ઉત્તરાખંડ મેટ્રો રેલ કોર્પોરેશન લિમિટેડના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર શ્રી જીતેન્દ્ર ત્યાગી સાથે વિશેષ મુલાકાત.

મેટ્રો રેલ ન્યુઝે ઉત્તરાખંડ મેટ્રો રેલ કોર્પોરેશન લિમિટેડના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર શ્રી જીતેન્દ્ર ત્યાગી સાથે ઈ-મેલ ઇન્ટરવ્યુ લીધો હતો. ઇન્ટરવ્યૂમાં શ્રી ત્યાગીએ ઉત્તરાખંડ મેટ્રો રેલ પ્રોજેક્ટની જટિલ ગતિશીલતા યોજના વિશે વાત કરી હતી.

ઉત્તરાખંડ મેટ્રો રેલ (યુકેએમઆરસી) ના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર (એમ. ડી.) શ્રી જીતેન્દ્ર ત્યાગીને રેલવે અને મેટ્રો ક્ષેત્રમાં 35 વર્ષથી વધુનો અનુભવ છે. તેઓ ભારતીય રેલવે સેવાઓના ઇજનેરોની 1983 બેચના અધિકારી છે. યુકેએમઆરસીના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર તરીકે તેમની જવાબદારી આગામી દહેરાદૂન, હરિદ્વાર અને ઋષિકેશ મેટ્રો રેલ પ્રોજેક્ટના આયોજન, નિર્માણ અને કામગીરીનું નેતૃત્વ અને દેખરેખ રાખવાની છે. યુકેએમઆરસી પહેલાં, ત્યાગીએ દિલ્હી મેટ્રો રેલ કોર્પોરેશન (ડીએમઆરસી) માં વિવિધ હોદ્દાઓ સંભાળ્યા છે, જ્યાં તેમણે 13 વર્ષનો કાર્યકાળ સંભાળ્યો હતો. ત્યારબાદ, તેમણે ડી. એમ. આર. સી. માં નિદેશક (કાર્ય) તરીકેનો કાર્યભાર સંભાળ્યો અને દિલ્હી મેટ્રોના ત્રીજા તબક્કાના અનેક કોરિડોર પૂર્ણ કરવામાં સામેલ હતા. આ સાથે તેમણે જયપુર અને કોચી મેટ્રો રેલ પ્રોજેક્ટના અમલીકરણની પણ દેખરેખ રાખી હતી.

અહીં સંપાદિત અવતરણો છેઃ -

ઉત્તરાખંડ મેટ્રો રેલ પ્રોજેક્ટ કઈ રીતે દેશના અન્ય રેલ પ્રોજેક્ટ્સથી અલગ છે. શું તમે યુ. એમ. આર. પી. ની વ્યાપક ગતિશીલતા યોજના વિશે સંક્ષિપ્તમાં કહી શકો છો?

ચાલો હું તમને સૌ પ્રથમ કોમ્પ્રિહેન્સિવ મોબિલિટી પ્લાન વિશે સંક્ષિપ્તમાં જણાવું. અમે વર્ષ 2019માં સીએમપી તૈયાર કરાવી હતી. સીએમપી એ એક વિઝન ડોક્યુમેન્ટ છે જે તે જે ક્ષેત્ર માટે તૈયાર છે તેમાં ગતિશીલતાની તમામ ભવિષ્યની જરૂરિયાતોને આવરી લે છે. દેહરાદૂન, ઋષિકેશ, હરિદ્વાર અને રુડકી ઉત્તરાખંડના પશ્ચિમી મેદાની વિસ્તારમાં 4 મુખ્ય શહેરી વિકાસ છે. સમગ્ર પ્રદેશમાં શહેરીકરણની જબરદસ્ત તક છે કારણ કે તે ઉત્તરાખંડની જનતાને રોજગારીની તકો, શિક્ષણ તેમજ આરોગ્ય સંભાળ પૂરી પાડે છે. આને ધ્યાનમાં રાખીને, સમગ્ર પ્રદેશને "દહેરાદૂન-હરિદ્વાર-ઋષિકેશ મેટ્રોપોલિટન વિસ્તાર" તરીકે સૂચિત કરવામાં આવ્યો છે. સીએમપીએ સમગ્ર મેટ્રોપોલિટન વિસ્તારમાં માલસામાનની અવરજવર સહિત તમામ ગતિશીલતાની જરૂરિયાતોને સંબોધિત કરી છે. જ્યાં સુધી લોકોની ગતિશીલતાની વાત છે, તેણે લોકોની ગતિશીલતાની જરૂરિયાતને મુખ્યત્વે ફર્સ્ટ ઓર્ડર, સેકન્ડ ઓર્ડર અને થર્ડ ઓર્ડર મોબિલિટી કોરિડોરમાં ત્રણ વર્ગોમાં વર્ગીકૃત કરી છે. સૌથી વધુ ગતિશીલતાની જરૂરિયાત ધરાવતો પ્રથમ ક્રમ. તેણે મેટ્રોપોલિટન વિસ્તારમાં નીચેના ફર્સ્ટ ઓર્ડર કોરિડોરની ઓળખ કરી છેઃ -

પ્રથમ તબક્કામાં અમે દહેરાદૂનમાં બે કોરિડોરનું કામ હાથ ધરી રહ્યા છીએ, જેની કુલ લંબાઈ 23 કિલોમીટર અને 25 સ્ટેશન છે. શરૂઆતમાં અમે તમામ કોરિડોર પર મેટ્રોલાઇટ (એલઆરટી) નું આયોજન કર્યું હતું, પરંતુ ભારત સરકારના આવાસ અને શહેરી બાબતોના મંત્રાલયે મેટ્રો નિયો માટે પ્રમાણભૂત વિશિષ્ટતાઓ જારી કર્યા પછી, અમે દહેરાદૂનના બંને કોરિડોર પર આ સિસ્ટમ લાગુ કરવાનો નિર્ણય લીધો. મેટ્રો નિયો અપનાવવાનો આ નિર્ણય મુખ્યત્વે અર્થશાસ્ત્ર પર આધારિત છે, જે મેટ્રોલાઇટ કરતાં સસ્તી છે. મેટ્રો નિયો સામાન્ય મેટ્રો સિસ્ટમ કરતાં અલગ છે કારણ કે તે રબરના ટાયર આધારિત સિસ્ટમ છે અને આ મેટ્રોપોલિટન વિસ્તાર માટે યોગ્ય એવા તીવ્ર ઢોળાવ (10-12% સુધી) પર વાટાઘાટ કરી શકે છે. દહેરાદૂનમાં મેટ્રો નિયો સિસ્ટમ સંપૂર્ણપણે એલિવેટેડ વાયડક્ટ પર ચાલશે.

Sponsored

દેવભૂમિ 'દેવોની ભૂમિ' હોવા ઉપરાંત, ઉત્તરાખંડ નેપાળ અને ચીન સાથે સરહદો વહેંચતું વ્યૂહાત્મક રીતે પણ મહત્વપૂર્ણ રાજ્ય છે. તમે આ રાજ્ય માટે આધુનિક, ભવિષ્યની પરિવહન વ્યવસ્થા વિકસાવવાની યોજના કેવી રીતે બનાવી રહ્યા છો, જે ઉત્તરાખંડની પોતાની સંખ્યાબંધ વિશિષ્ટતાઓને સંબોધિત કરે છે?

વ્યૂહાત્મક દ્રષ્ટિકોણથી, બે મુખ્ય પરિવહન પ્રણાલીઓ મહત્વપૂર્ણ છે. એક સારું રોડ નેટવર્ક અને બીજું રેલ જોડાણ. યુકેએમઆરસી મુખ્યત્વે શહેરી પરિવહન વ્યવસ્થા વિકસાવવા માટે ફરજિયાત છે અને તેથી આ પાસામાં તેની કોઈ સીધી ભૂમિકા નથી. જોકે 'ઓલ વેધર રોડ "પરિયોજનાએ ચાર ધામને જોડવા ઉપરાંત વ્યૂહાત્મક જોડાણની પણ સેવા આપી છે. ઋષિકેશથી કર્ણપ્રયાગ વચ્ચે રેલવે લાઇન પહેલેથી જ નિર્માણાધીન છે, જે ઉત્તરાખંડના વિવિધ ભાગો સાથે વધુ સારી રીતે જોડવામાં પણ મદદ કરશે.

ઉત્તરાખંડ દેશનું ઝડપથી વિકસી રહેલું રાજ્ય છે. રાજ્યના લોકોની માથાદીઠ આવકમાં પણ નોંધપાત્ર સુધારો થઈ રહ્યો છે. મુશ્કેલ ભૂપ્રદેશો અને અત્યંત વૈવિધ્યસભર લેન્ડસ્કેપ વચ્ચે સર્કિટના આધારે વિકસાવી શકાય તેવી પુષ્કળ પ્રવાસન તકો પર નજર રાખીને રાજ્ય માટે શ્રેષ્ઠ પરિવહન વ્યવસ્થા તમારા મતે શું હોઈ શકે?

ઉત્તરાખંડ માટે, અને હકીકતમાં કોઈ પણ રાજ્ય માટે, એકલી પરિવહન વ્યવસ્થા આ હેતુ પૂરો કરી શકતી નથી. તમારી પાસે રેલ, રોડ, મેટ્રો, રોપવે વગેરે જેવી વિવિધ પરિવહન વ્યવસ્થાઓનું સંયોજન હોવું જોઈએ. ઉત્તરાખંડમાં પ્રવાસનની અપાર સંભાવનાઓ છે. જો આ સારી રીતે જોડાયેલા હોય તો ઘણા સુંદર સ્થળો મોટી સંખ્યામાં પ્રવાસીઓને આકર્ષિત કરી શકે છે. ઉત્તરાખંડ મુખ્યત્વે ડુંગરાળ રાજ્ય હોવાથી, પ્રવાસનની સંભાવના ધરાવતા દૂરના સ્થળોને જોડવા માટે રોપવે સૌથી યોગ્ય પ્રણાલીઓમાંની એક હોઈ શકે છે. હકીકતમાં ફનિક્યુલર સિસ્ટમ પણ કેટલાક સ્થળો માટે સારી પસંદગી હોઈ શકે છે કારણ કે આ સિસ્ટમ પોતે જ પ્રવાસીઓનું આકર્ષણ છે. હકીકતમાં યુકેએમઆરસીને બે રોપવે પ્રોજેક્ટ પણ આપવામાં આવ્યા છે, એક હરિદ્વારમાં હર-કી-પૌરીથી ચંડી દેવી મંદિર વચ્ચે અને બીજો ઋષિકેશથી નીલકંઠ મહાદેવ મંદિર વચ્ચે. અમે આ પ્રોજેક્ટ પર કામ કરી રહ્યા છીએ.

યુ. કે. એમ. આર. સી. પ્રથમ તબક્કામાં દહેરાદૂન, ઋષિકેશ અને હરિદ્વાર સિવાય રાજ્યમાં મેટ્રો અથવા હળવી પરિવહન વ્યવસ્થા વિકસાવવા અને જોડવાની યોજના બનાવી રહ્યું છે?

અગાઉ સમજાવ્યા મુજબ યુકેએમઆરસી હરિદ્વાર-ઋષિકેશ મેટ્રો નિયો પ્રોજેક્ટને તબક્કા-2માં હાથ ધરવાની અને આ સિસ્ટમને તબક્કા-3માં દહેરાદૂન સાથે જોડવાની યોજના ધરાવે છે. આ ઉપરાંત, અમે વ્યક્તિગત ઝડપી પરિવહન પ્રણાલી (પી. આર. ટી.) વિકસાવવાની પણ યોજના બનાવી રહ્યા છીએ, જે સામાન્ય રીતે પી. ઓ. ડી. ટેક્સી તરીકે ઓળખાય છે, જે હરિદ્વાર શહેરમાં સી. એમ. પી. માં ઓળખાયેલા સેકન્ડ ઓર્ડર પરિવહન કોરિડોર પર વિકસાવવામાં આવશે.

ચારધામ યાત્રા, વ્યૂહાત્મક રેલ જોડાણો અને રાજ્ય સાથે તમામ હવામાનમાં જોડાણ એ રાજ્ય માટે કેન્દ્રની વર્તમાન સરકારના કેટલાક પ્રાથમિક કાર્યો છે. કેટલી હદે વિવિધ કાર્યો પૂર્ણ થયા છે. શું તમે સમયમર્યાદા પૂરી કરી રહ્યા છો?

ચાર ધામને જોડવા માટે 'ઓલ વેધર રોડ' અને ઋષિકેશથી કર્ણપ્રયાગ વચ્ચેના રેલવે પ્રોજેક્ટની દેખરેખ યુકેએમઆરસી નહીં પણ અન્ય એજન્સીઓ દ્વારા કરવામાં આવી રહી હોવાથી, મારા તરફથી ટિપ્પણી કરવી યોગ્ય રહેશે નહીં. હું એટલું જ કહી શકું છું કે રાજ્યમાં આ તમામ પરિયોજનાઓ ખૂબ સારી રીતે આગળ વધી રહી છે.

અમારા વાચકો માટે તમારો શું સંદેશ હશે?

હું એ જણાવવા માંગુ છું કે આખું વિશ્વ અનેક કટોકટીમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. કોવિડ-19 રોગચાળાએ વૈશ્વિક અર્થતંત્રને પહેલેથી જ ગંભીર અસર કરી છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ એક અન્ય કટોકટી છે, જેનો વિશ્વ સામનો કરી રહ્યું છે અને બીજી આબોહવા પરિવર્તન છે. આબોહવા પરિવર્તન ઘણા દાયકાઓથી ગંભીર ચિંતાનો વિષય રહ્યો છે. ઘણું બધું કરવામાં આવ્યું છે પરંતુ પૃથ્વીને બચાવવા અને તેને આપણી ભાવિ પેઢીઓ માટે વસવાટયોગ્ય રાખવા માટે ઘણું બધું કરવાની જરૂર છે. આ સંબંધમાં, વિવિધ શહેરોમાં પર્યાવરણને અનુકૂળ માસ રેપિડ ટ્રાન્ઝિટ સિસ્ટમ એ સમયની જરૂરિયાત છે જેથી કાર્બન ફૂટપ્રિન્ટને ઘટાડી શકાય. આપણે સમજવું પડશે કે ખાનગી વાહનોનો ઉપયોગ ત્યારે જ ઘટાડી શકાય છે જ્યારે જાહેર પરિવહન વ્યવસ્થા ઓછામાં ઓછી ખાનગી વાહન જેટલી જ આરામદાયક હોય, જો વધુ સારી ન હોય તો. અંતે, આપણે આપણા માનનીય પ્રધાનમંત્રી દ્વારા નિર્ધારિત 'આત્મનિર્ભર ભારત' ના ઉદ્દેશને હાંસલ કરવા માટે કોઈ કસર છોડવી જોઈએ નહીં અને ભારતને નેટ ઝીરો દેશ બનાવવા માટે પણ તમામ પ્રયાસો કરવા જોઈએ, જે માનનીય પ્રધાનમંત્રી દ્વારા નિર્ધારિત વિઝન અને લક્ષ્ય પણ છે.