या आर्थिक विकासाला गती देऊन, आर्थिक संधी निर्माण करून आणि त्याच वेळी वायू प्रदूषण, कार्बन फूटप्रिंट, गर्दी आणि अपघात कमी करून एन. सी. आर. आणि आसपासच्या भागातील जीवनाचा दर्जा सुधारतील. "या प्रकल्पाच्या फायद्यांविषयी चर्चा करताना, एन. सी. आर. टी. सी. चे व्यवस्थापकीय संचालक विनय कुमार सिंग म्हणाले," भारताच्या पहिल्या आर. आर. टी. एस. चा रोलिंग स्टॉक नवीन भारताच्या आकांक्षा पूर्ण करण्याच्या दृष्टीकोनातून तयार करण्यात आला आहे. आर. आर. टी. एस. रोलिंग स्टॉक ब्रेकच्या वेळी सुमारे 30 टक्के पुनरुत्पादनासह ऊर्जा-कार्यक्षम असेल. एन. सी. आर. टी. सी. ने रोलिंग स्टॉकचे काम उत्पादकाद्वारे एकात्मिक दीर्घकालीन सर्वसमावेशक देखभालीसह प्रदान केले आहे, ज्यामुळे जीवनचक्र खर्चाचे फायदे मिळतात. मला विश्वास आहे की आर. आर. टी. एस. हा एन. सी. आर. च्या लोकांसाठी वाहतुकीचा कणा ठरेल आणि वाहतूक क्षेत्रात एक नवीन मापदंड निश्चित करेल ज्यामुळे या प्रदेशाचा सर्वांगीण विकास होईल. "हा नमुना 2022 मध्ये उत्पादन सुरू होणार आहे आणि व्यापक चाचण्यांनंतर तो सार्वजनिक वापरात आणला जाईल. एन. सी. आर. टी. सी. संपूर्ण मार्गिकेवर प्रादेशिक रेल्वे सेवा चालवण्यासाठी प्रत्येकी 6 गाड्यांचे 30 गाड्यांचे संच आणि मेरठमध्ये स्थानिक वाहतूक सेवा चालवण्यासाठी प्रत्येकी 3 गाड्यांचे 10 गाड्यांचे संच खरेदी करेल. दिल्ली-गाझियाबाद-मेरठ आर. आर. टी. एस. मार्गिकेसाठीचा संपूर्ण रोलिंग स्टॉक गुजरातमधील बॉम्बार्डियरच्या सावली प्रकल्पात तयार केला जाईल. प्रवाशांसाठी वैशिष्ट्ये-आर. आर. टी. एस. रेल्वेच्या डब्यांमध्ये आडव्या 2x2 जागा असतील. उभे असलेल्या प्रवाशांसाठी आरामदायी प्रवासासाठी ग्रॅब हँडल्स आणि रेल्ससह अनुकूल मार्ग रुंदी, ओव्हरहेड लगेज रॅक, मोबाईल/लॅपटॉप चार्जिंग सॉकेट्स, पुरेशी लेग रूम आणि ऑनबोर्ड वाय-फाय. दुहेरी चमकदार, टेम्पर्ड मोठ्या सुरक्षा काचेच्या खिडक्या ज्या प्रवाशांना बाहेरील विहंगम दृश्य देतात. सार्वजनिक घोषणा आणि प्रदर्शन प्रणाली, गतिशील मार्ग नकाशा प्रदर्शन, इन्फोटेनमेंट डिस्प्लेसह आपत्कालीन संप्रेषण सुविधांनी सुसज्ज. ही गाडी आधुनिक दृश्य आणि श्राव्य घोषणांसाठी तयार करण्यात आली आहे, जी प्रवाशांना पुढील थांबा, अंतिम गंतव्य इत्यादीबद्दल माहिती देते. स्वयंचलित प्लग-इन प्रकारचे रुंद दरवाजे हवेतील घर्षण आणि आवाज कमी करतात. सी. सी. टी. व्ही., फायर अँड स्मोक डिटेक्टर, अग्निशामक यंत्र आणि दरवाजाचे सूचक. सहजपणे पोहोचण्यासाठी रेल्वेच्या प्रवेशद्वाराजवळ असलेल्या सर्वव्यापी प्रवेशयोग्य-समर्पित व्हीलचेअरची जागा. उच्च विश्वासार्हता आणि कार्यक्षमतेच्या आवश्यकतांसह प्रमाणित हलकी आणि संक्षिप्त प्रणोदन प्रणाली. नाविन्यपूर्ण ट्रेन नियंत्रण देखरेख प्रणाली (टी. सी. एम. एस.) तंत्रज्ञान, तसेच त्याची भविष्यसूचक आणि परिस्थिती-आधारित देखरेख वैशिष्ट्ये, जी व्यापक ट्रेन-टू-ग्राउंड निदान प्रदान करून ताफ्याची कामगिरी वाढवतील. उच्च-प्रवेग आणि उच्च-मंदी लक्षात घेऊन डिझाइन केलेली आहे जी ट्रेनला 160 किमी प्रतितास आणि प्रत्येक 5-10 किमी स्थानकांचा जास्तीत जास्त परिचालन वेग दिल्यास आवश्यक आहे. तंतोतंत थांब्याच्या अचूकतेसह सुरळीत प्रवास प्रदान करण्यासाठी स्वयंचलित ट्रेन ऑपरेशन (ए. टी. ओ.) अंतर्गत गाड्या धावतील आणि ऊर्जेची बचतही होईल. या आधुनिक गाड्यांमध्ये गरजेनुसार निवडक दरवाजे उघडण्यासाठी पुश बटणे असतील. यामुळे प्रत्येक स्थानकावरील सर्व दरवाजे उघडण्याची आवश्यकता दूर होते, ज्यामुळे ऊर्जेची बचत होते. आर. आर. टी. एस. गाड्यांमध्ये व्यावसायिक वर्ग (प्रत्येक गाडीसाठी एक डब्बा) देखील असेल, ज्यात प्रशस्त, आरामदायक आणि ओघळणाऱ्या जागा असतील, ज्या प्लॅटफॉर्म स्तरावर विशेष विश्रामगृहाद्वारे उपलब्ध असतील. व्यवसाय डब्यात अन्न स्वयंचलित विक्री यंत्र बसवले जाईल. प्रत्येक गाडीतील एक डब्बा महिला प्रवाशांसाठीही राखीव असेल. अतिवेगवान रेल्वेगाड्या चालवल्या जात असल्याने, सर्व आर. आर. टी. एस. स्थानकांवर प्रवाशांच्या सुरक्षेसाठी प्लॅटफॉर्म स्क्रीन दरवाजे (पीएसडी) असतील. रेल्वेचे दरवाजे पीएसडीसह समाकलित केले जातील.
Get the Daily Metro & Rail Brief
Join 125,000+ metro and rail professionals. Project updates, new tenders and contract awards from across India, in your inbox every day.
दिल्ली-गाझियाबाद-मेरठ आर. आर. टी. एस. मार्गिका ही पहिल्या टप्प्यात राबवल्या जाणाऱ्या तीन प्राधान्य आर. आर. टी. एस. मार्गिकांपैकी एक आहे. 82 किलोमीटर लांबीचा दिल्ली-गाझियाबाद-मेरठ मार्गिका हा भारतात राबवला जाणारा पहिला आर. आर. टी. एस. मार्गिका आहे. या मार्गिकेमुळे दिल्ली ते मेरठ दरम्यानचा प्रवासाचा वेळ सुमारे एक तृतीयांश कमी होईल. दिल्ली ते मेरठ प्रवासाचा वेळ सध्या रस्त्याने 3 ते 4 तासांवरून कमी होऊन तो एका तासापेक्षा कमी होईल. गाझियाबाद, साहिबाबाद, गुलधर आणि दुहाई या चार स्थानकांच्या बांधकामासह साहिबाबाद आणि शताब्दी नगर, मेरठ दरम्यान सुमारे 50 किलोमीटर लांबीच्या मार्गाचे नागरी बांधकाम जोरात सुरू आहे. कॉरिडॉरचा प्राधान्य विभाग 2023 मध्ये कार्यान्वित करण्याचे उद्दिष्ट आहे, तर संपूर्ण कॉरिडॉर 2025 मध्ये कार्यान्वित होईल. दिल्ली-गुरुग्राम-एस. एन. बी. आणि दिल्ली-पानिपत हे आर. आर. टी. एस. च्या पहिल्या टप्प्यातील इतर दोन मार्गिका आहेत. दिल्ली-गुरुग्राम-एस. एन. बी. मार्गिकेसाठी बांधकामपूर्व कामे जोरात सुरू आहेत आणि त्याचा डी. पी. आर. मंजुरीसाठी भारत सरकारच्या सक्रिय विचाराधीन आहे. दिल्ली ते पानिपत आर. आर. टी. एस. मार्गिकेचा डी. पी. आर. देखील संबंधित राज्य सरकारांच्या मंजुरीसाठी सक्रिय विचाराधीन आहे.
एन. सी. आर. टी. सी. बद्दल एन. सी. आर. टी. सी. हा भारत सरकार (50 टक्के) आणि हरियाणा राज्य सरकार (12.5 टक्के), एन. सी. टी. दिल्ली (12.5 टक्के), उत्तर प्रदेश (12.5 टक्के) आणि राजस्थान (12.5 टक्के) यांचा संयुक्त उपक्रम आहे. एन. सी. आर. मध्ये आर. आर. टी. एस. ची रचना, बांधणी, वित्तपुरवठा, संचालन आणि देखभाल करणे आणि भारत सरकारच्या गृहनिर्माण आणि शहरी व्यवहार मंत्रालयाच्या प्रशासकीय नियंत्रणाखाली काम करणे हे अनिवार्य आहे. एन. सी. आर. टी. सी. ला एन. सी. आर. मध्ये भारतातील पहिल्या आर. आर. टी. एस. ची अंमलबजावणी करण्याचे आदेश देण्यात आले आहेत.