ଭାରତରେ ନୂତନ ଯୁଗର ପରିବହନର ଆରମ୍ଭ-ଦେଶରେ ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନର ବିଭିନ୍ନ ଗତିଶୀଳତା, ଦଶନ୍ଧି ଅଭିବୃଦ୍ଧି

1. ପରିଚୟ

ଭାରତରେ ସହରୀକରଣ ଏବଂ ପରିବହନର ଆବଶ୍ୟକତାଗୁଡ଼ିକର ସମୀକ୍ଷା

ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ଦେଶ ଭାବେ ଉଭା ହୋଇଛି। ଉନ୍ନତ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ଅନ୍ୱେଷଣରେ ଲୋକମାନେ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ, ମୁମ୍ବାଇ, ଦିଲ୍ଲୀ ଏବଂ କୋଲକାତା ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ସହରକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରୁଥିବାରୁ ଏହା ଦ୍ରୁତ ସହରୀକରଣ ଅନୁଭବ କରୁଛି। ଏହି ସ୍ଥାନାନ୍ତରଣ ଧୀରେ ଧୀରେ ସହରାଞ୍ଚଳର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ କରୁଛି ଏବଂ ଦକ୍ଷ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଚାହିଦା ବୃଦ୍ଧି କରୁଛି। ଏସବିଆଇ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତର ସହରାଞ୍ଚଳ ଜନସଂଖ୍ୟା, ଯାହା 2011 ଜନଗଣନାରେ ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟାର 31.1% ଥିଲା, 2024 ଜନଗଣନା ସୁଦ୍ଧା 35-37% ରେ ପହଞ୍ଚିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

ସହରାଞ୍ଚଳ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରୁଥିବାରୁ ସହରଗୁଡ଼ିକ ଅଧିକ ଜନଗହଳି ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷିତ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଭିତ୍ତିଭୂମି ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ସହରୀକରଣର ବେଗ ସହ ତାଳମେଳ ରଖିବାକୁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି। 2030 ସୁଦ୍ଧା ଭାରତର ସହରାଞ୍ଚଳ ଜନସଂଖ୍ୟା 600 ନିୟୁତ ଲୋକଙ୍କ ନିକଟରେ ପହଞ୍ଚିବ, ଯାହା ଆମେରିକାର ସମଗ୍ର ଜନସଂଖ୍ୟାର ଦୁଇଗୁଣ ହେବ। ଅଧିକନ୍ତୁ, 2030 ସୁଦ୍ଧା ଭାରତରେ 1 ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ 60ଟି ସହର ଏବଂ 1 ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ 6ଟି ମହାନଗର ରହିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। 1 ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ସହରାଞ୍ଚଳ ସମୂହରେ ଭାରତୀୟ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଅଂଶ 2014 ରେ 14.3% ରୁ 2023 ରେ 16.6% କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନ ସହିତ, ଦକ୍ଷ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆବଶ୍ୟକତା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଇଛି। କ୍ରମବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ସହରାଞ୍ଚଳ ଜନସଂଖ୍ୟା ଭିଡ଼, ପ୍ରଦୂଷଣ ଏବଂ ଯାତ୍ରା ସମୟ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ସହରାଞ୍ଚଳ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଦକ୍ଷ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ନେଟୱାର୍କ ଆବଶ୍ୟକ କରେ |

ସହରାଞ୍ଚଳ ଗମନାଗମନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆଧୁନିକୀକରଣର ଗୁରୁତ୍ୱ

ପାରମ୍ପରିକ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହରରେ ବର୍ଦ୍ଧିତ ସଂଖ୍ୟକ ଯାତ୍ରୀଙ୍କୁ ପରିଚାଳନା କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ସହରର ରାସ୍ତାଗୁଡ଼ିକ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଯାନରେ ପ୍ଲାବିତ ହେଉଛି, ଯାହା ଅଧିକ ଭିଡ଼ ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଭାରତକୁ ସହରାଞ୍ଚଳ ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ପ୍ରତିବର୍ଷ ପାଖାପାଖି 60 ବିଲିୟନ ଡଲାର ନିବେଶ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ, ଯାହା ଆଗାମୀ 15 ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ପାଖାପାଖି 900 ବିଲିୟନ ଡଲାର ହେବ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଏହାର ସହରାଞ୍ଚଳ ଜନସଂଖ୍ୟାର ଚାହିଦା ପୂରଣ ହୋଇପାରିବ। ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ଯାତାୟାତ ମୁକ୍ତ ରଖିବା ପାଇଁ ମେଟ୍ରୋ, ଆର. ଆର. ଟି. ଏସ. ଏବଂ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ରେଳ ଭଳି ଦକ୍ଷ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଲାଗୁ କରିବା ନିହାତି ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଯାତାୟାତ ଏବଂ ପ୍ରଦୂଷଣ ହ୍ରାସ କରିବ ନାହିଁ, ବରଂ ସହରର ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟଗୁଡ଼ିକୁ ଆକୃଷ୍ଟ କରି ଆର୍ଥିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ମଧ୍ୟ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ।

ଭାରତରେ ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନର ଐତିହାସିକ ସନ୍ଦର୍ଭ ଏବଂ ବିବର୍ତ୍ତନ

ବମ୍ବେ (ମୁମ୍ବାଇ), କଲିକତା (କୋଲକାତା), ଏବଂ ମାଡ୍ରାସ (ଚେନ୍ନାଇ) ଭଳି ସହରରେ ଟ୍ରାମୱେ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ସହିତ ଭାରତରେ ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନର ମୂଳକୁ 18ଶ ଶତାବ୍ଦୀରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇପାରିବ। ସଂଯୋଗକୁ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରିବା ପାଇଁ, ଭାରତର ପ୍ରଥମ ବସ୍ ସେବା ଜୁଲାଇ 15, 1926 ରେ ମୁମ୍ବାଇରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। କୋଲକାତାରେ ପ୍ରଥମ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ଟ୍ରାମକାର୍ 1902 ରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା, ମାର୍ଚ୍ଚ 27 ରେ ଏସ୍ପ୍ଲାନେଡ୍ ଏବଂ କିଡର୍ପୁର ମଧ୍ୟରେ ସେବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ତା 'ପରେ ଜୁନ୍ 14 ରେ ଏସ୍ପ୍ଲାନେଡ୍ ରୁ କାଲିଘାଟ ମାର୍ଗରେ ସେବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା | ପରେ, ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଇନ୍ଦିରା ଗାନ୍ଧୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା 29 ଡିସେମ୍ବର 1972 ରେ କୋଲକାତା ମେଟ୍ରୋ ପାଇଁ ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା। ଏହା ଅକ୍ଟୋବର 24, 1984 ରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।

ଭାରତର ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ନେଟୱାର୍କରେ 2000-2010 ମଧ୍ୟରେ ଦଶନ୍ଧି ଅଭିବୃଦ୍ଧି

ମେଟ୍ରୋ

ଭାରତର ସହରାଞ୍ଚଳ ଗମନାଗମନ ଯାତ୍ରାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ, ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତଃ ଅମଲାତାନ୍ତ୍ରିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଏବଂ ରଣନୈତିକ ଯୋଜନାର ଅଭାବ ହେତୁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଥିଲେ। ଦିଲ୍ଲୀ ମେଟ୍ରୋର ପରିକଳ୍ପନା ସହିତ ଏକ ଟର୍ଣ୍ଣିଂ ପଏଣ୍ଟ ଆସିଥିଲା, ଯାହା ସହରୀ ପରିବହନ ବିକାଶ ପାଇଁ ଏକ ଅଧିକ ରଣନୈତିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲା |

Sponsored

କୋଲକାତା ମେଟ୍ରୋର ପ୍ରଗତିରେ ବାଧା ସୃଷ୍ଟି କରୁଥିବା ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଦିଲ୍ଲୀ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ କର୍ପୋରେସନ୍ (ଡି. ଏମ୍. ଆର୍. ସି.) ନାମକ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଯାନ (ଏସ୍. ପି. ଭି.) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା। ପ୍ରକଳ୍ପର ସୁଗମ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାକୁ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ଏସ୍. ପି. ଭି. କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ୱାୟତ୍ତତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ଦିଲ୍ଲୀ ମେଟ୍ରୋର ପ୍ରଥମ ବିଭାଗ ଅକ୍ଟୋବରରେ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ମାତ୍ର 4 ବର୍ଷ ପରେ ଡିସେମ୍ବରରେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହୋଇଥିଲା।

ଦିଲ୍ଲୀ ମେଟ୍ରୋର ସଫଳତା କେବଳ ରାଜଧାନୀରେ ଗତିଶୀଳତାର ଆହ୍ୱାନର ସମାଧାନ କରିନଥିଲା ବରଂ ସାରା ଦେଶରେ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ମାନକ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିଥିଲା। 2010 ମସିହା ସୁଦ୍ଧା, ଦିଲ୍ଲୀ ମେଟ୍ରୋର 167.33 କିଲୋମିଟର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ନେଟୱାର୍କ ଥିଲା।

ଉପନଗରୀୟ ରେଳ ନେଟୱର୍କର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ

2000 ରୁ 2010 ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତର ଉପନଗରୀୟ ରେଳ ନେଟୱାର୍କ ବିଶେଷ କରି ମୁମ୍ବାଇ, ଚେନ୍ନାଇ ଏବଂ ହାଇଦ୍ରାବାଦ ପରି ପ୍ରମୁଖ ମହାନଗର ଅଞ୍ଚଳରେ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଅନୁଭବ କରିଥିଲା | ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ହୋଇଥିବା ବିକାଶର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା:

• ଚେନ୍ନାଇ ଉପନଗରୀୟ ରେଳବାଇ:

ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ: ଏମ. ଆର. ଟି. ଏସ. ର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ, ଯାହା ଥିରୁମାଇଲାଇକୁ ଭେଲାଚେରୀ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରେ, 1998 ରେ ମଞ୍ଜୁର କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟର ପ୍ରଥମ ବିଭାଗ ଜାନୁଆରୀ 26, 2004 ରେ ଖୋଲିଥିଲା, ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ନଭେମ୍ବର 19, 2007 ସୁଦ୍ଧା ସମାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା।

• ମୁମ୍ବାଇ ଉପନଗରୀ:

ମୁମ୍ବାଇ ଉପନଗରୀୟ ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବର୍ଦ୍ଧିତ ଜନସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ଯାତ୍ରୀଙ୍କ ଚାହିଦାକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏହାର ସେବାଗୁଡ଼ିକର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଜାରି ରଖିଥିଲା। 2010 ମସିହା ସୁଦ୍ଧା, ଏହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବ୍ୟସ୍ତବହୁଳ ଉପନଗରୀୟ ରେଳ ନେଟୱାର୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ଦୈନିକ ପ୍ରାୟ 1 ନିୟୁତ ଯାତ୍ରୀ ଯାତାୟାତ କରୁଥିଲେ।

• ହାଇଦ୍ରାବାଦ ବହୁମୁଖୀ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା

ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର 44 କିଲୋମିଟର ଦୀର୍ଘ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ 1 କୋଟି ଟଙ୍କା (22 ନିୟୁତ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ବ୍ୟୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଥିଲା। ଅଗଷ୍ଟରେ, ଭାରତର ତତ୍କାଳୀନ ଉପ-ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଏଲ୍. କେ. ଆଡଭାନୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭୋଇଗୁଡ଼ାରେ ଏହାର ଉଦଘାଟନ କରାଯାଇଥିଲା। ମେ 2010 ରେ, ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା, ଯାହା ଆନୁମାନିକ ₹641 କୋଟି ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟରେ 104 କିଲୋମିଟର (65 ମାଇଲ) ଅତିକ୍ରମ କରିଥିଲା।

ସହରାଞ୍ଚଳ ଗମନାଗମନ ବିକାଶ (2011-2020): ମେଟ୍ରୋ ଯୁଗ, ମୋନୋରେଲ, ଆର. ଆର. ଟି. ଏସ. ଏବଂ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ରେଳ କରିଡରର ଉତ୍ଥାନ

2011 ରୁ 2020 ମଧ୍ୟରେ, ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିସ୍ତାର, ଆଞ୍ଚଳିକ ଦ୍ରୁତ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା (ଆର. ଆର. ଟି. ଏସ.) ର ଉତ୍ଥାନ ଏବଂ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ରେଳ ବିକାଶ ମାଧ୍ୟମରେ ଭାରତ ଏହାର ପରିବହନ ଭିତ୍ତିଭୂମିରେ ଏକ ନାଟକୀୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲା। ସହରୀକରଣ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ସହିତ, ଦକ୍ଷ, ସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ସୁଲଭ ପରିବହନର ଆବଶ୍ୟକତା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହୋଇଗଲା | ଏହାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସ୍ୱରୂପ, ସରକାର ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ, ନୀତି ଏବଂ ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ନିମ୍ନୋକ୍ତ ବିଭାଗରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବ।

ନୂତନ ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଉତ୍ଥାନ

ଦିଲ୍ଲୀ ମେଟ୍ରୋର ସଫଳତା ସହରାଞ୍ଚଳ ସଂଯୋଗୀକରଣରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଏବଂ ମହାନଗରଗୁଡ଼ିକରେ ଟ୍ରାଫିକ ଭିଡ଼ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଭୂମିକା ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଛି। ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ଅନ୍ୟ ସହରଗୁଡ଼ିକୁ ସହରାଞ୍ଚଳର ଗତିଶୀଳତା ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଏକ ଦକ୍ଷ ସମାଧାନ ଭାବରେ ମେଟ୍ରୋ ସିଷ୍ଟମକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦେଇଥିଲା। 2011 ରୁ 2020 ମଧ୍ୟରେ, ଅନେକ ସହର ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ମେଟ୍ରୋ ନେଟୱାର୍କ ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲେ। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାପିତ ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଏକ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଯାଇଛି।

1. ବାଙ୍ଗାଲୋର ମେଟ୍ରୋ (ନାମ୍ମା ମେଟ୍ରୋ): ଏହା ଅକ୍ଟୋବର 20, 2011 ରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା, ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା, ଏହା 75.2 କିଲୋମିଟର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ମାର୍ଗକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିଛି।
2. ଗୁଡ଼ଗାଓଁ ରାପିଡ୍ ମେଟ୍ରୋ: ଭାରତର ପ୍ରଥମ ଘରୋଇ ଅନୁଦାନ ପ୍ରାପ୍ତ ମାସ୍ ରାପିଡ୍ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍, ନଭେମ୍ବର 14, 2013 ରୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ |
3. ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ: ଏକ ପବ୍ଲିକ୍-ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ପାର୍ଟନରସିପ୍ (ପିପିପି) ମଡେଲ୍ ଅଧୀନରେ ବିକଶିତ, କାର୍ଯ୍ୟ 8, 2014 କିଲୋମିଟର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଦୈର୍ଘ୍ୟ ସହିତ ଜୁନ୍ 59.19 ରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା।
4. ଚେନ୍ନାଇ ମେଟ୍ରୋ: ଜୁନ୍ 29, 2015 ରେ ଉଦଘାଟିତ, ଚେନ୍ନାଇ ମେଟ୍ରୋ ବର୍ତ୍ତମାନ 54.1 କିଲୋମିଟର ଅତିକ୍ରମ କରିଛି, ଆଉ ଏକ 116.1 କିଲୋମିଟର ନିର୍ମାଣାଧୀନ ଅଛି।
5. କୋଚି ମେଟ୍ରୋ: ଜୁନ୍ 19, 2017 ରୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ, ଏହା 27.96 କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାପ୍ତ।
6. ଲକ୍ଷ୍ନୌ ମେଟ୍ରୋ: ସେପ୍ଟେମ୍ବର 6, 2017 ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ଯାହାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଦୈର୍ଘ୍ୟ 22.9 କିଲୋମିଟର |
7. ହାଇଦ୍ରାବାଦ ମେଟ୍ରୋ: ପିପିପି ଅଧୀନରେ ବିକଶିତ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ଏମଆରଟିଏସ ନଭେମ୍ବର 29, 2017 ଠାରୁ 67 କିଲୋମିଟର ନେଟୱାର୍କ ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ।
8. ଅହମ୍ମଦାବାଦ ମେଟ୍ରୋ: ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ମାର୍ଚ୍ଚ 6, 2019 ରେ ଖୋଲାଯାଇଥିଲା, ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ 58.66 କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାପ୍ତ।

ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ ଭୋପାଳ, ଇନ୍ଦୋର, କାନପୁର ଏବଂ ଆଗ୍ରା ସମେତ ଅନ୍ୟ ସହରଗୁଡ଼ିକ ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ।

ଆଞ୍ଚଳିକ ଦ୍ରୁତ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା (ଆର. ଆର. ଟି. ଏସ.): ସହରାଞ୍ଚଳ ଏବଂ ପାରିପାର୍ଶ୍ୱିକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ସଂଯୋଗ କରିବା

ସହରାଞ୍ଚଳ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱଳ୍ପ ଦୂରତା ଯାତ୍ରା ଉପରେ ଧ୍ୟାନ ଦେଉଥିବା ମେଟ୍ରୋ ସିଷ୍ଟମ୍ ତୁଳନାରେ, ଆଞ୍ଚଳିକ ରାପିଡ୍ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (ଆର୍ଆର୍ଟିଏସ୍) ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଅଞ୍ଚଳ (ଏନ୍ସିଆର୍) ର ଆଞ୍ଚଳିକ ନୋଡ ମଧ୍ୟରେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍, ଦୀର୍ଘ ଦୂରତା ଯାତ୍ରା ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି। ଆର. ଆର. ଟି. ଏସ. ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଟ୍ରେନ୍ଗୁଡ଼ିକ ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି ସର୍ବାଧିକ 180 କି. ମି. ବେଗରେ ଏବଂ ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି 160 କି. ମି. ବେଗରେ ଚଳାଚଳ କରିବା ପାଇଁ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି।

ଏନ. ସି. ଆର. ଟି. ସି. ର ସ୍ଥାପନା:

• ଆର. ଆର. ଟି. ଏସ. ପ୍ରକଳ୍ପର ବିକାଶ, ପରିଚାଳନା ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପାଇଁ 21 ଅଗଷ୍ଟ 2013 ରେ ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଅଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ନିଗମ (ଏନ. ସି. ଆର. ଟି. ସି.) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା।

ଦିଲ୍ଲୀ-ମିରଟ ଆର. ଆର. ଟି. ଏସ. କରିଡର:

ଦିଲ୍ଲୀ-ମିରଟ ଆଞ୍ଚଳିକ ଦ୍ରୁତ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା (ଆର. ଆର. ଟି. ଏସ.) ହେଉଛି ଏକ 82.15 କି. ମି. ସେମି-ହାଇସ୍ପିଡ ରେଳ କରିଡର, ଯାହା ଆଂଶିକ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ, ଯାହା ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ କ୍ଷେତ୍ର (ଏନ. ସି. ଆର.) ମଧ୍ୟରେ ଦିଲ୍ଲୀ, ଗାଜିଆବାଦ ଏବଂ ମିରଟକୁ ସଂଯୋଗ କରିବା ପାଇଁ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି। ଭାରତର ଯୋଜନା ଆୟୋଗ ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ପାଇଁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିବା ତିନୋଟି ପ୍ରାଥମିକତା କରିଡର ମଧ୍ୟରୁ ଏହା ଅନ୍ୟତମ।

ସମୟରେଖା

• ମେ 2017: ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକଳ୍ପ ରିପୋର୍ଟ ଡିପିଆରକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ।
• ଫେବୃଆରୀ 2019: ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ଠାରୁ ଅନୁମୋଦନ
• ମାର୍ଚ୍ଚ 2019: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଦିଲ୍ଲୀ-ମିରଟ ପାଇଁ ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ

ଦିଲ୍ଲୀ-ମିରଟ ଆର. ଆର. ଟି. ଏସ. ମାର୍ଗର ପ୍ରଭାବ

1. ବାର୍ଷିକ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗମନ ହ୍ରାସ:

ଆର୍. ଆର୍. ଟି. ଏସ୍. ଦ୍ୱାରା ବାର୍ଷିକ ପାଖାପାଖି 2.5 ଲକ୍ଷ ଟନ୍ (250,000 ଟନ୍) ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗମନ ହ୍ରାସ ପାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହା ଦ୍ୱାରା କରିଡରରେ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନର ବ୍ୟବହାର 37 ପ୍ରତିଶତରୁ 63 ପ୍ରତିଶତକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

2. ସୌର ଶକ୍ତି ଯୋଗଦାନ

1. ବର୍ତ୍ତମାନର ସୌର ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ 2.21 ଏମଡବ୍ଲ୍ୟୁପି ଇନ-ହାଉସ୍ ସୌର ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ଆର. ଆର. ଟି. ଏସ. କରିଡର ସହିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। ଏହି କ୍ଷମତା ବର୍ତ୍ତମାନ ବାର୍ଷିକ 2,300 ଟନ୍ରୁ ଅଧିକ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗମନ ସଞ୍ଚୟ କରୁଛି।
2. ଭବିଷ୍ୟତର ସୌର ଶକ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏନ. ସି. ଆର. ଟି. ସି. ର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ମୋଟ 11 ମେଗାୱାଟ ସୌର ଶକ୍ତି କ୍ଷମତା ହାସଲ କରିବା। ଥରେ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ହେବା ପରେ, ବାର୍ଷିକ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗମନ ସଞ୍ଚୟ ପାଖାପାଖି 11,500 ଟନକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।

ତେଣୁ, ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଆର. ଆର. ଟି. ଏସ. ର କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଦ୍ୱାରା ବହୁମୁଖୀ ଲାଭ ମିଳିବ, କାରଣ ଏହା କେବଳ ସଂଯୋଗକୁ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରିବ ନାହିଁ, ବରଂ ପରିବେଶଗତ ସ୍ଥିରତା ହାସଲ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟକ ହେବ।

ମୁମ୍ବାଇ-ଅହମ୍ମଦାବାଦ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ରେଳ କରିଡର (ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ)

ମୁମ୍ବାଇ-ଅହମ୍ମଦାବାଦ ହାଇସ୍ପିଡ ରେଲ୍ (ଏମ୍. ଏ. ଏଚ୍. ଏସ୍. ଆର୍.) କରିଡର ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ମୁମ୍ବାଇ ଏବଂ ଗୁଜରାଟର ଅହମ୍ମଦାବାଦକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା 508 କିଲୋମିଟର ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରିଥାଏ।

ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି 320 କି. ମି. ବେଗରେ ଚାଲୁଥିବା ଏହି କରିଡରରେ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ୍ ଯାତ୍ରା ସମୟ ହ୍ରାସ କରିବ ଏବଂ ମୁମ୍ବାଇ, ବାପି, ସୁରଟ, ଆନନ୍ଦ, ଭଦୋଦରା ଏବଂ ଅହମ୍ମଦାବାଦ ମଧ୍ୟରେ ଆର୍ଥିକ ଏକୀକରଣକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ଏହି ବୃହତ ପ୍ରକଳ୍ପଟି 1,08,000 କୋଟି ଟଙ୍କା (17 ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର) ବ୍ୟୟରେ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି

ସମୟସୀମା:

• 2013: ଭାରତର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଜାପାନ ଗସ୍ତ ସମୟରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ମୂଳ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ରେଳ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ପାଇଁ ଏକ ମିଳିତ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
• ଜୁଲାଇ 2015: ଜାପାନ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସହଯୋଗ ଏଜେନ୍ସି (ଜାଇକା) ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ କଲା |
• ଡିସେମ୍ବର 2015: ନୀତି ଆୟୋଗ ଅଧୀନରେ ଏକ କମିଟି ଦ୍ୱାରା ବିସ୍ତୃତ ସମୀକ୍ଷା ପରେ ଭାରତ ସରକାର ଏମ୍. ଏ. ଏଚ୍. ଏସ୍. ଆର୍. ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ।
• ଫେବୃଆରୀ 12, 2016: ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ନ୍ୟାସନାଲ ହାଇ-ସ୍ପିଡ୍ ରେଲ୍ କର୍ପୋରେସନ୍ ଲିମିଟେଡ୍ (NHSRCL) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା।
• ସେପ୍ଟେମ୍ବର 14, 2017: ଏମ୍. ଏ. ଏଚ୍. ଏସ୍. ଆର୍. କରିଡର ପାଇଁ ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଥିଲା।

ମୋନୋରେଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍

ମୋନୋରେଲ୍ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଏକ ପ୍ରକାରର ମାସ୍ ରାପିଡ୍ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (ଏମ୍. ଆର୍. ଟି. ଏସ୍.)। ଭାରତରେ ମୁମ୍ବାଇ ମୋନୋରେଲ୍ ହେଉଛି ଦେଶର ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଏକମାତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ମୋନୋରେଲ୍ ପ୍ରକଳ୍ପ। ଅଧିକନ୍ତୁ, ଜାପାନର ଓସାକା ମୋନୋରେଲ୍ ମେନ୍ ଲାଇନ୍ ପରେ ଏହା ବିଶ୍ୱର ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୀର୍ଘତମ ମୋନୋରେଲ୍ | ମେଟ୍ରୋ ଠାରୁ ଭିନ୍ନ, ଏହା ଗୋଟିଏ ଟ୍ରାକ୍ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ସାଧାରଣତଃ ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ସ୍ତରରୁ ଉଚ୍ଚରେ | ମୁମ୍ବାଇ ମୋନୋରେଲର ମୋଟ ଦୈର୍ଘ୍ୟ 20 କିଲୋମିଟର। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଲାର୍ସନ ଆଣ୍ଡ ଟୁବ୍ରୋ (ଏଲ ଆଣ୍ଡ ଟି) ଏବଂ ସ୍କୋମି ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂର ଏକ କନ୍ସୋର୍ଟିୟମ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଉଦ୍ଘାଟିତ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଫେବୃଆରୀ 2, 2014 ରେ ଜନସାଧାରଣଙ୍କ ପାଇଁ ଖୋଲାଯାଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ମାର୍ଚ୍ଚ 4, 2019 ରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା |

ମୁମ୍ବାଇ ମୋନୋରେଲର ମହତ୍ତ୍ୱ

• କମ୍ ନିର୍ଗମନ: ମୋନୋରେଲ୍ ହେଉଛି ପରିବହନର ଏକ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ମାଧ୍ୟମ କାରଣ ସେଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣତ: ବିଦ୍ୟୁତ ଶକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥାଏ। ମୁମ୍ବାଇ ମୋନୋରେଲ୍ ଦୈନିକ ପ୍ରାୟ 200 ଟନ୍ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗମନ ହ୍ରାସ କରିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
• ଆନ୍ତ:ସଂଯୋଗ: ମୁମ୍ବାଇ ମୋନୋରେଲ୍ ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ, ଲୋୟର ପରେଲ୍, କାରି ରୋଡ୍, ଦାଦର ଏବଂ ୱାଡାଲା ସମେତ ପ୍ରମୁଖ ଉପନଗରୀୟ ରେଳ ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯୋଗ କରି ଆନ୍ତ:ସଂଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିଥାଏ।
• କମ୍ ନିର୍ମାଣ ଖର୍ଚ୍ଚ: ପାରମ୍ପରିକ ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥା ତୁଳନାରେ ମୋନୋରେଲ୍ ନିର୍ମାଣ ଅଧିକ ବ୍ୟୟବହୁଳ ହୋଇଥାଏ। ମୁମ୍ବାଇ ମୋନୋରେଲ୍ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଆନୁମାନିକ ନିବେଶ ହେଉଛି $501.9 ବିଲିୟନ ($24.6 ମିଲିୟନ)।

ନୂତନ ଯୁଗର ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନକୁ ରୂପ ଦେଉଥିବା ପ୍ରମୁଖ ଗତିଶୀଳତା

1. ବୈଷୟିକ ପ୍ରଗତି: ଆଧୁନିକ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉନ୍ନତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ ଯାହା ପରିଚାଳନା ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି କରେ ଏବଂ ମାନବ ତ୍ରୁଟିର ବିପଦକୁ ହ୍ରାସ କରେ | ଉଦାହରଣ ସ୍ୱରୂପ, ଦିଲ୍ଲୀ ମେଟ୍ରୋ ଯୋଗାଯୋଗ-ଆଧାରିତ ଟ୍ରେନ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ (ସିବିଟିସି) ସିଗନାଲିଂ ବ୍ୟବହାର କରି ମ୍ୟାଜେଣ୍ଟା ଲାଇନରେ ଡ୍ରାଇଭରବିହୀନ ଏବଂ ଅଣଦେଖା ଟ୍ରେନ୍ ପରିଚାଳନା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଛି।

ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଦିଲ୍ଲୀ-ମିରଟ ଆରଆରଟିଏସ ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏଲଟିଇର ମେରୁଦଣ୍ଡ ଉପରେ ୟୁରୋପୀୟ ଟ୍ରେନ୍ କଣ୍ଟ୍ରୋଲ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (ଇଟିସିଏସ୍) ଲେଭଲ୍ 2 ସହିତ ସଜ୍ଜିତ | ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଅଟୋମେଟିକ୍ ଟ୍ରେନ୍ ପ୍ରୋଟେକସନ୍ (ଏଟିପି) ଏବଂ ଅଟୋମେଟିକ୍ ଟ୍ରେନ୍ ସୁପରଭିଜନ୍ (ଏଟିଏସ୍) ସବ୍-ସିଷ୍ଟମ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | ଏହାବ୍ୟତୀତ, ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଡିଜିଟାଲ ଦେୟ ସମାଧାନ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ପ୍ରମୁଖ ହେବାରେ ଲାଗିଛି।

2. ସ୍ଥାୟୀ ଗମନାଗମନ: ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଶକ୍ତି ଉତ୍ପାଦନ ପାଇଁ ଷ୍ଟେସନ ଛାତ ଉପରେ ସୌର ପ୍ୟାନେଲ ସ୍ଥାପନ ଏବଂ ଜଳ ସଂରକ୍ଷଣ ପଦକ୍ଷେପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ଭଳି ସ୍ଥାୟୀ ଅଭ୍ୟାସକୁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି। ଆର୍. ଆର୍. ଟି. ଏସ୍. ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକୁ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ସହିତ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ପରିବେଶ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କମ୍ ହେବ। ଏନସିଆରଟିସି ଦିଲ୍ଲୀ-ଗାଜିଆବାଦ-ମିରଟ ଆରଆରଟିଏସ କରିଡରରେ ପ୍ଲାଟିନମ-ରେଟେଡ୍ ସାହିବାବାଦ ଏବଂ ଗୁଲଧର ଷ୍ଟେସନ ପାଇଁ ଗ୍ରୀନ୍ ବିଲ୍ଡିଂ କଂଗ୍ରେସ 2024 ରେ ସମ୍ମାନଜନକ ଆଇଜିବିସି ନେଟ୍-ଜିରୋ ଏନର୍ଜି (ଅପରେସନ୍) ରେଟିଂ ପାଇଛି।

3. ସରକାରୀ ନୀତି ଏବଂ ପଦକ୍ଷେପ: ଭାରତ ସରକାର ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ପାଇଁ ନିକଟରେ ଅନେକ ନୀତି ଏବଂ ପଦକ୍ଷେପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଛନ୍ତି।

1. ଜାତୀୟ ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ନୀତି (ଏନ୍. ୟୁ. ଟି. ପି.): ଏହି ନୀତି 2006 ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା। ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ଏବଂ ଅଣ-ମୋଟର ଚାଳିତ ପରିବହନ (ଏନ୍. ଏମ୍. ଟି.) ରେ ନିବେଶକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇ ସ୍ଥାୟୀ ସହରାଞ୍ଚଳ ଗମନାଗମନକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଥିଲା। ଏହି ନୀତି କେବଳ ସଡ଼କ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏକ ସମନ୍ୱିତ ପରିବହନ ଢାଞ୍ଚା ପାଇଁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା।

2. ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ନୀତି 2017: ଅଗଷ୍ଟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ ଏହି ନୀତି ପ୍ରଣୟନ କରିଥିଲେ। ଭାରତର ସମସ୍ତ ସହରରେ ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ସମ୍ପ୍ରସାରଣକୁ ସୁଗମ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା।

ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ନୀତି 2017ର ପ୍ରମୁଖ ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ

• ସରକାରୀ-ଘରୋଇ ଭାଗିଦାରୀ (ପିପିପି) ର ଆବଶ୍ୟକତା: ଘରୋଇ ସମ୍ବଳ, ବିଶେଷଜ୍ଞତା ଏବଂ ଉଦ୍ୟମିତାର ଦକ୍ଷ ଉପଯୋଗ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ନୀତିରେ ସରକାରୀ-ଘରୋଇ ଭାଗିଦାରୀ (ପିପିପି) ଉପାଦାନକୁ ସାମିଲ କରିବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ।
• ସ୍ୱଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟର ସାମୂହିକ ଗମନାଗମନ ମୋଡ: ବସ୍ ରାପିଡ୍ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (ବି. ଆର୍. ଟି. ଏସ୍.), ହାଲୁକା ରେଳ ଗମନାଗମନ, ଟ୍ରାମୱେ, ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ରେଳ ଭଳି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମୂହିକ ଗମନାଗମନ ବିକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ପାଇଁ ଏହି ନୀତି ଏକ ବିକଳ୍ପ ବିଶ୍ଳେଷଣ ଦାବି କରୁଛି।
• ଅଭିନବ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା: ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକର ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଇଁ, ଏହି ନୀତିରେ ରଚନାତ୍ମକ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ ସମାଧାନର ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ସୁପାରିଶ କରାଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ କର୍ପୋରେଟ ବଣ୍ଡ, ମୂଲ୍ୟ-ଅଧିଗ୍ରହଣ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ ସାମିଲ ରହିଛି
• ଶେଷ ମାଇଲ ସଂଯୋଗୀକରଣ: ଏହି ନୀତି ଶେଷ ମାଇଲ ସଂଯୋଗୀକରଣର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି। ଏଥିରେ ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନର ଉଭୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ 5 କିଲୋମିଟର ଜଳଗ୍ରହଣ କ୍ଷେତ୍ରର ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି।

3. ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏକ କାର୍ଡ (ଓ. ଏନ୍. ଓ. ସି.) ପଦକ୍ଷେପ: ଭାରତ ସରକାର ମାର୍ଚ୍ଚ 4, 2019 ରେ ଏକ ରାଷ୍ଟ୍ର ଏକ କାର୍ଡ (ଓ. ଏନ୍. ଓ. ସି.) ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି, ଯାହାକୁ ଜାତୀୟ ସାଧାରଣ ଗତିଶୀଳତା କାର୍ଡ (ଏନ୍. ସି. ଏମ୍. ସି.) ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ। ଏହି କାର୍ଡ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କୁ ଏକକ ଦେୟ ସମାଧାନ ସହିତ ବସ୍, ମେଟ୍ରୋ ଏବଂ ଟ୍ରେନ୍ ସମେତ ପରିବହନର ଏକାଧିକ ମୋଡକୁ ସହଜରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଏ |

4. ସରକାରୀ-ଘରୋଇ ଭାଗିଦାରୀ: ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଲାଭ ସତ୍ତ୍ୱେ, ସହରାଞ୍ଚଳ ଜନ ପରିବହନରେ ପିପିପିଗୁଡ଼ିକ ଆହ୍ୱାନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ କମ୍ ଆର୍ଥିକ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା, ଦୀର୍ଘ ପରିଶୋଧ ଅବଧି ଏବଂ ଉଚ୍ଚ ପୁଞ୍ଜି ଖର୍ଚ୍ଚ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହାର ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ସୀମିତ ଘରୋଇ ନିବେଶ ରହିଛି।

କେସ୍ ଷ୍ଟଡି: ପିପିପିରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିବା କେତେକ ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ନିମ୍ନରେ ଦିଆଗଲା:

• ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ-1: ଏହା ହେଉଛି ଭାରତର ପ୍ରଥମ ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ଯାହା ସରକାରୀ-ଘରୋଇ ଭାଗିଦାରୀ (ପିପିପି) ମାଧ୍ୟମରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି। 2007 ମସିହାରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ରିଲାଏନ୍ସ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚରର ନେତୃତ୍ୱରେ ଏକ କନ୍ସୋର୍ଟିୟମକୁ ହସ୍ତାନ୍ତର କରାଯାଇଥିଲା। ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ୱାନ୍ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଲିମିଟେଡ୍ (ଏମ୍. ଏମ୍. ଓ. ପି. ଏଲ୍.) ପୂର୍ବ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ₹388.70 କୋଟି ଟଙ୍କାର କ୍ଷତି ପରେ ₹345.26 କୋଟି ଟଙ୍କାର କ୍ଷତି ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ଦେଇଛି। ଆଇ. ଡି. ବି. ଆଇ. ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ଏସ୍. ବି. ଆଇ. ଏମ୍. ଏମ୍. ଓ. ପି. ଏଲ୍. ବିରୋଧରେ ଦେବାଳିଆ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଆଇ. ଡି. ବି. ଆଇ. ₹133.37 କୋଟି ଟଙ୍କା ଆଦାୟ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଏହାବ୍ୟତୀତ, ରିଲାଏନ୍ସ ଇନଫ୍ରାଷ୍ଟ୍ରକ୍ଚର ଲିମିଟେଡ ଜାନୁଆରୀ 2022-2023 ରେ ଏକ ଏକ୍ସଚେଞ୍ଜ ଫାଇଲିଂରେ ଏମ୍. ଏମ୍. ଓ. ପି. ଏଲ୍. କନସୋର୍ଟିୟମ ପାଇଁ ମୋଟ ₹1,711 କୋଟି ଟଙ୍କାର ମୂଳ ଋଣ ରିପୋର୍ଟ କରିଥିଲା।

• ହାଇଦ୍ରାବାଦ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ: ଏଲ ଆଣ୍ଡ ଟି ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ହାଇଦ୍ରାବାଦ ଲିମିଟେଡ (ଏଲ. ଟି. ଏମ. ଆର. ଏଚ. ଏଲ.) ହାଇଦ୍ରାବାଦ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥିଲା। ଏହା ଏକ ଡିଜାଇନ୍-ବିଲ୍ଡ୍-ଫାଇନାନ୍ସ-ଅପରେଟ୍-ଟ୍ରାନ୍ସଫର (ଡିବିଏଫଓଟି) ମଡେଲରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରେ | ଏହା ପବ୍ଲିକ-ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ପାର୍ଟନରସିପ୍ (ପିପିପି) ଫ୍ରେମୱାର୍କ ଅଧୀନରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଥିବା ବିଶ୍ୱର ସର୍ବବୃହତ ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ଭାବରେ ଉଭା ହୋଇଛି | ତଥାପି, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ଗୁରୁତର ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତିର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି। ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଏଲ ଆଣ୍ଡ ଟି. ଏମ. ଆର. ଏଚ. ₹475.37 କୋଟି ଟଙ୍କାର ରାଜସ୍ୱ ଉପରେ ₹1,745 କୋଟି ଟଙ୍କାର କ୍ଷତି ହୋଇଥିବା ସୂଚନା ଦେଇଛି। 2021-22 ରେ, କ୍ଷତି ₹1,315.95 କୋଟିକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ଭଡ଼ା ସଂଗ୍ରହ ରାଜସ୍ୱ ପ୍ରାୟ ₹500 କୋଟିରେ ପହଞ୍ଚିଛି।

5. ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ ଏବଂ ନିବେଶ ଧାରା: ବିଗତ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଭାରତରେ ସହରାଞ୍ଚଳ ଗମନାଗମନ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ ଏବଂ ନିବେଶର ପରିଦୃଶ୍ୟ ବିକଶିତ ହୋଇଛି। ଭାରତର ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ପରିବହନ କ୍ଷେତ୍ର ଜାପାନ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ କୋଅପରେସନ ଏଜେନ୍ସି (ଜାଇକା), ୟୁରୋପୀୟ ଇନଭେଷ୍ଟମେଣ୍ଟ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଇଆଇବି) ଏବଂ ଏସୀୟ ବିକାଶ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଏଡିବି) ଭଳି ଏଜେନ୍ସିମାନଙ୍କ ଠାରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ସମର୍ଥନ ପାଇଛି।

• ଅଗଷ୍ଟ 2020 ରେ, ଏସୀୟ ବିକାଶ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଏଡିବି) ଦିଲ୍ଲୀ-ମିରଟ ଆଞ୍ଚଳିକ ରାପିଡ୍ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (ଆର୍ଆର୍ଟିଏସ୍) ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ $1 ବିଲିୟନ ଋଣ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା।
• ଆଗ୍ରା ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ୟୁରୋପୀୟ ନିବେଶ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଇ. ଆଇ. ବି.) ରୁ 450 ନିୟୁତ ୟୁରୋ ଋଣ ଦ୍ୱାରା ସମର୍ଥିତ।
• ୟୁରୋପୀୟ ନିବେଶ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଇ. ଆଇ. ବି.) ଲକ୍ଷ୍ନୌ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ 54 କୋଟି ଡଲାର ମଞ୍ଜୁର କରିଛି।
• ନାଗପୁର ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ଜର୍ମାନୀର କେ. ଏଫ୍. ଡବ୍ଲ୍ୟୁ. ଡେଭଲପମେଣ୍ଟ ବ୍ୟାଙ୍କରୁ 58 କୋଟି ଡଲାରର ଋଣ ପାଇଥିଲା।

ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ବିକାଶ ପଥରେ ଥିବା ଆହ୍ୱାନ ଏବଂ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ

1. ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ: ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଉପନଗରୀୟ ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଆର. ଆର. ଟି. ଏସ., ମୋନୋରେଲ କିମ୍ବା ଦ୍ରୁତଗାମୀ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ଯଥେଷ୍ଟ ପାଣ୍ଠି ଏବଂ ଦୃଢ଼ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ଆବଶ୍ୟକ। ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ପଞ୍ଚମ ସର୍ବବୃହତ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥା ($1 ଟ୍ରିଲିୟନ ଡଲାର) ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ପାଣ୍ଠି ହାସଲ କରିବା କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହ୍ୱାନ ହୋଇ ରହିଛି।

• ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ ଉପନଗରୀୟ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ (ବି. ଏସ୍. ଆର୍. ପି.): ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଟି 307ଟି କୋଚ୍ କିଣିବା ପାଇଁ ପାଣ୍ଠି ପାଇବା ପାଇଁ ସଂଘର୍ଷ କରୁଛି, ଯାହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ବାରମ୍ବାର ଟେଣ୍ଡର ବାତିଲ କରାଯାଉଛି।

• ଚେନ୍ନାଇ ମେଟ୍ରୋ ଫେଜ୍ 2 ରେ ପାଣ୍ଠି ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ହେତୁ, ଭୂତଳ ଷ୍ଟେସନଗୁଡିକ 40 ପ୍ରତିଶତ ହ୍ରାସ କରାଯାଇଛି, ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଲମ୍ବ 240 ମିଟରରୁ 150 ମିଟରକୁ ହ୍ରାସ କରାଯାଇଛି। ଏହି ପରିବର୍ତ୍ତନର ଫଳସ୍ୱରୂପ ବ୍ୟବସ୍ଥା କ୍ରୟରେ ₹2,000 କୋଟି ଟଙ୍କାର ବ୍ୟୟ ସଞ୍ଚୟ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।

2. ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ଏବଂ ନିୟାମକ ବାଧାବିଘ୍ନ: ଭାରତରେ ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ଏବଂ ନିୟାମକ ଅନୁମୋଦନ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆହ୍ୱାନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। ଏହି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରାୟତ: ପ୍ରକଳ୍ପ ବିଳମ୍ବ, ବର୍ଦ୍ଧିତ ଖର୍ଚ୍ଚ ଏବଂ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଭିତ୍ତିଭୂମିର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାରେ ଜଟିଳତା ସୃଷ୍ଟି କରିଥାଏ।

• କୋଲକାତା ମେଟ୍ରୋ: କୋଲକାତା ମେଟ୍ରୋର ପୂର୍ବ-ପଶ୍ଚିମ କରିଡର ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ଆହ୍ୱାନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ବିଳମ୍ବ ଏବଂ 30 ପ୍ରତିଶତ ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ଘଟାଇଥିଲା।

• ଏମ୍. ଏ. ଏଚ୍. ଏସ୍. ଆର୍. କରିଡର: ମୁମ୍ବାଇ-ଅହମ୍ମଦାବାଦ ହାଇସ୍ପିଡ୍ ରେଳ (ଏମ୍. ଏ. ଏଚ୍. ଏସ୍. ଆର୍.) କରିଡର, ଯାହା ମୂଳତ: 2023 ସୁଦ୍ଧା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଥିଲା, ସମାନ ସମସ୍ୟା କାରଣରୁ ବିଳମ୍ବ ହୋଇଛି।

3. ନିରନ୍ତର ବିକାଶ ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସନ୍ତୁଳନ: ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଆହ୍ୱାନ ହେଉଛି ଦକ୍ଷ, ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ଏବଂ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ସହିତ ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶ ହାସଲ କରିବା, କାରଣ ଏହା ପରିବେଶ ଲକ୍ଷ୍ୟ ସହିତ ସାଲିସ୍ ନକରି ବର୍ଦ୍ଧିତ ସହରାଞ୍ଚଳ ଜନସଂଖ୍ୟାର ପରିବହନ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ପୂରଣ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ କରେ | ଏଥିରେ ପ୍ରାୟତ: ସୀମିତ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ, ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ ସମସ୍ୟା ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସୁଲଭତା ଏବଂ ସୁଲଭତା ବଜାୟ ରଖିବା ସହିତ ନୂତନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ବନ ନିର୍ଗମନକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଭଳି ବାଧାଗୁଡ଼ିକୁ ଦୂର କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ |

ଭବିଷ୍ୟତର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ: ଭାରତରେ ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ପାଇଁ ଦୂରଦୃଷ୍ଟି

• ସଂଯୁକ୍ତ ଏବଂ ସମନ୍ୱିତ ଗମନାଗମନ: ଭବିଷ୍ୟତର ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ବହୁମୁଖୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିବା, ଯାହା ଦକ୍ଷ ଏବଂ ସଂଯୁକ୍ତ ଯାତ୍ରା ପାଇଁ ମେଟ୍ରୋ, ବସ୍ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଗମନାଗମନ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସମନ୍ୱିତ କରିବ।

• ଶେଷ-ମାଇଲ ସଂଯୋଗୀକରଣ: ସହରର ସମସ୍ତ ଭାଗରେ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସୁଗମ୍ୟ ହେବା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ପାଇଁ ଶେଷ-ମାଇଲ ସଂଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଏକ ପ୍ରାଥମିକତା ହେବ।

• ସ୍ମାର୍ଟ ଏବଂ ଡାଟା ପରିଚାଳିତ ଗତିଶୀଳତା-ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଆଇ. ଓ. ଟି. ଏବଂ ଉନ୍ନତ ସିଗନାଲିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭଳି ଉନ୍ନତ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସାମିଲ ହେବା ଦ୍ୱାରା ପରିଚାଳନା ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମି ସମ୍ପ୍ରସାରଣର ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ହ୍ରାସ କରି ସହରାଞ୍ଚଳର ଗତିଶୀଳତାରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବ।

ଉପସଂହାର

ଭାରତର ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନ ପରିଦୃଶ୍ୟ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଇ ଗତି କରୁଛି, ଏବଂ ଦ୍ରୁତ ସହରୀକରଣ, ବର୍ଦ୍ଧିତ ଜନସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ବର୍ଦ୍ଧିତ ଯାତ୍ରୀ ଚାହିଦାକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। ଟ୍ରାମୱେ ଏବଂ ଉପନଗରୀୟ ରେଳର ଐତିହାସିକ ମୂଳରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଆର. ଆର. ଟି. ଏସ. କରିଡର ଏବଂ ଦ୍ରୁତଗାମୀ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଦେଶ ଏକ ଅଧିକ ସଂଯୁକ୍ତ ଏବଂ ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ଭବିଷ୍ୟତ ଆଡ଼କୁ ଅଗ୍ରସର ହେଉଛି।

ଦିଲ୍ଲୀ ମେଟ୍ରୋ, ମୁମ୍ବାଇ-ଅହମ୍ମଦାବାଦ ବୁଲେଟ୍ ଟ୍ରେନ୍ ଏବଂ ଦିଲ୍ଲୀ-ମିରଟ ଆର୍. ଆର୍. ଟି. ଏସ୍. ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ବିକାଶ ସହରାଞ୍ଚଳର ଗତିଶୀଳତାକୁ ଆଧୁନିକ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାର ଉଦାହରଣ। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଭିଡ଼ ହ୍ରାସ ଏବଂ ଅଙ୍ଗାରକାମ୍ଳ ନିର୍ଗମନ ହ୍ରାସ କରିନଥାଏ, ବରଂ ସୁଗମ୍ୟତାରେ ଉନ୍ନତି ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରି ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥାଏ। ବୈଷୟିକ ପ୍ରଗତି, ସ୍ଥାୟୀ ଅଭ୍ୟାସ ଏବଂ ଅଭିନବ ପାଣ୍ଠି ମଡେଲ ପରିଚାଳନା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଦକ୍ଷତା ଏବଂ ପରିବେଶ ଅନୁକୂଳତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରୟାସଗୁଡ଼ିକୁ ରୂପ ଦେଉଛନ୍ତି।

ତେବେ, ଏହି ମହତ୍ବାକାଂକ୍ଷୀ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ନିରନ୍ତର ନିବେଶ, ନୀତିଗତ ସହାୟତା ଏବଂ ସରକାରୀ-ଘରୋଇ ସହଯୋଗର ଆବଶ୍ୟକତା ରହିଛି। ବୁଦ୍ଧିମାନ, ସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ସମାବେଶୀ ପରିବହନ ସମାଧାନକୁ ପ୍ରାଥମିକତା ଦେଇ ଭାରତ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ସହରାଞ୍ଚଳର ବିସ୍ତାରର ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା କରିବା ସହିତ ନ୍ୟାୟସଙ୍ଗତ ସହରାଞ୍ଚଳ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ହାସଲ କରିପାରିବ। ଦେଶ ଯେତେ ଆଗକୁ ବଢ଼ୁଛି, ସହରାଞ୍ଚଳ ଗମନାଗମନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହି ପ୍ରଗତି ଭାରତର ନମନୀୟତା ଏବଂ ଗତିଶୀଳତାର ଏକ ନୂତନ ଯୁଗ ଆରମ୍ଭ କରିବାର ସଂକଳ୍ପକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।