ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ 3ର ସଦ୍ୟତମ ସୂଚନା

ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ 3: ଟ୍ରେଲ ପାଇଁ ପତାକା ଉତ୍ତୋଳନ

ଏହା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବା ପରେ ଦୈନିକ ପ୍ରାୟ 17 ଲକ୍ଷ ଲୋକ ଏହି ଲାଇନରେ ଯାତ୍ରା କରିବେ। ଏହି ଲାଇନ ଆରମ୍ଭ ହେବା ସହିତ, ପ୍ରାୟ ସାତ ଲକ୍ଷ ଯାନ ଅଫ-ରୋଡକୁ ଚାଲିଯିବ। ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ପରିବେଶ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟାକୁ ସମର୍ଥନ କରିବ। ଏମ୍. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ଏଲ୍. ଅଗଷ୍ଟରେ ଆରେ କଲୋନୀ ଅନ୍ତର୍ଗତ ସାରିପୁଟ ନଗର ଠାରେ କୋଲାବା-ବାନ୍ଦ୍ରା-ସିପ୍ଜ୍ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ-3ର ବହୁ ପ୍ରତୀକ୍ଷିତ ପରୀକ୍ଷଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା।

ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ 3: ପ୍ରକଳ୍ପର ବିବରଣୀ

କୋଲାବା ବାନ୍ଦ୍ରା ସିପ୍ଜ୍ ମେଟ୍ରୋ, ଯାହାକୁ ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ 3 ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ କର୍ପୋରେସନ୍ ଲିମିଟେଡ୍ (ଏମ୍. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ଏଲ୍.) ଦ୍ୱାରା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେଉଥିବା ଏକ ଚାଲୁଥିବା ପ୍ରକଳ୍ପ। ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବା ପରେ, ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ 3 ମୁମ୍ବାଇର ପ୍ରଥମ ଭୂତଳ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ ହେବ, ଯେଉଁଥିରେ 27ଟି ଷ୍ଟେସନ ରହିବ। ବର୍ତ୍ତମାନ 33 କିଲୋମିଟର ଦୀର୍ଘ ଭୂତଳ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ମାତ୍ର ଦେଢ଼ କିଲୋମିଟର କାର୍ଯ୍ୟ ବାକି ରହିଛି।

ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏମ୍. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ଏଲ୍. ବାନ୍ଦ୍ରାରୁ ସିପ୍ଜ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆକ୍ୱା ଲାଇନର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାନୁଆରୀ 2024 ସୁଦ୍ଧା ଶେଷ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଯଦି ଆସନ୍ତା ତିନି ମାସ ମଧ୍ୟରେ ମେଟ୍ରୋ କାର୍ ସେଡ୍ ଜମି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରାଯାଏ, ତେବେ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଆଉ 6 ମାସ ଧାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛି। ରିପୋର୍ଟରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଦାବି କରାଯାଇଛି ଯେ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା ପାଇଁ ସରକାର ଜଣେ ପରାମର୍ଶଦାତା ନିଯୁକ୍ତ କରିବା ସହିତ ଆକ୍ୱା ଲାଇନକୁ ନୌସେନା ନଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇପାରେ। ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଖର୍ଚ୍ଚ ପାଖାପାଖି 2000 କୋଟି ଟଙ୍କା ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।

ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ-ବାନ୍ଦ୍ରା ରୁ ସିପ୍ଜ୍ ପାଇଁ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସମୟସୀମା ଡିସେମ୍ବର 2021 ଥିଲା ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ-ବି. କେ. ସି ରୁ କୋଲାବା ମୁମ୍ବାଇର ପ୍ରଥମ ଭୂତଳ ମେଟ୍ରୋ ପାଇଁ ଜୁନ୍ 2022 ଥିଲା। ଲାଇନ ବିଳମ୍ବ ହେତୁ, ପ୍ରକଳ୍ପର ମୂଲ୍ୟ ଯାହା ପ୍ରଥମେ 23,000 କୋଟି ଟଙ୍କା ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଥିଲା, ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରାଯାଉଥିବା ନୌସେନା ନଗର ସମ୍ପ୍ରସାରଣର ମୂଲ୍ୟକୁ ବାଦ ଦେଇ 33,406 କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି।

ଓଭରରନ୍ ଖର୍ଚ୍ଚର ଅନୁମୋଦନ

ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧିକୁ ଦର୍ଶାଇ, ଅଗଷ୍ଟରେ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ 3 ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ 10,269 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲେ।

ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧିକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରି ରାଜ୍ୟର ଉପମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ଫଡନାଭିସ ସୂଚନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ କୌଣସି ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇନଥିବାରୁ ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ-3ର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ମୂଳ ମୂଲ୍ୟ 23,136 କୋଟି ଟଙ୍କା ଥିଲା, ଯାହା ବର୍ତ୍ତମାନ 33,405 କୋଟି ଟଙ୍କା (ମୋଟ 10,269 କୋଟି ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି) କୁ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ତେଣୁ କ୍ୟାବିନେଟ୍ ଆକ୍ବା ଲାଇନ୍ ପାଇଁ 10,000 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଅତିରିକ୍ତ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛି। ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏବେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ପାଣ୍ଠିରୁ ଯୋଗଦାନ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବାକୁ ଯାଉଛନ୍ତି।

Sponsored

ପୂର୍ବରୁ ଲାଇନ-3 ପାଇଁ 2,402 କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯିବାର ଥିଲା, ଯାହାକୁ ଏବେ 3,699 କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି। କ୍ୟାବିନେଟ ମୁମ୍ବାଇ ମହାନଗର ଆଞ୍ଚଳିକ ବିକାଶ ପ୍ରାଧିକରଣ (ଏମ୍. ଏମ୍. ଆର୍. ଡି. ଏ.) କୁ 10,269 କୋଟି ଟଙ୍କାର ପାଣ୍ଠିର ଅଂଶବିଶେଷ ସ୍ୱରୂପ ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ନିଗମକୁ 1,297 କୋଟି ଟଙ୍କା (ମୂଲ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ) ହସ୍ତାନ୍ତର କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି। ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ 3 କୁ ଜାପାନ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସହଯୋଗ ଏଜେନ୍ସି (ଜାଇକା) ଦ୍ୱାରା ଅର୍ଥ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି। ଜେ. ଆଇ. ସି. ଏ. ନିକଟରେ ଋଣ ପରିମାଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ନୂଆ ଦାବି କରିବା ପ୍ରସ୍ତାବକୁ କ୍ୟାବିନେଟ ମଞ୍ଜୁରି ଦେଇଛନ୍ତି। ଜେଆଇସିଏ ଏବେ ନିଜର ଯୋଗଦାନକୁ 13,235 କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ 19,924 କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବ।

2031 ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରତିଦିନ ପ୍ରାୟ 17 ଲକ୍ଷ ଯାତ୍ରୀ ଆକ୍ବା ଲାଇନରେ ଯାତ୍ରା କରିବେ। ଲୋକମାନେ 50 ମିନିଟରେ କୋଲାବା (ଦକ୍ଷିଣ ମୁମ୍ବାଇ) ରୁ ଉପାନ୍ତ ମୁମ୍ବାଇର ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନବନ୍ଦର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯାତ୍ରା କରିପାରିବେ। ପ୍ରକଳ୍ପର ସୁଡ଼ଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରାୟ 98.6 ପ୍ରତିଶତ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି, ଯେତେବେଳେ କି 82.6 ଷ୍ଟେସନରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରତିଶତ କାର୍ଯ୍ୟ କରାଯାଇଛି। ହେକ୍ଟର ପିଛା ସରକାରୀ ଜମି ଏବଂ ଅନ୍ୟ ହେକ୍ଟର ପିଛା ଘରୋଇ ଜମି ଅଧିଗ୍ରହଣ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଛି।

ନିର୍ମାଣ ସମୟ ସୀମା

ଅକ୍ଟୋବର 5, 2020 ରେ, ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ 1.10 କିଲୋମିଟର ଦୂରତା ଅତିକ୍ରମ କରି ସିଦ୍ଧିବିନାୟକରୁ ଦାଦର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ନିର୍ମାଣ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲା। ଏହି ସ୍ଥାନ ନିକଟରେ ଅନେକ ଆବାସିକ ଅଟ୍ଟାଳିକା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଦୋକାନ ଅବସ୍ଥିତ ହୋଇଥିବାରୁ ଏହି ଅଂଶଟି ସବୁଠାରୁ ଅନିଶ୍ଚିତ ଥିଲା | ଦାଦର, ସିଦ୍ଧିବିନାୟକ ଏବଂ ସୀତଲାଦେବୀ ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନରେ ଆକ୍ବା ଲାଇନ କାର୍ଯ୍ୟ ଜାରି ରହିଛି। ଦାଦର ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନରେ ଲାଇନ୍ର ପ୍ରାୟ 61 ପ୍ରତିଶତ, 3ଟି କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଛି। ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଲାଇନ-3ର ପ୍ରାୟ 87 ପ୍ରତିଶତ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ 60 ପ୍ରତିଶତ ସିଭିଲ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇସାରିଛି।

5.2 ମିଟର ବ୍ୟାସର ଦୁଇଟି ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ମାଟି ତଳେ 20-25 ମିଟର ଗଭୀରତାରେ ଖୋଳାଯାଉଛି। ଏହି ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ସତୁରିଟି ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ଖନନ ମେସିନ୍ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଉଛି। ବାନ୍ଦ୍ରା-କୁର୍ଲା କମ୍ପ୍ଲେକ୍ସରୁ ଧାରାଭି ଷ୍ଟେସନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାପୀ ଏକ ବିଭାଗ ମିଠି ନଦୀର ଶଯ୍ୟା ତଳେ ଅତିକ୍ରମ କରିବ ଏବଂ ଲାଇନର ଏହି ବିଭାଗ ପାଇଁ ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ଷ୍ଟାବଲିଙ୍ଗ ଲାଇନ ନିର୍ମାଣ କରାଯାଉଛି।

ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ 3 ପାଇଁ ମୂଳ ସମୟସୀମା 2016 ଥିଲା କିନ୍ତୁ ଏହାର ନିର୍ମାଣରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବିଭିନ୍ନ ଆଇନଗତ ବିବାଦ ଏବଂ ପରିବେଶ ସମସ୍ୟା ହେତୁ ଏହା ବର୍ତ୍ତମାନ 2024 ରେ ସମାପ୍ତ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି | ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ମେ 'ରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଅଧିକାରୀମାନେ ସମ୍ପୃକ୍ତ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କୁ ସୂଚିତ କରିଥିଲେ ଯେ ଆଉ ବିଳମ୍ବ ହେଲେ ପ୍ରକଳ୍ପର ମୂଲ୍ୟ ଦିନକୁ 4 କୋଟି ଟଙ୍କା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ଲାଇନ 3 ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆରେ ମିଲ୍କ କଲୋନୀକୁ ମୁମ୍ବାଇ ବିମାନବନ୍ଦର ସହିତ ସଂଯୋଗ କରିବ। ଏହି ଲାଇନରେ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଚାଲିଛି ଏବଂ କେବଳ 18, 2017 କିଲୋମିଟର ସୁଡ଼ଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟ ବାକି ଅଛି। ଯଦିଓ ଲାଇନ 3 ସମାପ୍ତ ହେବାର ତାରିଖ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥିର କରାଯାଇ ନାହିଁ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରକଳ୍ପ 2024 ସୁଦ୍ଧା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବାର ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି।

ସଂଯୋଗ ଏବଂ ମାର୍ଗ

ଲାଇନ 3 ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ ତଥା ଉପନଗରୀୟ ରେଳପଥ ସହିତ ସଂଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବ। ମୂଳ ଲାଇନ 3 ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ, ବିମାନବନ୍ଦର ସହିତ କୌଣସି ସିଧାସଳଖ ସଂଯୋଗ ନଥିଲା ଏବଂ ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନରୁ ବାହାରିବା, ଗ୍ରାଉଣ୍ଡ ସ୍ତରକୁ ଆସିବା ଏବଂ ମୁମ୍ବାଇ ବିମାନବନ୍ଦରରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ପାଦରେ ଏକ ରାସ୍ତା ଅତିକ୍ରମ କରିବାକୁ ପଡିବ। ତେବେ, ସଂଶୋଧିତ ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ, ଏମ୍. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ଏଲ୍. କୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ୍ରୁ ବିମାନବନ୍ଦର ଏବଂ ମୁମ୍ବାଇ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ରେଳ ଷ୍ଟେସନକୁ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରବେଶ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଇଛି।

ମୁଖ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଏବଂ ତାରିଖ

• ଫେବୃଆରୀରେ ଏମ୍. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ଏଲ୍. ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋର ଲାଇନ୍ 3ରେ ଥିବା ଛତ୍ରପତି ଶିବାଜୀ ମହାରାଜ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦର (ସି. ଏସ୍. ଏମ୍. ଆଇ. ଏ.)-ଟି2ରେ ଏହାର ପଞ୍ଚମ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ନିର୍ମାଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ସି. ଏସ୍. ଏମ୍. ଆଇ. ଏ.-ଟି2 ଷ୍ଟେସନ ଏବଂ ଆରେ କଲୋନୀ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା କରିଡର ମାରୋଲ ନାକା ଠାରେ ଭର୍ସୋଭା-ଅନ୍ଧେରୀ-ଘାଟକୋପର ମେଟ୍ରୋ 1 ଲାଇନ ଏବଂ ଆରେ ଷ୍ଟେସନ ଠାରେ ସ୍ୱାମୀ ସମର୍ଥ ନଗର-ଜୋଗେଶ୍ୱରୀ-କଞ୍ଜୁରମାର୍ଗ-ଭିଖ୍ରୋଲି ମେଟ୍ରୋ 6 ଲାଇନକୁ ପ୍ରବେଶ ସୁବିଧା ପ୍ରଦାନ କରିବ। ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ 3 ମଧ୍ୟ ଏମ୍. ଆଇ. ଡି. ସି. ଏବଂ ଏସ୍. ଇ. ଇ. ପି. ଜେଡ୍. ର ବ୍ୟବସାୟିକ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ କିଛି ଅତି ଆବଶ୍ୟକ ସଂଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରିବ, ଯେଉଁଗୁଡ଼ିକ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୁମ୍ବାଇର ସ୍ଥାନୀୟ ଟ୍ରେନ୍ ଦ୍ୱାରା ସଂଯୁକ୍ତ ନୁହଁନ୍ତି।
• ଫେବୃଆରୀ 21, 2019 ରେ ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା ଯେ ସାହାର ରୋଡ୍ ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନରେ ଷଷ୍ଠ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ପ୍ରକଳ୍ପ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି। ସେପ୍ଟେମ୍ବର 2018 ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି, ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ 3ର ଏହି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଭାଗରେ 692 ମିଟରର ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ନିର୍ମାଣ ଶେଷ ହୋଇଥିଲା, ଯାହାର କିଛି ଅଂଶ ତାନସା ଜଳ ପାଇପ ଲାଇନ ଅଧୀନରେ ଚାଲୁଥିଲା। ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ 3ର ଏହି ନୂତନ ବିଭାଗ ସହର ରୋଡକୁ ସହରର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ। ଏମ୍. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ଏଲ୍. ନଭେମ୍ବର 2021 ସୁଦ୍ଧା ମୋଟ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ପ୍ରାୟ 97 ପ୍ରତିଶତ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ କରିଛି। 7ଟି ଭୂତଳ ସିଭିଲ୍ ପ୍ୟାକେଜ୍ ମଧ୍ୟରୁ 6ଟି ପାଇଁ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଶେଷ ହୋଇଛି।
• ମାର୍ଚ୍ଚ 2020 ରେ, ଏମ୍. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ଏଲ୍ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ହାସଲ କରିଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଏହା ମିଠି ନଦୀ ତଳେ ଯାଉଥିବା ଦୁଇଟି ସୁଡ଼ଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏରେ ସୁଡ଼ଙ୍ଗ କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କରିଥିଲା | ଏହି ସୁଡ଼ଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକ ନଦୀ ତଳେ 12.5 ମିଟର ଗଭୀରତାରେ ରହିଛି।

ଇଣ୍ଟରଚେଞ୍ଜ ଥିବା ଷ୍ଟେସନ:

• ଚର୍ଚ୍ଚଗେଟ-ପଶ୍ଚିମ ଲାଇନ
• ସି. ଏସ୍. ଏମ୍. ଟି. ମେଟ୍ରୋ-କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଲାଇନ, ବନ୍ଦର ଲାଇନ, ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ
• ଗ୍ରାଣ୍ଟ ରୋଡ-ୱେଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ଲାଇନ
• ମୁମ୍ବାଇ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ମେଟ୍ରୋ-ପଶ୍ଚିମ ଲାଇନ, ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ
• ମହାଲକ୍ଷ୍ମୀ-ୱେଷ୍ଟର୍ଣ୍ଣ ଲାଇନ, ମୋନୋରେଲ
• ଦାଦର-ପଶ୍ଚିମ ଲାଇନ, କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଲାଇନ, ଭାରତୀୟ ରେଳବାଇ
• ବି. କେ. ସି.-ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ 2 (ନିର୍ମାଣାଧୀନ)
• ଘରୋଇ ବିମାନ ବନ୍ଦର-ଲାଇନ 7 (ନିର୍ମାଣାଧୀନ)
• ସାହାର ରୋଡ-ଲାଇନ 7 (ନିର୍ମାଣାଧୀନ)
• ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ବନ୍ଦର-ଲାଇନ 7 (ନିର୍ମାଣାଧୀନ)
• ମାରୋଲ ନାକା-ଲାଇନ 1 (କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ)
• ସିପ୍ଜ୍-ଧାଡ଼ି 6

ଲାଇନ 3 ଷ୍ଟେସନ

ଅନ୍ୟ କେତେକ ତଥ୍ୟ

• ଜେ. ଆଇ. ସି. ଏ. 2,480 କୋଟି ଟଙ୍କାର ଋଣ ପ୍ରଦାନ କରିଛି: ମାର୍ଚ୍ଚ 2020ରେ ଜାପାନ ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ କୋଅପରେସନ ଏଜେନ୍ସି (ଜେ. ଆଇ. ସି. ଏ.) ଲାଇନ-3 ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ 10 ଲକ୍ଷ ଜାପାନୀ ୟେନ (ପାଖାପାଖି 2,480 କୋଟି ଟଙ୍କା) ର ସରକାରୀ ବିକାଶ ସହାୟତା (ଓ. ଡି. ଏ.) ଋଣ ପ୍ରଦାନ କରିବା ଲାଗି ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ସହ ଏକ ରାଜିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଛି। ଅର୍ଥ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟାପାର ବିଭାଗର ଅତିରିକ୍ତ ସଚିବ ସି. ଏସ୍. ମହାପାତ୍ରା ଏବଂ ଜାଇକା ଇଣ୍ଡିଆର ମୁଖ୍ୟ ପ୍ରତିନିଧି କାଟସୁଓ ମାତ୍ସୁମୋଟୋଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଓଡିଏ ଋଣ ରାଜିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା। ଆକ୍ୱା ଲାଇନ 2024 ସୁଦ୍ଧା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ରହିଛି। ମୋଟାମୋଟି ଭାବେ, ଜେ. ଆଇ. ସି. ଏ. ଦିଲ୍ଲୀ, ବେଙ୍ଗାଲୁରୁ, କୋଲକାତା, ଚେନ୍ନାଇ, ମୁମ୍ବାଇ ଏବଂ ଅହମ୍ମଦାବାଦରେ ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିକାଶ ପାଇଁ 1 ଟ୍ରିଲିୟନ ଜାପାନୀ ୟେନ୍ (ପାଖାପାଖି 60,000 କୋଟି ଟଙ୍କା) ମୂଲ୍ୟର ରିହାତି ଓ. ଡି. ଏ. ଋଣ ପ୍ରଦାନ କରିଛି।
• ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକର ନାମକରଣ ଅଧିକାର ପାଇଁ ଅଗ୍ରଣୀ ରାଷ୍ଟ୍ରାୟତ୍ତ ଉଦ୍ୟୋଗ ଏବଂ କର୍ପୋରେଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରୁଛନ୍ତି: ପ୍ରକଳ୍ପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରୁଥିବା ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ କର୍ପୋରେସନ୍ (ଏମ୍. ଏମ୍. ଆର୍. ସି.) 18ଟି ଷ୍ଟେସନର ନାମକରଣ ଅଧିକାର ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ 87ଟି ଏକ୍ସପ୍ରେସନ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଟେରେଷ୍ଟ (ଇ. ଓ. ଆଇ.) ପାଇଛି। ମୋଟ 28ଟି ସଙ୍ଗଠନ ନାମକରଣ ଅଧିକାର ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅନେକ ଏକାଧିକ ଷ୍ଟେସନ ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ। ଏଥିମଧ୍ୟରେ ଏଲଆଇସି, ଇଣ୍ଡିଆନ୍ ଅଏଲ୍, ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ଏବଂ ଏସବିଆଇ, ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ୍ ବରୋଦା, ୟୁଟିଆଇ, କୋଟାକ୍, ଆଇଡିଏଫସି ଫର୍ଷ୍ଟ, ଏଚଏସବିସି ଭଳି ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ଇଣ୍ଡିଗୋ, ସ୍ପାଇସଜେଟ୍ ଭଳି ବିମାନ ଚଳାଚଳ ସଂସ୍ଥା ଏବଂ ଜେଏସ୍ଡବ୍ଲୁ, ଗ୍ଲାକ୍ସୋସ୍ମିଥ୍କ୍ଲାଇନ, ଟାଇମ୍ସଗ୍ରୁପ୍, ବ୍ଲାକ୍ଷ୍ଟୋନ୍, ଫିନିକ୍ସ ମିଲ୍ସ୍, ପିରାମଲ, ଓବେରୟ, ଡିବି ରିଅଲିଟି ଭଳି କର୍ପୋରେଟ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ବି. କେ. ସି. ଷ୍ଟେସନ, ସହରର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟବସାୟିକ ଜିଲ୍ଲା ହୋଇଥିବାରୁ, 12ଟି ଇ. ଓ. ଆଇ. ସହିତ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଚାହିଦା ଥିବା ଷ୍ଟେସନ ଥିଲା। ଦାଦର ଏବଂ ଏୟାରପୋର୍ଟ ଟର୍ମିନାଲ 2 ଷ୍ଟେସନ ମିଳିତ ଭାବେ ଦ୍ୱିତୀୟ ସ୍ଥାନରେ ରହି 9ଟି ଲେଖାଏଁ ଇ. ଓ. ଆଇ. ହାସଲ କରିଥିବା ବେଳେ ଏୟାରପୋର୍ଟ ଟର୍ମିନାଲ 1 ଏବଂ ସି. ଏସ୍. ଏମ୍. ଟି. 7ଟି ଲେଖାଏଁ ଇ. ଓ. ଆଇ. ହାସଲ କରିଛନ୍ତି।
• ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବ୍ୟୟ ବୃଦ୍ଧି: ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ଅନେକ ବାଧାବିଘ୍ନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଥିବାବେଳେ, ରାଜ୍ୟ ସରକାର ଏହି ଭୂତଳ କରିଡର ପାଇଁ ମୁମ୍ବାଇ ମହାନଗର ଅଞ୍ଚଳ (ଏମ୍. ଏମ୍. ଆର୍.) ର ନଅଟି ପ୍ରକଳ୍ପରେ ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚର ପ୍ରାୟ 70 ପ୍ରତିଶତ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଛନ୍ତି। ମହାରାଷ୍ଟ୍ରର ଅର୍ଥନୈତିକ ସର୍ବେକ୍ଷଣ ଅନୁଯାୟୀ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଚାଲୁଥିବା ନଅଟି ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ରାଜ୍ୟ 22,624.29 କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଛି ଏବଂ ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ 3 ପ୍ରକଳ୍ପରେ ପ୍ରାୟ 15 କୋଟି ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ ହୋଇଛି। ମୂଳ ଆନୁମାନିକ ରାଶି ତୁଳନାରେ ଏହାର ମୂଲ୍ୟ ପାଖାପାଖି 10,000 କୋଟି ଟଙ୍କା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ଫଳସ୍ୱରୂପ, 2021 ମସିହାରେ ବଜେଟକୁ 23,000 କୋଟି ଟଙ୍କାରୁ 32,000 କୋଟି ଟଙ୍କାକୁ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଛି।
• ପରିବେଶ ମଞ୍ଜୁରି: ଲାଇନ୍ 3 ନିର୍ମାଣ ଅନେକ ପରିବେଶ ସମସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଗଛ କାଟିବା ଏବଂ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ଅଭିଯୋଗ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | ଜୁନ୍ 6, 2017 ରେ, ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଥିଲା ଯେ ଦକ୍ଷିଣ ମୁମ୍ବାଇର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ 5,000 ରୁ ଅଧିକ ଗଛ କାଟିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଉଚ୍ଚ ନ୍ୟାୟାଳୟ ପୂର୍ବରୁ ଗଛ କାଟିବା ଉପରେ ସ୍ଥଗିତାଦେଶ ଜାରି କରିଥିଲେ କିନ୍ତୁ ମେ 'ରେ, ଏହା ଏହାର ସ୍ଥଗିତାଦେଶକୁ ଖାଲି କରି ଦେଇଥିଲା ଏବଂ ବିକାଶ ଏବଂ ପରିବେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସନ୍ତୁଳନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଥିବା ଦର୍ଶାଇବା ପରେ ଏମଏମଆରସିଏଲକୁ ଗଛ କାଟିବା ପାଇଁ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲା। ବର୍ତ୍ତମାନ ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଛି ଯେ ମୋଟ 5, 2017 ଗଛ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ, ଯେଉଁଥିରୁ 5,012 କାଟି ଦିଆଯିବ ଏବଂ ଅବଶିଷ୍ଟ 1,331 ସହରର ଅନ୍ୟ ଭାଗରେ ପୁନ: ରୋପଣ କରାଯିବ।

ମାର୍ଚ୍ଚ 2017 ରେ, ଏମ୍. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଅଶ୍ୱିନୀ ଭିଡେ କହିଥିଲେ ଯେ ମେଟ୍ରୋ ଏପରି ଭାବରେ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଥିଲା ଯାହା ଗଛ କାଟିବା ହ୍ରାସ କରିବ ଏବଂ କ୍ଷତିର ଭରଣା ପାଇଁ ତିନି ଗୁଣ ଅଧିକ ଗଛ ରୋପଣ କରାଯିବ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି କାଟିବା ଆବଶ୍ୟକ ଥିବା ସମସ୍ତ ଗଛକୁ ବଞ୍ଚାଯାଏ, ତେବେ ଏହା ବାୟୁରେ କାର୍ବନ ଡାଇଅକ୍ସାଇଡ୍ 6,100 କିଲୋଗ୍ରାମ ହ୍ରାସ କରିବ। ତଥାପି, ଏହା ସୂଚନା ଦିଆଯାଇଥିଲା ଯେ ମେଟ୍ରୋ ରାସ୍ତାରେ ଯାନବାହାନ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଭାବରେ ହ୍ରାସ କରି ସିଓ2 ନିର୍ଗମନକୁ 9.9 ନିୟୁତ କିଲୋଗ୍ରାମ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଏମ୍. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ମୁମ୍ବାଇର ଜଙ୍ଗଲ ବିକାଶ ନିଗମ ସହିତ ଏକ ରାଜିନାମା ସ୍ୱାକ୍ଷର କରିଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ ପାଖାପାଖି 9,000 ବୃକ୍ଷ ରୋପଣ କରାଯାଇଥିଲା।

ଲାଇନ୍ 3 ର କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଅସୁବିଧାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଚର୍ଚ୍ଚଗେଟ୍, କଫ୍ ପ୍ୟାରେଡ୍ ଏବଂ ମାହିମ୍ ର କିଛି ଅଂଶର ବାସିନ୍ଦା ଅଭିଯୋଗ କରିଥିଲେ ଯେ ନିର୍ମାଣ ସମୟରେ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟମ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରାଯାଉଛି | ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ସରକାର ଜୁନ୍ 4, 2018 ରେ ବମ୍ବେ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କୁ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ତିନୋଟି ସ୍ଥାନରେ ଡେସିବଲ ସ୍ତର ରେକର୍ଡ କରିଛନ୍ତି ଯେଉଁଠାରେ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଚାଲିଛି ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବୋର୍ଡ (ଏମପିସିବି) କୁ ଏକ ରିପୋର୍ଟ ପଠାଇଛନ୍ତି। ବମ୍ବେ ହାଇକୋର୍ଟ ଜୁଲାଇ 18, 2018 ରେ କହିଥିଲେ ଯେ ଶବ୍ଦ ପ୍ରଦୂଷଣ ଉପରେ ଏମପିସିବି ଏହାର ରିପୋର୍ଟ ଦାଖଲ ନକରିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରାତିରେ ଦକ୍ଷିଣ ମୁମ୍ବାଇର କଫ୍ ପ୍ୟାରେଡ୍ ଅଞ୍ଚଳରେ ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋ 3 ଲାଇନ୍ ନିର୍ମାଣ କରିବାକୁ ଏମଏମଆରସିଏଲକୁ ଅନୁମତି ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ନୁହଁନ୍ତି।

• ଆରେ କଲୋନୀ କାର୍-ସେଡ୍ ସ୍ଥାନାନ୍ତର: ସହରର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ସବୁଜ ଅଞ୍ଚଳ ଆରେ କଲୋନୀରେ ପ୍ରସ୍ତାବିତ କାର୍-ସେଡ୍ ପାଇଁ ଲାଇନ୍ 3 ପ୍ରକଳ୍ପ ବିଭିନ୍ନ ମହଲରୁ ସମାଲୋଚନାର ଶିକାର ହୋଇଥିଲା, ତତ୍କାଳୀନ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶ୍ରୀ ଉଦ୍ଧବ ଠାକରେ ଡିପୋକୁ କଞ୍ଜୁରମାର୍ଗକୁ ସ୍ଥାନାନ୍ତର କରିବାକୁ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ମହାରାଷ୍ଟ୍ର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ, ନଭେମ୍ବରରେ, ମେଟ୍ରୋ କାର୍ ସେଡ୍ର ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିବାକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ କାର୍ ସେଡ୍ ପାଇଁ ଏକ ବିକଳ୍ପ ଜମି ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଚାରି ଜଣିଆ କମିଟି ଗଠନ କରିବେ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ। ଡିସେମ୍ବର 2020 ରେ, ବମ୍ବେ ହାଇକୋର୍ଟ ଏକ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ଆଦେଶ ପାରିତ କରି କାଞ୍ଜୁରମାର୍ଗରେ ମୁମ୍ବାଇ ମେଟ୍ରୋପଲିଟାନ୍ ଅଞ୍ଚଳ ବିକାଶ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ (ଏମ୍ଏମ୍ଆର୍ଡିଏ) କୁ ଜମି ହସ୍ତାନ୍ତର ଉପରେ ସ୍ଥଗିତାଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।