ଭୌତିକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସୃଷ୍ଟି ଉପରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯିବା ସହିତ, ଭାରତରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି କ୍ଷେତ୍ରରେ ବ୍ୟାପକ ନିବେଶର ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି। ତେବେ ଭାରତରେ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ବିଳମ୍ବ ଏବଂ ବିବାଦ ପାଇଁ କୁଖ୍ୟାତ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକରେ ଯଥେଷ୍ଟ ସମୟ ଏବଂ ବ୍ୟୟ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ। ବିଭିନ୍ନ ସରକାରୀ ନିଯୁକ୍ତିଦାତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡିକ 50-100% ଖର୍ଚ୍ଚ ଓଭରରନ ଦ୍ୱାରା ପୀଡ଼ିତ, ମୁଖ୍ୟତଃ ବିଳମ୍ବ ହେତୁ |
ଏହି ବିଳମ୍ବ ଏବଂ ବିବାଦ ଉପରେ କାରଣ ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ଆପେକ୍ଷିକ ପ୍ରଭାବ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ଅଧ୍ୟୟନ ଏବଂ ସର୍ଭେ କରାଯାଏ | ପ୍ରକଳ୍ପ ଏବଂ ଦାବି ପରିଚାଳନାରେ ଆମର ବ୍ୟାପକ ଅଭିଜ୍ଞତା ସହିତ, ଆମେ ଅନେକ ଓଭରଲାପିଙ୍ଗ କାରକକୁ 10 ଟି ପ୍ରାଥମିକ କାରଣରେ ଗୋଷ୍ଠୀଭୁକ୍ତ କରିଛୁ ଏବଂ ବିଳମ୍ବ ଏବଂ ବିବାଦରେ ସେମାନଙ୍କର ଆପେକ୍ଷିକ ଅବଦାନକୁ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିଛୁ। ବିଶ୍ଳେଷଣର ଫଳାଫଳ ନିମ୍ନରେ ଉପସ୍ଥାପିତ ହୋଇଛି:
- ରାଇଟ ଅଫ ୱେ/ସାଇଟ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବାରେ ବିଳମ୍ବ
- ମାଲିକ/ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖରାପ ପରିସର ଏବଂ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ ପରିଚାଳନା
- ମାଲିକ/ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେୟରେ ବିଳମ୍ବ
- ମାଲିକ/ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନ୍ଥର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ
- ମାଲିକ/ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୁଲ ଚୁକ୍ତି ଅଭ୍ୟାସ
1. ରାଇଟ ଅଫ ୱେ/ସାଇଟ ପରିଚାଳନା କରିବାରେ ବିଳମ୍ବ:
ଏହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ନୁହେଁ ଯେ ଭାରତରେ ରାଜନୈତିକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ପ୍ରଣୋଦିତ ଆନ୍ଦୋଳନ ଏବଂ ସମାନ ଭାବରେ ଦୀର୍ଘ ଆନ୍ତଃବିଭାଗୀୟ ଅନୁମତି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସହିତ ଅପ୍ରତ୍ୟାଶିତ ଏବଂ ଦୀର୍ଘ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ପ୍ରକ୍ରିୟା ହେତୁ ଠିକାଦାରଙ୍କୁ ରାସ୍ତା/ସାଇଟ୍ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବାରେ ବିଳମ୍ବ ହେଉଛି ମୁଖ୍ୟ କାରଣ |
2. ମାଲିକ/ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଖରାପ ପରିସର ଏବଂ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ ପରିଚାଳନା:
ବିଳମ୍ବ ଏବଂ ବିବାଦର ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବାଧିକ କାରଣ ହେଉଛି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଜଡିତ ବିଭିନ୍ନ ଏଜେନ୍ସି ଏବଂ ଠିକାଦାରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଖରାପ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ ପରିଚାଳନା ହେତୁ କାର୍ଯ୍ୟ ଫ୍ରଣ୍ଟର ଅନୁପଲବ୍ଧତା | ଯଦିଓ ଏହା ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ ସାଧାରଣତଃ, ସ୍କୋପ ବ୍ରେକଡାଉନ (ୱାର୍କ ପ୍ୟାକେଜିଂ) ସଠିକ୍ ସ୍କୋପ ଡିଷ୍ଟ୍ରିବ୍ୟୁସନ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ ମାଟ୍ରିକ୍ସ (ଆର. ଏ. ସି. ଆଇ.) ଏବଂ ମାଷ୍ଟର ଇମ୍ପ୍ଲିମେଣ୍ଟେସନ୍ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ବିନା କେବଳ ଆକାର ପରିଚାଳନା ଉପରେ ଆଧାରିତ, ଏହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ଅନେକ ସ୍କୋପ ବାଦ/ନକଲ ଏବଂ ଅନେକ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ ହୋଇଥାଏ, ଯାହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ ଅନେକ ସ୍କୋପ ଯୋଡ଼/ଅପସାରଣ ହୋଇଥାଏ।
Get the Daily Metro & Rail Brief
Join 125,000+ metro and rail professionals. Project updates, new tenders and contract awards from across India, in your inbox every day.
3. ମାଲିକ/ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦେୟ ଦେବାରେ ବିଳମ୍ବ:
ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ବିଳମ୍ବ ଏବଂ ବିବାଦର ତୃତୀୟ ସର୍ବାଧିକ କାରଣ ହେଉଛି ଠିକାଦାରମାନଙ୍କୁ ଦେୟ ଦେବାରେ ବିଳମ୍ବ। ପୁଣି, ଅନେକ ବୈଧ କାରଣ ମଧ୍ୟରେ ସରକାରୀ ଅନୁଦାନ ପ୍ରାପ୍ତ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ଆବଣ୍ଟନ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସହମତ ଚୁକ୍ତିରେ ଖରାପ ଦେୟ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଛି।
4. ମାଲିକ/ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମନ୍ଥର ନିଷ୍ପତ୍ତି ଗ୍ରହଣ:
ବିଳମ୍ବ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବାରେ ଆମ ଦ୍ୱାରା ଅନୁଭୂତ ହୋଇଥିବା କ୍ଷେତ୍ର ଏବଂ ଶିଳ୍ପଗୁଡିକରେ ବିଳମ୍ବ ହେବାର ଏକ ସାଧାରଣ କାରଣ ହେଉଛି ବୈଷୟିକ ଏବଂ ଅଣ-ବୈଷୟିକ ବିତରଣର ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ଅନୁମୋଦନରେ ମାଲିକ/ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିଆଯାଇଥିବା ଅତ୍ୟଧିକ ସମୟ ଅନେକ ଥର ମନ୍ତବ୍ୟ ଏବଂ ସଂଶୋଧନ ସହିତ ଗୁଣିତ | ଏପରି କିଛି ଉଦାହରଣ ରହିଛି ଯେଉଁଠି ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଡିଜାଇନ୍ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ୍ ଅନୁମୋଦନ ପ୍ରକ୍ରିୟା> 1000 ଦିନ ସମୟ ନେଇଛି! ଅବିଶ୍ୱସନୀୟ କିନ୍ତୁ ସତ୍ୟ!! ବିଳମ୍ବରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାର ଅନେକ କାରଣ ରହିଛି। ତଥାପି, ଆମର ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଅବଦାନକାରୀ କାରଣ ହେଉଛି (କ) ବିଭିନ୍ନ ବିଭାଗ, ଅମଲାତାନ୍ତ୍ରିକ ଢାଞ୍ଚା ଥିବା ବିଭାଗ ଏବଂ ଏକାଧିକ ଏଜେନ୍ସି ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗର ଅଭାବ, ଉଭୟ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଏବଂ ବାହ୍ୟ ସାଇଲୋରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି ଏବଂ (ଖ) ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପାଇଁ ସମୟୋଚିତ ଏବଂ ସଠିକ୍ ସୂଚନା ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ। ତେଣୁ, ପ୍ରକଳ୍ପ ଯୋଗାଯୋଗ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରଫେସ୍ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ୍ ସହିତ ସମନ୍ୱିତ ଏକ ସ୍ମାର୍ଟ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ମ୍ୟାନେଜମେଣ୍ଟ ସିଷ୍ଟମ୍ ସଫଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ବିତରଣ ପାଇଁ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଆବଶ୍ୟକତା |
5. ମାଲିକ/ଇଞ୍ଜିନିୟରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୁଲ ଚୁକ୍ତି ଅଭ୍ୟାସ:
କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ସମୟରେ ବାରମ୍ବାର ବ୍ୟାଘାତ ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଶୀର୍ଷ ଚୁକ୍ତି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ କାରଣ ଖରାପ ଲିଖିତ ଏବଂ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବଂ ଅତ୍ୟଧିକ ଏକତରଫା ଚୁକ୍ତି | ଏହା କାର୍ଯ୍ୟ ବନ୍ଦ କିମ୍ବା ଗତି ମନ୍ଥର ହେତୁ କ୍ୟାସକେଡିଂ ବିଳମ୍ବକୁ ନେଇଥାଏ | ଆମର ବିଶ୍ଳେଷଣରେ ଅନେକ କାରଣ ମିଳିଛି, ଯେଉଁଥିରୁ ଅଧିକାଂଶ ହେଉଛି:
- ଚୁକ୍ତି ପରିଚାଳନା ପାଇଁ କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଅଭିଜ୍ଞତାର ଅଭାବ ଏବଂ ଭୁଲ ଚୁକ୍ତିନାମା ମାନକ ଗ୍ରହଣ କରିବା ଖରାପ ଲିଖିତ ଏବଂ ଅସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟକୁ ନେଇଥାଏ | ଆମେ ପ୍ରାୟତଃ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ମାନକ ଟେଣ୍ଡରରୁ ସଂଶୋଧିତ ପରାମର୍ଶ ସେବା ପାଇଁ ଏକ ଟେଣ୍ଡର ଡକ୍ୟୁମେଣ୍ଟ ଗ୍ରହଣ କରୁ। ଆମେ ଦେଖୁଛୁ ଯେ ଏଥିରେ ଅନେକ ଧାରା ଅଛି ଯାହା ପରାମର୍ଶ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ନୁହେଁ ଏବଂ ସେହି ସମୟରେ, ପରାମର୍ଶ ସେବା ପାଇଁ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଅନେକ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଧାରା ନାହିଁ |
- ଅଯୌକ୍ତିକ ଚୁକ୍ତି ବିପଦ ଧାରଣା ଏକ ବ୍ୟାପକ ଏକତରଫା ଚୁକ୍ତି ଦସ୍ତାବିଜକୁ ନେଇଥାଏ |
- ସମସ୍ତ ବିପଦକୁ ଠିକାଦାରଙ୍କୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବାର ପ୍ରବୃତ୍ତି
- ଠିକାଦାରଙ୍କ ଉପରେ ଆନ୍ତଃସଂଯୋଗ ଦାୟିତ୍ୱ ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବାର ପ୍ରବୃତ୍ତି
- ଚୁକ୍ତିର ପରିସର ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଅଜଣା ବିଷୟକୁ ଲୁଚାଇବାର ପ୍ରବୃତ୍ତି
"କେବଳ ଠିକାଦାରମାନଙ୍କ ଉପରେ ବିପଦ ଏବଂ ଜଟିଳତା ପକାଇବା ପ୍ରକୃତରେ ସେଗୁଡ଼ିକୁ ହ୍ରାସ କରେ ନାହିଁ। ପରିଶେଷରେ, ଏହା କେବଳ ମାଲିକଙ୍କ ପ୍ରକଳ୍ପର ଫଳାଫଳକୁ ପ୍ରତିକୂଳ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ
ଭାରତର ପ୍ରଥମ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ ଏମ୍. ଏ. ଏଚ୍. ଏସ୍. ଆର୍. ରେ ଏହି ସିଷ୍ଟମ୍ ସ୍ଥାପନ କରିବାରେ ପ୍ରୋଟେକ୍ଟନ୍ ବି. ଟି. ଜି. ପ୍ରମୁଖ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏମ୍. ଆଇ. ପି. ସେବା ପ୍ରଦାନ ଏବଂ ଏସ୍. ଏମ୍. ଏ. ଆର୍. ଟି. ପି. ଏମ୍. ଏସ୍. ର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା/ପରିଚାଳନା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପ ସହିତ ସକ୍ରିୟ ଆଲୋଚନା କରୁଛି।