ਲੱਖਾਂ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋਃ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀਡ਼ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਆਵਾਜਾਈ ਤੱਕ

ਦਿੱਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਦੌਰਾ

ਦਿੱਲੀ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ, ਨਵੰਬਰ 1, 1956 ਤੋਂ ਇੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸ਼ਾਸਿਤ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਰਿਹਾ ਹੈ ਅਤੇ 1,484 ਵਰਗ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। 1 ਕਰੋਡ਼ 10 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਇਹ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰ ਹੈ ਜੋ ਗਾਜ਼ੀਆਬਾਦ, ਫਰੀਦਾਬਾਦ, ਗੁਡ਼ਗਾਓਂ, ਨੋਇਡਾ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਨੋਇਡਾ ਅਤੇ ਵਾਈ. ਆਈ. ਈ. ਡੀ. ਏ. ਸਿਟੀ ਵਰਗੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ 28 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਸਨੀਕਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹਾਨਗਰ ਖੇਤਰ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਆਪਣੀ ਇਤਿਹਾਸਕ ਮਹੱਤਤਾ, ਵਿਭਿੰਨ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਜੀਵੰਤ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਲਈ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਤ, ਆਈ. ਟੀ., ਜਨਤਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਰਾਜਮਾਰਗਾਂ, ਰੇਲਵੇ ਅਤੇ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਇਸ ਦੀ ਵੱਡੀ ਆਬਾਦੀ ਲਈ ਕੁਸ਼ਲ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ

1969 ਦਾ ਅਧਿਐਨ

1969 ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਅਤੇ ਯਾਤਰਾ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਿਐਨ ਨੇ ਦਿੱਲੀ ਲਈ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ। ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸਰਕਾਰੀ ਕਮਿਸ਼ਨਡ ਕਮੇਟੀਆਂ ਨੇ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ, ਰੂਟ ਅਲਾਈਨਮੈਂਟ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਮੁਲਾਂਕਣ ਕੀਤਾ। 1984 ਵਿੱਚ, ਅਰਬਨ ਆਰਟ ਕਮਿਸ਼ਨ ਨੇ ਇੱਕ ਮਲਟੀਮੋਡਲ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ।

1981 ਅਤੇ 1998 ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ, ਦਿੱਲੀ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੁੱਗਣੀ ਹੋ ਗਈ, ਅਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜਾਈ ਭੀਡ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਹੋਇਆ। 1992 ਵਿੱਚ ਬੱਸਾਂ ਦੇ ਨਿੱਜੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਅਸਫਲ ਰਹੀਆਂ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀਆਂ ਸਥਿਤੀਆਂ ਵਿਗਡ਼ ਗਈਆਂ।

ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਦੀ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਮਈ ਨੂੰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਐੱਚ. ਡੀ. ਦੇਵਗੌਡ਼ਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਦੁਆਰਾ ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਡੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ.) ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਐਲੱਟੂਵਲਾਪਿਲ ਸ਼੍ਰੀਧਰਨ ਸਨ। ਡੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਉੱਦਮ ਹੈ, ਜੋ ਹਾਊਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਐੱਮ. ਓ. ਐੱਚ. ਯੂ. ਏ.) ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਧੀਨ ਹੈ।

ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਮੰਗੂ ਸਿੰਘ ਨੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਜੋਂ ਸ਼੍ਰੀਧਰਨ ਦੀ ਥਾਂ ਲਈ।

ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਨੂੰ ਅਧਿਕਾਰ

ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਡੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ.) ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਦਿੱਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਉੱਦਮ ਹੈ। ਇਹ ਹਾਊਸਿੰਗ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਾਮਲੇ ਮੰਤਰਾਲੇ (ਐੱਮਓਐੱਚਯੂਏ) ਦੇ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਨਿਯੰਤਰਣ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਇਹ 10 ਰੰਗ-ਕੋਡਿਡ ਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ 350.42 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਉੱਤੇ 256 ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਾਰਤ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਅਸਤ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੋਣ ਦੇ ਨਾਤੇ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਕੋਲਕਾਤਾ ਮੈਟਰੋ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਦੀ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਹੈ।

ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ

ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਦਾ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕ

ਮਾਰਚ 2019 ਤੱਕ, ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਡੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ.) ਨੇ ਮੈਟਰੋ ਕੋਚਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਬੇਡ਼ਾ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਾਡ ਗੇਜ ਅਤੇ 862 ਸਟੈਂਡਰਡ ਗੇਜ ਇਕਾਈਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਚੌਥੇ ਪਡ਼ਾਅ ਤਹਿਤ ਵਿਸਤਾਰ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਡੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਨੇ ਅਲਸਟੌਮ ਨੂੰ 312 ਕੋਚਾਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਦਾ ਠੇਕਾ ਦਿੱਤਾ।

ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਦੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ

ਪਹਿਲਾ ਪਡ਼ਾਅਃ ਪਹਿਲੇ ਪਡ਼ਾਅ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 1998 ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 65 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਮੈਟਰੋ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਸ਼ਾਹਦਰਾ ਤੋਂ ਤੀਸ ਹਜ਼ਾਰੀ ਤੱਕ ਫੈਲੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹਿੱਸੇ ਦਾ ਉਦਘਾਟਨ ਦਸੰਬਰ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਪਹਿਲਾ ਪਡ਼ਾਅ 2006 ਤੱਕ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲਾਗਤਃ 10,571 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ

ਫੰਡਿੰਗ

ਸੰਚਾਲਨ ਲਾਈਨਾਂ

1. ਲਾਈਨ 1 (ਰੈੱਡ ਲਾਈਨ): ਸ਼ਾਹਦਰਾ-ਰਿਠਾਲਾ

• ਦੂਰੀਃ 22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (18): ਰਿਠਾਲਾ, ਰੋਹਿਨੀ ਪੱਛਮੀ, ਰੋਹਿਨੀ ਪੂਰਬੀ, ਪੀਤਮਪੁਰਾ, ਕੋਹਾਟ ਐਨਕਲੇਵ, ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਪਲੇਸ, ਕੇਸ਼ਵ ਪੁਰਮ, ਕਨ੍ਹਈਆ ਨਗਰ, ਇੰਦਰਲੋਕ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਨਗਰ, ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਗਰ, ਪੁਲ ਬੰਗਸ਼, ਤੀਸ ਹਜ਼ਾਰੀ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਗੇਟ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਪਾਰਕ, ਸੀਲਮਪੁਰ, ਵੈਲਕਮ, ਸ਼ਾਹਦਰਾ

2. ਲਾਈਨ 2 (ਯੈਲੋ ਲਾਈਨ): ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ-ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ

• ਦੂਰੀਃ 11 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (10): ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ, ਸਿਵਲ ਲਾਈਨਜ਼, ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਗੇਟ, ਚਾਂਦਨੀ ਚੌਕ, ਚਾਵਡ਼ੀ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਰਾਜੀਵ ਚੌਕ, ਪਟੇਲ ਚੌਕ, ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ

3. ਲਾਈਨ 3 (ਨੀਲੀ ਲਾਈਨ): ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 9-ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ

• ਦੂਰੀਃ 32.1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (30): ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 9, ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 10, ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 11, ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 12, ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 13, ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 14, ਦਵਾਰਕਾ, ਦਵਾਰਕਾ ਮੋਰੇ, ਨਵਾਦਾ, ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਪੱਛਮ, ਉੱਤਮ ਨਗਰ ਪੂਰਬ, ਜਨਕਪੁਰੀ ਪੱਛਮ, ਜਨਕਪੁਰੀ ਪੂਰਬ, ਤਿਲਕ ਨਗਰ, ਸੁਭਾਸ਼ ਨਗਰ, ਟੈਗੋਰ ਗਾਰਡਨ, ਰਾਜੌਰੀ ਗਾਰਡਨ, ਰਮੇਸ਼ ਨਗਰ, ਮੋਤੀ ਨਗਰ, ਕੀਰਤੀ ਨਗਰ, ਸ਼ਾਦੀਪੁਰ, ਕੀਰਤੀ ਨਗਰ, ਪਟੇਲ ਨਗਰ, ਰਾਜਿੰਦਰ ਪਲੇਸ, ਕਰੋਲ ਬਾਗ, ਝੰਡੇਵਾਲਾਨ, ਆਰ. ਕੇ. ਆਸ਼ਰਮ ਮਾਰਗ, ਰਾਜੀਵ ਚੌਕ, ਬਾਰਾਖੰਬਾ ਰੋਡ, ਮੰਡੀ ਹਾਊਸ, ਪ੍ਰਗਤੀ ਮੈਦਾਨ, ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ

ਪਡ਼ਾਅ 1 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਟਾਈਮਲਾਈਨ

ਪਡ਼ਾਅ 2: ਪਡ਼ਾਅ 1 ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਡ਼ਾਅ 2 ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2006 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਪਡ਼ਾਅ ਵਿੱਚ ਰੂਟ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 124.93 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਅਤੇ 86 ਸਟੇਸ਼ਨ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਪਹਿਲਾ ਭਾਗ ਜੂਨ 2008 ਵਿੱਚ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਆਖਰੀ ਭਾਗ ਅਗਸਤ 2011 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।

ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲਾਗਤਃ 18,783 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ

ਫੰਡਿੰਗ ਯੋਜਨਾ

1. ਲਾਈਨ 4 (ਨੀਲੀ ਲਾਈਨ): ਯਮੁਨਾ ਬੈਂਕ-ਵੈਸ਼ਾਲੀ

• ਦੂਰੀਃ 8.74 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (8): ਯਮੁਨਾ ਬੈਂਕ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਗਰ, ਨਿਰਮਾਣ ਵਿਹਾਰ, ਪ੍ਰੀਤ ਵਿਹਾਰ, ਕਡ਼ਕਡ਼ਡੂਮਾ, ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਆਈ. ਐੱਸ. ਬੀ. ਟੀ., ਕੌਸ਼ੰਬੀ, ਵੈਸ਼ਾਲੀ

2. ਲਾਈਨ 5 (ਗ੍ਰੀਨ ਲਾਈਨ): ਇੰਦਰਲੋਕ-ਮੁੰਡਕਾ

• ਦੂਰੀਃ 15.15 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (14): ਇੰਦਰਲੋਕ, ਅਸ਼ੋਕ ਪਾਰਕ ਮੇਨ, ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਗ, ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਪਾਰਕ, ਮਾਦੀਪੁਰ, ਪੱਛਮੀ ਵਿਹਾਰ ਈਸਟ, ਪੱਛਮੀ ਵਿਹਾਰ ਵੈਸਟ, ਪੀਰਾ ਗਡ਼੍ਹੀ, ਉਦਯੋਗ ਨਗਰ, ਮਹਾਰਾਜਾ ਸੂਰਜਮਲ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਨੰਗਲੋਈ, ਨੰਗਲੋਈ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਰਾਜਧਾਨੀ ਪਾਰਕ, ਮੁੰਡਕਾ

3. ਲਾਈਨ 5 (ਗ੍ਰੀਨ ਲਾਈਨ): ਕੀਰਤੀ ਨਗਰ-ਅਸ਼ੋਕ ਪਾਰਕ ਮੇਨ

• ਦੂਰੀਃ 3.31 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (3): ਕੀਰਤੀ ਨਗਰ, ਸਤਗੁਰੂ ਰਾਮ ਸਿੰਘ ਮਾਰਗ, ਅਸ਼ੋਕ ਪਾਰਕ ਮੇਨ

4. ਲਾਈਨ 6 (ਵਾਇਲਟ ਲਾਈਨ): ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ-ਬਦਰਪੁਰ ਸਰਹੱਦ

• ਦੂਰੀਃ 20.16 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (16): ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ, ਖਾਨ ਮਾਰਕੀਟ, ਜੇ. ਐਲ. ਐਨ. ਸਟੇਡੀਅਮ, ਜੰਗਪੁਰਾ, ਲਾਜਪਤ ਨਗਰ, ਮੂਲਚੰਦ, ਕੈਲਾਸ਼ ਕਲੋਨੀ, ਨਹਿਰੂ ਪਲੇਸ, ਕਾਲਕਾਜੀ ਮੰਦਰ, ਗੋਵਿੰਦ ਪੁਰੀ, ਹਰਕੇਸ਼ ਨਗਰ ਓਖਲਾ, ਜਸੋਲਾ ਅਪੋਲੋ, ਸਰਿਤਾ ਵਿਹਾਰ, ਮੋਹਨ ਅਸਟੇਟ, ਤੁਗਲਕਾਬਾਦ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਬਦਰਪੁਰ ਸਰਹੱਦ

5. ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਲਾਈਨ (ਔਰੇਂਜ ਲਾਈਨ): ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ-ਦਿੱਲੀ ਏਅਰੋਸਿਟੀ

• ਦੂਰੀਃ 22.70 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (4): ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਧੌਲਾ ਕੁਆਂ, ਦਿੱਲੀ ਏਅਰੋਸਿਟੀ

ਮੌਜੂਦਾ ਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ

1. ਲਾਈਨ 1 (ਲਾਲ ਰੇਖਾ): ਸ਼ਾਹਦਰਾ-ਦਿਲਸ਼ਾਦ ਗਾਰਡਨ

• ਦੂਰੀਃ 3.09 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (4): ਸ਼ਾਹਦਰਾ, ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਪਾਰਕ, ਝਿਲਮਿਲ, ਦਿਲਸ਼ਾਦ ਗਾਰਡਨ

2. ਲਾਈਨ 2 (ਪੀਲੀ ਲਾਈਨ): ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ-ਜਹਾਂਗੀਪੁਰੀ

• ਦੂਰੀਃ 6.36 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (6): ਵਿਸ਼ਵਵਿਦਿਆਲਿਆ, ਜੀ. ਟੀ. ਬੀ. ਨਗਰ, ਮਾਡਲ ਟਾਊਨ, ਆਜ਼ਾਦਪੁਰ, ਆਦਰਸ਼ ਨਗਰ, ਜਹਾਂਗੀਰਪੁਰੀ

3. ਲਾਈਨ 2 (ਯੈਲੋ ਲਾਈਨ): ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ-ਹੁੱਡਾ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ

• ਦੂਰੀਃ 27.58 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (20): ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ, ਉਦਯੋਗ ਭਵਨ, ਲੋਕ ਕਲਿਆਣ ਮਾਰਗ (ਰੇਸ ਕੋਰਸ), ਜੋਰਬਾਗ, ਦਿੱਲੀ ਹਾਟ ਆਈ. ਐੱਨ. ਏ., ਏਮਜ਼, ਗ੍ਰੀਨ ਪਾਰਕ, ਹੌਜ ਖਾਸ, ਮਾਲਵੀਆ ਨਗਰ, ਸਾਕੇਤ, ਕੁਤੁਬ ਮੀਨਾਰ, ਛਤਰਪੁਰ, ਸੁਲਤਾਨਪੁਰ, ਘਿਟੋਰਨੀ, ਅਰਜੁਨ ਗਡ਼੍ਹ, ਗੁਰੂ ਦਰੋਣਾਚਾਰੀਆ, ਸਿਕੰਦਰਪੁਰ, ਐੱਮ. ਜੀ. ਰੋਡ, ਇਫਕੋ ਚੌਕ, ਮਿਲੇਨੀਅਮ (ਗੁਡਾ) ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ ਗੁਰੂਗ੍ਰਾਮ

4. ਲਾਈਨ 3 (ਨੀਲੀ ਲਾਈਨ): ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ-ਨੋਇਡਾ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ

• ਦੂਰੀਃ 15.07 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (12): ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ, ਯਮੁਨਾ ਬੈਂਕ, ਅਕਸ਼ਰਧਾਮ, ਮਯੂਰ ਵਿਹਾਰ 1, ਮਯੂਰ ਵਿਹਾਰ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ, ਨਿਊ ਅਸ਼ੋਕ ਨਗਰ, ਨੋਇਡਾ ਸੈਕਟਰ 15, ਨੋਇਡਾ ਸੈਕਟਰ 16, ਨੋਇਡਾ ਸੈਕਟਰ 18, ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਗਾਰਡਨ, ਗੋਲਫ ਕੋਰਸ, ਨੋਇਡਾ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ

5. ਲਾਈਨ 3 (ਬਲੂ ਲਾਈਨ): ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 9-ਸੈਕਟਰ 21

• ਦੂਰੀਃ 2.77 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (3): ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 9, ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 8, ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 21

ਪਡ਼ਾਅ 2 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਟਾਈਮਲਾਈਨ

ਪਡ਼ਾਅ 3: ਪਡ਼ਾਅ 3 ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ 2011 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵਿੱਚ 109 ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਸਮੇਤ ਕੁੱਲ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਲੰਬਾਈ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ। ਇਸ ਪਡ਼ਾਅ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਨਵੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਅਤੇ ਪਡ਼ਾਅ 1 ਅਤੇ 2 ਤੋਂ ਮੌਜੂਦਾ ਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਸ਼ਾਮਲ ਸਨ। ਤੀਜੇ ਪਡ਼ਾਅ ਦਾ ਆਖਰੀ ਭਾਗ ਸਤੰਬਰ 2021 ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਦੇ ਕੁੱਲ 54 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਭੂਮੀਗਤ ਭਾਗਾਂ ਕਾਰਨ ਪਡ਼ਾਅ 3 ਸਭ ਤੋਂ ਚੁਣੌਤੀਪੂਰਨ ਨਿਰਮਾਣ ਪਡ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ। ਡੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਨੇ ਭੂਮੀਗਤ ਭਾਗਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ 20 ਤੋਂ ਵੱਧ ਟੀ. ਬੀ. ਐੱਮ. ਤਾਇਨਾਤ ਕੀਤੇ ਹਨ।

ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲਾਗਤਃ 41,079 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ

ਫੰਡਿੰਗ ਯੋਜਨਾ

3 ਨਵੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ

1. ਲਾਈਨ 7 (ਪਿੰਕ ਲਾਈਨ): ਮਜਲਿਸ ਪਾਰਕ-ਸ਼ਿਵ ਵਿਹਾਰ

• ਦੂਰੀਃ 57.49 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (18): ਮਜਲਿਸ ਪਾਰਕ, ਆਜ਼ਾਦਪੁਰ, ਸ਼ਾਲੀਮਾਰ ਬਾਗ, ਨੇਤਾਜੀ ਸੁਭਾਸ਼ ਪਲੇਸ, ਸ਼ਕਰਪੁਰ, ਪੰਜਾਬੀ ਬਾਗ ਪੱਛਮੀ, ਈ. ਐੱਸ. ਆਈ. ਬਸਈਦਾਰਪੁਰ, ਰਾਜੌਰੀ ਗਾਰਡਨ, ਮਾਇਆਪੁਰੀ, ਨਰੈਣਾ ਵਿਹਾਰ, ਦਿੱਲੀ ਕੈਂਟ, ਦੁਰਗਾਬਾਈ ਦੇਸ਼ਮੁਖ ਦੱਖਣੀ ਕੈਂਪਸ, ਸਰ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰਿਆ ਮੋਤੀ ਬਾਗ, ਭੀਕਾਜੀ ਕਾਮਾ ਪਲੇਸ, ਸਰੋਜਨੀ ਨਗਰ, ਦਿੱਲੀ ਹਾਟ ਆਈ. ਐੱਨ. ਏ., ਦੱਖਣੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ, ਲਾਜਪਤ ਨਗਰ, ਵਿਨੋਬਾਪੁਰੀ, ਆਸ਼ਰਮ, ਸਰਾਏ ਕਾਲੇ ਖਾਨ ਹਜ਼ਰਤ ਨਿਜ਼ਾਮੂਦੀਨ, ਮਯੂਰ ਵਿਹਾਰ 1, ਮਯੂਰ ਵਿਹਾਰ ਪਾਕੇਟ 1, ਤ੍ਰਿਲੋਕਪੁਰੀ ਸੰਜੇ ਝੀਲ, ਪੂਰਬੀ ਵਿਨੋਦ ਨਗਰ-ਮਯੂਰ ਵਿਹਾਰ II, ਮੰਡਾਵਲੀ-ਪੱਛਮੀ ਵਿਨੋਦ ਨਗਰ, ਆਈ. ਪੀ. ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ, ਆਨੰਦ ਵਿਹਾਰ ਆਈ. ਐੱਸ. ਬੀ

2. ਲਾਈਨ 8 (ਮਜੈਂਟਾ ਲਾਈਨ): ਜਨਕਪੁਰੀ ਪੱਛਮ-ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਗਾਰਡਨ

• ਦੂਰੀਃ 38.235 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (25): ਜਨਕਪੁਰੀ ਪੱਛਮੀ, ਡਾਬਰੀ ਮੋਰ-ਜਨਕਪੁਰੀ ਦੱਖਣ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁਰੀ, ਪਾਲਮ, ਸਦਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਛਾਉਣੀ, ਟਰਮੀਨਲ ਟੀ1 ਆਈ. ਜੀ. ਆਈ. ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ, ਸ਼ੰਕਰ ਵਿਹਾਰ, ਵਸੰਤ ਵਿਹਾਰ, ਮੁਨਿਰਕਾ, ਆਰ. ਕੇ. ਪੁਰਮ, ਆਈ. ਆਈ. ਟੀ., ਹੌਜ ਖਾਸ, ਪੰਚਸ਼ੀਲ ਪਾਰਕ, ਚਿਰਾਗ ਦਿੱਲੀ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਕੈਲਾਸ਼, ਨਹਿਰੂ ਐਨਕਲੇਵ, ਕਾਲਕਾਜੀ ਮੰਦਰ, ਓਖਲਾ ਐੱਨ. ਐੱਸ. ਆਈ. ਸੀ., ਸੁਖਦੇਵ ਵਿਹਾਰ, ਜਾਮੀਆ ਮਿਲੀਆ ਇਸਲਾਮੀਆ, ਓਖਲਾ ਵਿਹਾਰ, ਜਸੋਲਾ ਵਿਹਾਰ ਸ਼ਾਹੀਨ ਬਾਗ, ਕਾਲਿੰਦੀ ਕੁੰਜ, ਓਖਲਾ ਬਰਡ ਸੈਂਚੁਰੀ, ਬੋਟੈਨੀਕਲ ਗਾਰਡਨ

3. ਲਾਈਨ 9 (ਗ੍ਰੇ ਲਾਈਨ): ਦਵਾਰਕਾ-ਧਨਸਾ ਬੱਸ ਅੱਡਾ (ਨਜਫਗਡ਼੍ਹ)

• ਦੂਰੀਃ 5.340 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (4): ਦਵਾਰਕਾ, ਨੰਗਲੀ, ਨਜਫਗਡ਼੍ਹ, ਧਨਸਾ ਬੱਸ ਅੱਡਾ

ਮੌਜੂਦਾ ਲਾਈਨਾਂ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ

1. ਲਾਈਨ 1 (ਰੈੱਡ ਲਾਈਨ): ਦਿਲਸ਼ਾਦ ਗਾਰਡਨ-ਸ਼ਹੀਦ ਸਥਾਨ (ਨਵਾਂ ਬੱਸ ਅੱਡਾ)

• ਦੂਰੀਃ 9.410 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (9): ਦਿਲਸ਼ਾਦ ਗਾਰਡਨ, ਸ਼ਹੀਦ ਨਗਰ, ਰਾਜ ਬਾਗ, ਮੇਜਰ ਮੋਹਿਤ ਸ਼ਰਮਾ ਰਾਜੇਂਦਰ ਨਗਰ, ਸ਼ਿਆਮ ਪਾਰਕ, ਮੋਹਨ ਨਗਰ, ਅਰਥਾਲਾ, ਹਿੰਡਨ ਨਦੀ, ਸ਼ਹੀਦ ਸਥਾਨ (ਨਵਾਂ ਬੱਸ ਅੱਡਾ)

2. ਲਾਈਨ 2 (ਯੈਲੋ ਲਾਈਨ): ਜਹਾਂਗੀਰਪੁਰੀ-ਸਮਾਂਪੁਰ ਬਾਦਲੀ

• ਦੂਰੀਃ 4.489 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (4): ਜਹਾਂਗੀਰਪੁਰੀ, ਹੈਦਰਪੁਰੀ ਬਾਦਲੀ ਮੋਰ, ਰੋਹਿਨੀ ਸੈਕਟਰ 18-19, ਸਮਾਂਪੁਰ ਬਾਦਲੀ

3. ਲਾਈਨ 3 (ਬਲੂ ਲਾਈਨ): ਨੋਇਡਾ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ-ਨੋਇਡਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਿਟੀ

• ਦੂਰੀਃ 6.82 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (7): ਨੋਇਡਾ ਸਿਟੀ ਸੈਂਟਰ, ਨੋਇਡਾ ਸੈਕਟਰ 34, ਨੋਇਡਾ ਸੈਕਟਰ 52, ਨੋਇਡਾ ਸੈਕਟਰ 61, ਨੋਇਡਾ ਸੈਕਟਰ 59, ਨੋਇਡਾ ਸੈਕਟਰ 62, ਨੋਇਡਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਿਟੀ

4. ਲਾਈਨ 5 (ਗ੍ਰੀਨ ਲਾਈਨ): ਮੁੰਡਕਾ-ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਸਿੰਘ

• ਦੂਰੀਃ 11.182 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (8): ਮੁੰਡਕਾ, ਮੁੰਡਕਾ ਸਨਅਤੀ ਖੇਤਰ (ਐੱਮ. ਆਈ. ਏ.), ਘੇਵਰਾ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਟਿਕਰੀ ਕਲਾਂ, ਟਿਕਰੀ ਬਾਰਡਰ, ਪੰਡਿਤ ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਸ਼ਰਮਾ, ਬਹਾਦੁਰਗਡ਼੍ਹ ਸ਼ਹਿਰ, ਬ੍ਰਿਗੇਡੀਅਰ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਸਿੰਘ

5. ਲਾਈਨ 6 (ਵਾਇਓਲੇਟ ਲਾਈਨ): ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ-ਮੰਡੀ ਹਾਊਸ

• ਦੂਰੀਃ 3.23 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (3): ਕੇਂਦਰੀ ਸਕੱਤਰੇਤ, ਜਨਪਥ, ਮੰਡੀ ਹਾਊਸ

6. ਲਾਈਨ 6 (ਵਾਇਲਟ ਲਾਈਨ): ਮੰਡੀ ਹਾਊਸ-ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਗੇਟ

• ਦੂਰੀਃ 6.04 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (6): ਮੰਡੀ ਹਾਊਸ, ਆਈ. ਟੀ. ਓ., ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ, ਜਾਮਾ ਮਸਜਿਦ, ਲਾਲ ਕਿਲਾ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਗੇਟ

7. ਲਾਈਨ 6 (ਵਾਇਲਟ ਲਾਈਨ): ਬਦਰਪੁਰ ਸਰਹੱਦ-ਬੱਲਬਗਡ਼੍ਹ

• ਦੂਰੀਃ 16.91 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (12): ਬਦਰਪੁਰ ਬਾਰਡਰ, ਸਰਾਏ, ਐੱਨ. ਐੱਚ. ਪੀ. ਸੀ. ਚੌਕ, ਮੇਵਾਲਾ ਮਹਾਰਾਜਪੁਰ, ਸੈਕਟਰ 28, ਬਡਕਲ ਮੋਡ਼, ਪੁਰਾਣਾ ਫਰੀਦਾਬਾਦ, ਨੀਲਮ ਚੌਕ ਅਜਰੋਂਡਾ, ਬਾਟਾ ਚੌਕ, ਐਸਕੌਰਟਸ ਮੁਜੇਸਰ, ਸੰਤ ਸੂਰਦਾਸ (ਸਿਹੀ), ਰਾਜਾ ਨਾਹਰ ਸਿੰਘ (ਬੱਲਭਗਡ਼)

8. ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਐਕਸਪ੍ਰੈੱਸ ਲਾਈਨ (ਔਰੇਂਜ ਲਾਈਨ): ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 21-ਯਸ਼ਭੂਮੀ ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 25

• ਦੂਰੀਃ 2.01 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (2): ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 21, ਯਸ਼ਭੂਮੀ ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 25

ਪਡ਼ਾਅ 3 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਟਾਈਮਲਾਈਨ

ਚੌਥਾ ਪਡ਼ਾਅਃ 2019 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਚੌਥੇ ਪਡ਼ਾਅ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਇਸ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨੂੰ 103 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲੰਬਾਈ 450 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਨਿਰਮਾਣ ਦੇ ਯਤਨ ਤਿੰਨ ਤਰਜੀਹੀ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕੇਂਦ੍ਰਿਤ ਹਨ, ਜੋ ਕਿ 65.1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਸੰਯੁਕਤ ਦੂਰੀ ਨੂੰ ਕਵਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਚੌਥੇ ਪਡ਼ਾਅ ਲਈ ਫੰਡਿੰਗ ਪੈਟਰਨ

ਪਡ਼ਾਅ 4 ਵਿੱਚ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਲਾਈਨਾਂ

1. ਲਾਈਨ 10 (ਗੋਲਡਨ ਲਾਈਨ): ਤੁਗਲਕਾਬਾਦ-ਟਰਮੀਨਲ 1 ਆਈ. ਜੀ. ਆਈ. ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ

• ਦੂਰੀਃ 23.622 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਕਿਸਮਃ ਐਲੀਵੇਟਿਡ (4.279 ਕਿਲੋਮੀਟਰ) ਅਤੇ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ (19.343 ਕਿਲੋਮੀਟਰ)
• ਸਟੇਸ਼ਨ (15): ਤੁਗਲਕਾਬਾਦ, ਤੁਗਲਕਾਬਾਦ ਰੇਲਵੇ ਕਲੋਨੀ, ਆਨੰਦਮਈ ਮਾਰਗ, ਸੰਗਮ ਵਿਹਾਰ-ਤਿਗਰੀ, ਖਾਨਪੁਰ, ਅੰਬੇਡਕਰ ਨਗਰ, ਸਾਕੇਤ ਜੀ-ਬਲਾਕ, ਨੇਬ ਸਰਾਏ, ਇਗਨੂ, ਛਤਰਪੁਰ ਮੰਦਰ, ਛਤਰਪੁਰ, ਕਿਸ਼ਨਗਡ਼੍ਹ, ਵਸੰਤ ਕੁੰਜ ਸੈਕਟਰ-ਡੀ, ਮਹਿਪਾਲਪੁਰ, ਦਿੱਲੀ ਏਅਰੋਸਿਟੀ, ਟਰਮੀਨਲ 1-ਆਈ. ਜੀ. ਆਈ. ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ

2. ਲਾਈਨ 7 (ਪਿੰਕ ਲਾਈਨ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ): ਮਜਲਿਸ ਪਾਰਕ-ਮੌਜਪੁਰ-ਬਾਬਰਪੁਰ

• ਦੂਰੀਃ 12.32 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (8): ਮਜਲਿਸ ਪਾਰਕ, ਬੁਰਾਡ਼ੀ ਕਰਾਸਿੰਗ, ਝਰੋਦਾ ਮਾਜਰਾ, ਜਗਤਪੁਰ ਪਿੰਡ, ਸੂਰਘਾਟ, ਸੋਨੀਆ ਵਿਹਾਰ, ਖਜੂਰੀ ਖਾਸ, ਭਜਨਪੁਰਾ, ਯਮੁਨਾ ਵਿਹਾਰ, ਮੌਜਪੁਰ-ਬਾਬਰਪੁਰ

3. ਲਾਈਨ 8 (ਮਜੈਂਟਾ ਲਾਈਨ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ): ਜਨਕਪੁਰੀ ਪੱਛਮ-ਆਰ. ਕੇ. ਆਸ਼ਰਮ

• ਦੂਰੀਃ 29.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (22): ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਪਾਰਕ ਐਕਸਟੈਨ, ਕੇਸ਼ੋਪੁਰ, ਪੱਛਮੀ ਵਿਹਾਰ, ਪੀਰਾਗਡ਼੍ਹੀ, ਮੰਗੋਲ ਪੁਰੀ, ਪੱਛਮੀ ਐਨਕਲੇਵ, ਪੁਸ਼ਪਾਂਜਲੀ, ਦੀਪਾਲੀ ਚੌਕ, ਪੀਤਮਪੁਰਾ, ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਵਿਹਾਰ, ਉੱਤਰੀ ਪੀਤਮਪੁਰਾ, ਹੈਦਰਪੁਰ ਬਾਦਲੀ ਮੋਰ, ਭਲਾਸਵਾ, ਮਜਲਿਸ ਪਾਰਕ, ਆਜ਼ਾਦਪੁਰ, ਅਸ਼ੋਕ ਵਿਹਾਰ, ਡੇਰਾਵਲ ਨਗਰ, ਘੰਟਾ ਘਰ, ਪੁਲਬੰਗਸ਼, ਸਦਰ ਬਾਜ਼ਾਰ, ਨਬੀ ਕਰੀਮ, ਰਾਮਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਆਸ਼ਰਮ ਮਾਰਗ

ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਚੌਥੇ ਪਡ਼ਾਅ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਠੇਕੇਦਾਰ

ਪਡ਼ਾਅ 4 ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਟਾਈਮਲਾਈਨ

ਪਡ਼ਾਅ 4 ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰਸ਼ੁਦਾ ਲਾਈਨਾਂ

1. ਲਾਈਨ 11 (ਬਰਾਊਨ ਲਾਈਨ): ਲਾਜਪਤ ਨਗਰ-ਸਾਕੇਤ ਜੀ-ਬਲਾਕ

• ਦੂਰੀਃ 8.4 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (8): ਸਾਕੇਤ-ਜੀ ਬਲਾਕ, ਪੁਸ਼ਪ ਵਿਹਾਰ, ਸਾਕੇਤ ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਅਦਾਲਤ, ਪੁਸ਼ਪਾ ਭਵਨ, ਚਿਰਾਗ ਦਿੱਲੀ, ਗ੍ਰੇਟਰ ਕੈਲਾਸ਼-1, ਐਂਡਰਿਊਜ਼ ਗੰਜ, ਲਾਜਪਤ ਨਗਰ

2. ਲਾਈਨ 5 (ਗ੍ਰੀਨ ਲਾਈਨ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ): ਇੰਦਰਲੋਕ-ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ

• ਦੂਰੀਃ 12.38 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (10): ਇੰਦਰਲੋਕ, ਦਯਾਬਸਤੀ, ਸਰਾਏ ਰੋਹਿਲ੍ਲਾ, ਅਜਮਲ ਖਾਨ ਪਾਰਕ, ਨਬੀ ਕਰੀਮ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਐੱਲਐੱਨਜੇਪੀ ਹਸਪਤਾਲ, ਦਿੱਲੀ ਗੇਟ, ਆਈਜੀ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਇੰਦਰਪ੍ਰਸਥ

ਪਡ਼ਾਅ 4 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਲਾਈਨਾਂ

1. ਲਾਈਨ 1 (ਰੈੱਡ ਲਾਈਨ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ): ਰਿਠਾਲਾ-ਨਾਥੂਪੁਰ (ਕੁੰਡਲੀ)

• ਦੂਰੀਃ 27.32 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (21): ਰੋਹਿਨੀ ਸੈਕਟਰ 25, ਰੋਹਿਨੀ ਸੈਕਟਰ 26, ਰੋਹਿਨੀ ਸੈਕਟਰ 31, ਰੋਹਿਨੀ ਸੈਕਟਰ 32, ਰੋਹਿਨੀ ਸੈਕਟਰ 36, ਬਰਵਾਲਾ, ਰੋਹਿਨੀ ਸੈਕਟਰ 35, ਰੋਹਿਨੀ ਸੈਕਟਰ 34, ਬਵਾਨਾ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਏਰੀਆ-3 ਅਤੇ 4, ਬਵਾਨਾ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਏਰੀਆ-1 ਅਤੇ 2, ਬਵਾਨਾ ਜੇਜੇ ਕਲੋਨੀ, ਸਨੋਥ, ਨਿਊ ਸਨੋਥ ਕਲੋਨੀ, ਡਿਪੂ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਭੋਰਗਡ਼੍ਹ ਪਿੰਡ, ਅਨਾਜ ਮੰਡੀ ਨਰੇਲਾ ਅਤੇ ਨਰੇਲਾ ਡੀ. ਡੀ. ਏ. ਸਪੋਰਟਸ ਕੰਪਲੈਕਸ, ਨਰੇਲਾ, ਨਰੇਲਾ ਸੈਕਟਰ 5, ਕੁੰਡਲੀ ਅਤੇ ਨਾਥੂਪੁਰ

2. ਲਾਈਨ 3 (ਬਲੂ ਲਾਈਨ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ): ਨੋਇਡਾ ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਸਿਟੀ-ਸਾਹਿਬਾਬਾਦ

• ਦੂਰੀਃ 5.2 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (5): ਵੈਭਵ ਖੰਡ, ਇੰਦਰਾਪੁਰਮ, ਸ਼ਕਤੀ ਖੰਡ, ਵਸੁੰਧਰਾ ਸੈਕਟਰ 5, ਸਾਹਿਬਾਬਾਦ (ਇੰਟਰਚੇਂਜ)

3. ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋਲਾਈਟਃ ਕੀਰਤੀ ਨਗਰ-ਬਾਮਨੋਲੀ ਪਿੰਡ

• ਦੂਰੀਃ 19.09 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਸਟੇਸ਼ਨ (21): ਕੀਰਤੀ ਨਗਰ, ਸਰਸਵਤੀ ਗਾਰਡਨ, ਮਾਇਆਪੁਰੀ ਬੱਸ ਡਿਪੂ, ਮਾਇਆਪੁਰੀ, ਹਰੀ ਨਗਰ ਬਲਾਕ ਬੀ. ਈ., ਮਾਇਆਪੁਰੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ, ਮਾਇਆਪੁਰੀ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ-2, ਤਿਹਾਡ਼ ਜੇਲ੍ਹ, ਸ਼ਿਵਪੁਰੀ, ਡਾਬਰੀ ਪਿੰਡ, ਸੀਤਾਪੁਰੀ ਐਕਸਟੈਂਸ਼ਨ, ਮਹਾਵੀਰ ਐਨਕਲੇਵ, ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 2, ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 7, ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 6, ਦਵਾਰਕਾ ਕੋਰਟ, ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 20, ਦਵਾਰਕਾ ਸੈਕਟਰ 23, ਧੁਲ ਸਿਰਸ ਪਿੰਡ, ਈ. ਸੀ. ਸੀ. ਦਵਾਰਕਾ, ਬਾਮਨੋਲੀ ਪਿੰਡ

ਪਡ਼ਾਅ 5 ਬਾਰੇ ਤਾਜ਼ਾ ਅੱਪਡੇਟ

ਡੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਈ. ਸ਼੍ਰੀਧਰਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਚੌਥੇ ਪਡ਼ਾਅ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦਿੱਲੀ ਨੂੰ ਪੰਜਵੇਂ ਪਡ਼ਾਅ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਪਵੇਗੀ। ਇਹ ਸੁਝਾਅ ਵਧ ਰਹੀ ਆਬਾਦੀ ਦੁਆਰਾ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਮੰਗ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲਾਂਘੇ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹਾਲੇ ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਕੁੱਝ ਸਿਫਾਰਸ਼ਾਂ ਹਨ।

1. ਯਮੁਨਾ ਬੈਂਕ-ਲੋਨੀ (12 ਕਿਲੋਮੀਟਰ): ਚੌਥੇ ਪਡ਼ਾਅ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ
2. ਸੈਂਟਰਲ ਵਿਸਟਾ ਪੁਨਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਸੈਂਟਰਲ ਵਿਸਟਾ ਲੂਪ ਲਾਈਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
3. ਇੰਦਰਾ ਗਾਂਧੀ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਹਵਾਈ ਅੱਡੇ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਦਿੱਲੀ ਏਅਰ ਟ੍ਰੇਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਆਟੋਮੇਟਿਡ ਪੀਪਲਜ਼ ਮੂਵਰ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਜੋ ਐਰੋਸਿਟੀ, ਟੀ1, ਟੀ2 ਅਤੇ ਟੀ3 ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।
4. ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਯੈਲੋ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸਮਯਪੁਰ ਬਾਦਲੀ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਉੱਤਰੀ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਖੇਡ਼ਾ ਕਲਾਂ ਤੱਕ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਲਈ ਡੀ. ਪੀ. ਆਰ. ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਟਾਪ ਸਿਰਸਪੁਰ ਵਿੱਚ ਹੈ।

ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਡੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਦੀਆਂ ਪਹਿਲਕਦਮੀਆਂ

ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ

1. ਭੀਡ਼-ਭਡ਼ੱਕਾ

ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਧ ਸਵਾਰੀਆਂ ਕਾਰਨ ਭੀਡ਼ ਵਧ ਗਈ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਮੈਟਰੋ ਦੀ ਆਮਦ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਮੁੱਦੇ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਪੀਲੀ ਅਤੇ ਨੀਲੀ ਲਾਈਨਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਅੱਠ ਕੋਚ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

2. ਵੱਧ ਰਹੇ ਕਿਰਾਏ

ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਦਾ ਕਿਰਾਇਆ ਬੱਸ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਦੂਜੀ ਸਭ ਤੋਂ ਕਿਫਾਇਤੀ ਮੈਟਰੋ ਹਨ, ਜੋ ਪ੍ਰਤੀ ਸਵਾਰੀ ਯੂ. ਐੱਸ. $0.5 ਤੋਂ ਘੱਟ ਚਾਰਜ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਲਾਭ

1. ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੱਲ ਕਰਨਾ

ਨਿਊਯਾਰਕ ਸਿਟੀ ਸਬਵੇਅ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਆਈ. ਐੱਸ. ਓ. 14001 ਪ੍ਰਮਾਣੀਕਰਣ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਸਥਾਨ 'ਤੇ ਹੈ। ਮੈਟਰੋ ਨੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ, ਆਰ. ਆਈ. ਐੱਨ. ਏ. ਅਤੇ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਫਾਰ ਸਟੈਂਡਰਡਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੱਖੀ ਅਭਿਆਸਾਂ ਲਈ ਪੁਰਸਕਾਰ ਜਿੱਤੇ ਹਨ। ਮੀਂਹ ਦਾ ਪਾਣੀ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਛੱਤ ਉੱਤੇ ਸੋਲਰ ਪਾਵਰ ਪਲਾਂਟ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ ਜੋ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

2. ਇੰਟਰਚੇਂਜ ਸਟੇਸ਼ਨ

ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤੀਹਰੇ ਇੰਟਰਚੇਂਜ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਤਿੰਨ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ ਚਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਹੈ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਇੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਟ੍ਰਿਪਲ ਐਕਸਚੇਂਜ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਕਸ਼ਮੀਰੀ ਗੇਟ ਹੈ ਅਤੇ ਆਜ਼ਾਦਪੁਰ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਲਾਜਪਤ ਨਗਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਟ੍ਰਿਪਲ ਐਕਸਚੇਂਜ ਸਟੇਸ਼ਨ ਬਣ ਜਾਣਗੇ।

ਸਿੱਟਾ

ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਭੀਡ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਨੂੰ ਵਧਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਵਿਆਪਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਟਿਕਾਊ ਅਤੇ ਕੁਸ਼ਲ ਆਵਾਜਾਈ ਹੱਲਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚੱਲ ਰਹੇ ਵਿਸਤਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਮੰਗਾਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਆਧੁਨਿਕ, ਵਾਤਾਵਰਣ-ਪੱਖੀ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਰੂਪ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭੀਡ਼ ਅਤੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਕਿਰਾਏ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਦਿੱਲੀ ਮੈਟਰੋ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਤਾਵਰਣ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਵਿੱਚ ਆਪਣੀ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ।