नवी दिल्ली (मेट्रो रेल्वे बातम्या): युरोपीय देशांमध्ये धावणाऱ्या गाड्यांच्या वेगाशी जुळवून घेण्यासाठी भारतीय रेल्वे हळूहळू स्थानिक पातळीवर तयार होणाऱ्या वंदे भारत एक्स्प्रेसचा वेग वाढवत आहे.
वंदे भारत एक्स्प्रेसच्या नवीन आवृत्तीचा वेग या वर्षी 160 किलोमीटर प्रति तास (किमी प्रतितास) वरून 180 किलोमीटर प्रति तास (किमी प्रतितास) होईल. 2025 पर्यंत ही गाडी ताशी 220 किमी वेगाने प्रवास करेल आणि नंतर ताशी 260 किमी वेगाने युरोपमधील वेगवान गाड्यांच्या सरासरी वेगाशी जुळेल अशी अपेक्षा आहे.
वंदे भारत गाड्यांच्या विकासाने जपानच्या पुस्तकातून एक पान काढले, जिथे 1959 मध्ये बुलेट ट्रेन सुरू झाल्यापासून त्यांचा वेग सातत्याने वाढत गेला. सध्या ते ताशी सुमारे 320 किमी वेगाने प्रवास करतात, असे रेल्वे मंत्री अश्वनी वैष्णव यांनी सांगितले.
याव्यतिरिक्त, वंदे भारत हळूहळू आपला वेग वाढवेल आणि सर्व प्रवाशांची सुरक्षा आणि सुरक्षितता वाढवेल.
Get the Daily Metro & Rail Brief
Join 125,000+ metro and rail professionals. Project updates, new tenders and contract awards from across India, in your inbox every day.
160 किमी प्रतितास वेगाने प्रवास करू शकणारी वंदे भारत ट्रेनची पहिली आवृत्ती मेक इन इंडिया प्रकल्पाचा भाग म्हणून 2019 मध्ये सुरू करण्यात आली होती. या महिन्यात सुरू होणाऱ्या दुसऱ्या आवृत्तीने ही वाढ 180 किमी प्रतितास केली आहे. पुढील वर्षी 15 ऑगस्टपर्यंत, देशाच्या 75व्या वर्धापन दिन सोहळ्याचा एक भाग म्हणून यापैकी 75 गाड्या तैनात केल्या जातील.
वैष्णव म्हणाले, वंदे भारत आवृत्ती 3 आणि 4 अनुक्रमे सुमारे 220 आणि 260 किलोमीटर प्रति तास वेगाने प्रवास करतील.
डिसेंबरपर्यंत वंदे भारत 3 निविदा पूर्ण होणे अपेक्षित आहे आणि 2025 पर्यंत ही वेगवान रेल्वे भारतीय रेल्वेच्या ताफ्यात सामील होणे अपेक्षित आहे.
"2019 मध्ये देशात रेल्वेगाड्या सुरू झाल्यापासून, भारतीय वंदे भारत रेल्वेने दहा लाख किलोमीटरचा प्रवास केला आहे. तंत्रज्ञान आता सिद्ध झाले असल्याने या गाड्या देशातील वेगवान वाहतुकीचा मुख्य स्रोत बनतील, असे वैष्णव म्हणाले.
वंदे भारत 2 हे मूळचे एक वर्धित मॉडेल आहे, जे हवेच्या झऱ्यांचा वापर केल्यामुळे एक सहज प्रवास प्रदान करते. याव्यतिरिक्त, ट्रेनमध्ये उत्कृष्ट अंतर्गत आणि आसन तसेच एकात्मिक टक्कर-विरोधी प्रणाली असेल. अॅल्युमिनियमचा मोठ्या प्रमाणात वापर आणि वेगवान प्रवेगासाठी चांगल्या चाकांमुळे वंदे भारत 3 देखील हलका होईल.
जपानमधील 163 किमी प्रतितास क्षमतेच्या बुलेट ट्रेन प्रकल्पाचे बांधकाम 1959 मध्ये सुरू झाले. 2013 मध्ये 320 किमी प्रतितासाचा सध्याचा वेग गाठण्यापूर्वी, हा वेग 1964 मधील 210 किमी प्रतितास वरून 1992 मध्ये 270 किमी प्रतितास आणि 1997 मध्ये 300 किमी प्रतितास इतका वाढला होता.
पुढील तीन वर्षांत, भारतीय रेल्वेने 300 वंदे भारत रेल्वे संच (2025) तयार करण्याचे उद्दिष्ट ठेवले आहे. 2028 पर्यंत ही संख्या 500 गाड्यांपर्यंत वाढेल. ऑगस्ट 2023 पर्यंत-भारताला स्वातंत्र्य मिळाल्यानंतर 75 वर्षांनी-रेल्वेने यापैकी किमान 75 गाड्या बांधल्या असाव्यात, असे पंतप्रधान नरेंद्र मोदी म्हणाले. भारतातील 75 प्रमुख शहरांना जोडण्यासाठी या गाड्यांचा वापर करण्याची कल्पना आहे.
500 गाड्यांचे उद्दिष्ट पूर्ण करण्यासाठी, भारतीय रेल्वेच्या चेन्नई येथील इंटिग्रल कोच फॅक्टरीचा दरमहा अंदाजे 10 वंदे भारत गाड्यांचे उत्पादन करण्याचा मानस आहे. अखेरीस, कपूरथला येथील रेल्वे कोच कारखाना आणि रायबरेली येथील आधुनिक कोच कारखाना देखील या डब्यांचे उत्पादन सुरू करतील अशी अपेक्षा आहे.
दिल्ली-कटरा आणि दिल्ली-वाराणसी मार्गांवर वंदे भारत गाड्यांचे दोन स्वतंत्र संच कार्यरत आहेत. ऑगस्टपर्यंत आणखी दोन वंदे भारत सेमी-हाय-स्पीड गाड्या धावू लागण्याची अपेक्षा आहे.
नव्या गाड्या पहिल्या आवृत्तीच्या तुलनेत सुधारतील कारण त्या रेल्वेद्वारे वापरल्या जाणाऱ्या सर्वात अलीकडील रेल्वे अपघात प्रतिबंध प्रणाली 'कवच' ने सुसज्ज असतील. या डब्यांमध्ये समकालीन फायर अलार्म, आपत्कालीन प्रकाश प्रणाली, निर्गमन आणि नुकसान कमी करण्यासाठी प्रबलित बाहेरील बाजूस विमानासारखी बसण्याची व्यवस्था देखील असेल.
16 डब्यांच्या वंदे भारत रेल्वेगाडीच्या निर्मितीसाठी सुमारे 130 कोटी रुपये खर्च येतो, ज्यामुळे वंदे भारत रेल्वेगाड्या देखील स्पर्धात्मक आहेत.