नवी दिल्ली (मेट्रो रेल न्यूज): वंदे भारत रेल्वे आणि लिंक हॉफमन बुश (एल. एच. बी.) संचांसाठी चाके, ब्रेक आणि पारेषण प्रणाली यासारख्या महत्त्वाच्या रेल्वे घटकांच्या स्थानिक उत्पादनाला प्रोत्साहन देण्यासाठी भारतीय रेल्वे उत्पादन-संलग्न प्रोत्साहन (पी. एल. आय.) योजना सुरू करण्याची योजना आखत आहे. सध्या यापैकी बरेच भाग इतर देशांकडून खरेदी केले जातात. यापैकी अधिक भाग भारतातच बनवण्याची योजना आहे. कोविड-19 महामारीच्या आधी, भारतीय रेल्वेने यापैकी अधिक भाग भारतात बनवण्याचे मार्ग शोधले होते. परंतु कोविड महामारीमुळे त्या योजना पुढे ढकलण्यात आल्या. 2023-24 च्या अखेरीस निष्कर्षांची अंमलबजावणी करण्याच्या उद्दिष्टासह, रेल्वे मंडळ आता आयात कमी करण्यासाठी अधिक तपशीलवार अभ्यास शोधत आहे. या नवीन अभ्यासामुळे केवळ आयातीची गरज कमी होण्यासच मदत होणार नाही तर खासगी कंपन्यांनाही या क्षेत्रात गुंतवणूक करण्यासाठी आकर्षित करण्यात मदत होईल. अधिकाऱ्यांच्या मते, या योजनेसाठी तीन वर्षांसाठी अपेक्षित अंदाजपत्रक सुमारे 1 कोटी रुपये आहे. याचा वापर प्रामुख्याने चाके, एक्सल, ब्रेक प्रणाली, लोकोमोटिव्ह्ज आणि ट्रॅक मशीनच्या निर्मितीला चालना देण्यासाठी केला जाईल. भारतीय रेल्वेने गेल्या काही वर्षांत आयात कमी करण्यासाठी पावले उचलली आहेत. उदाहरणार्थ, सुमारे 85 टक्के आवश्यक संकेत प्रणाली आता भारतात तयार झाल्या आहेत. भारतीय रेल्वे लवकरच कंपन्यांना या योजनेच्या तपशीलांवर चर्चा करण्यासाठी आमंत्रित करेल. सामान्यतः आयात केली जाणारी उत्पादने तयार करण्यासाठी सरकार कंपन्यांना उत्पादन-संलग्न प्रोत्साहन देईल. पूर्वी भारतीय रेल्वे चीन आणि युरोपसारख्या इतर देशांकडून बनावट चाके आणि एक्सल खरेदी करत असे. पण आता हे भाग भारतात बनवण्याचे काम सुरू आहे. रेल्वेने रामकृष्ण फोर्जिंग्स-टीटागड वॅगन्सच्या समूहाला 800-1,200 दशलक्ष बनावट चाके बनवण्याचे आदेश दिले आहेत.
देशांतर्गत उत्पादन पुरेशा पातळीवर पोहोचेपर्यंत मागणी पूर्ण करण्यासाठी ते रशिया, जपान, फ्रान्स आणि पूर्व युरोपीय देशांसह विविध देशांचा शोध घेत आहेत, असे मंत्रालयाच्या अधिकाऱ्याने नमूद केले.
"2020 मध्ये, भारतीय रेल्वेने सी. आर. आर. सी. दातोंग कंपनीकडून एक्सल, तैझोंग हाँगकाँग इंटरनॅशनलकडून चाके (अनुक्रमे $2 दशलक्ष आणि $1 दशलक्ष) आणि सी. आर. आर. सी. यांग्त्झे टोंगलिंगकडून $3 दशलक्ष किमतीच्या एक्सलसह घटक खरेदी केले. याव्यतिरिक्त, सी. आर. आर. सी. दातोंगमधून $4.47 दशलक्ष किमतीचे अक्ष आयात केले गेले
विशेष म्हणजे, या आयातीच्या एका भागामध्ये लोकोमोटिव्ह्ज, डबे आणि सिग्नल दूरसंचार उपकरणांसाठी आवश्यक असलेल्या विशेष घटकांचा देखील समावेश होता. राष्ट्रीय वाहतूकदाराच्या वार्षिक अहवालात नमूद केल्याप्रमाणे, भारतातील मर्यादित उपलब्धता आणि गुणवत्तेच्या चिंतेमुळे हे घटक आयात करण्यात आले होते.
एकंदरीत, भारतीय रेल्वे आवश्यक रेल्वेच्या घटकांचे देशांतर्गत उत्पादन वाढवण्यासाठी सक्रियपणे धोरणे राबवत आहे. भारतातील रेल्वे क्षेत्राचे स्वावलंबन सुनिश्चित करणे हे उद्दिष्ट आहे.