
ਠਾਣੇ 'ਤੇ ਇੱਕ ਨਜ਼ਰ
ਠਾਣੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਪੱਛਮੀ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮਹਾਨਗਰ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਮਹਾਨਗਰ ਖੇਤਰ ਦਾ ਇੱਕ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹਿੱਸਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇੱਕ ਜੀਵੰਤ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ ਜੋ ਇਤਿਹਾਸਕ ਪ੍ਰਸੰਗਿਕਤਾ ਦੇ ਨਾਲ ਆਧੁਨਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਜੋਡ਼ਦਾ ਹੈ।
ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦਾ ਇੱਕ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਉਪਨਗਰ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਉਦਯੋਗਿਕ ਕੰਪਲੈਕਸ ਵੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਉਦਯੋਗਿਕ ਅਸਟੇਟ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਹ ਰਸਾਇਣਕ, ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਅਤੇ ਟੈਕਸਟਾਈਲ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲੀ ਯਾਤਰੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਠਾਣੇ ਤੱਕ ਚੱਲੀ। ਬੋਰੀ ਬੰਦਰ (ਬੰਬਈ) ਅਤੇ ਠਾਣੇ ਦਰਮਿਆਨ ਯਾਤਰੀ ਰੇਲ ਸੇਵਾ ਅਪ੍ਰੈਲ 16, 1853 ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

ਠਾਣੇ ਵਿੱਚ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ
ਠਾਣੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕਸਤ ਆਵਾਜਾਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਉਪਨਗਰੀ ਰੇਲਵੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਲਾਈਨ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਜੰਕਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਦਾ ਹੈ। ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਠਾਣੇ ਮਿਊਂਸਪਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਅਧੀਨ ਠਾਣੇ ਮਿਊਂਸਪਲ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ (ਟੀ. ਐੱਮ. ਟੀ.) 74 ਰੂਟਾਂ 'ਤੇ ਲਗਭਗ 250 ਬੱਸਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਕਾਰਨ, ਮੌਜੂਦਾ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਸਾਧਨ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਅਨੁਕੂਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਭੀਡ਼ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ। ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨੇ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਸਡ਼ਕਾਂ ਉੱਤੇ ਭੀਡ਼-ਭਡ਼ੱਕਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਠਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਮੈਟਰੋ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ 2029 ਤੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਲਗਭਗ 6.47 ਲੱਖ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ 2045 ਤੱਕ ਵਧ ਕੇ 8.72 ਲੱਖ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
The weekly brief metro & rail professionals read.

ਠਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ।
- ਵਧ ਰਹੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਰੁਝਾਨਃ 2001 ਵਿੱਚ, ਠਾਣੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 8,131,849 ਸੀ, ਅਤੇ 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਠਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 1,841,488 ਸੀ। 2024 ਤੱਕ, ਠਾਣੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 26,129,000 ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਇਸ ਵੱਧ ਰਹੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਠਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਇੱਕ ਕੁਸ਼ਲ ਢੰਗ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸੰਪਰਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ ਹੋਰ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਹੋਵੇ।
- ਸਡ਼ਕਾਂ ਉੱਤੇ ਵਧ ਰਹੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀਡ਼ਃ ਵਧ ਰਹੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਕਾਰਨ, ਠਾਣੇ ਸਡ਼ਕਾਂ ਉੱਤੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਉੱਚ ਘਣਤਾ ਕਾਰਨ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀਡ਼ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਡ਼ਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਅਕਸਰ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਨਾਕਾਫ਼ੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
- ਜ਼ਿਆਦਾ ਬੋਝ ਵਾਲੀ ਰੇਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀਃ ਜਦੋਂ ਕਿ ਠਾਣੇ ਨੂੰ ਉਪਨਗਰੀ ਰੇਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਇਹ ਅਕਸਰ ਭੀਡ਼ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਭੀਡ਼ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ। ਮੌਜੂਦਾ ਸਮਰੱਥਾ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵੱਧ ਰਹੀ ਆਬਾਦੀ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀ, ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਬੇਅਰਾਮੀ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਸ਼੍ਰੀ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ 16 ਅਗਸਤ, 2024 ਨੂੰ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿੱਚ ਠਾਣੇ ਇੰਟੈਗਰਲ ਰਿੰਗ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਇਹ 29 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬਾ ਲਾਂਘਾ ਠਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਪੱਛਮੀ ਖੇਤਰ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਚੱਲੇਗਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ 22 ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੋਣਗੇ। ਮੈਟਰੋ ਰੂਟ ਇੱਕ ਪਾਸੇ ਉਲਹਾਸ ਨਦੀ ਅਤੇ ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਸੰਜੇ ਗਾਂਧੀ ਨੈਸ਼ਨਲ ਪਾਰਕ (ਐੱਸ. ਜੀ. ਐੱਨ. ਪੀ.) ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਸਥਿਤ ਹੋਵੇਗਾ।
ਠਾਣੇ ਇੰਟੈਗਰਲ ਰਿੰਗ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ-ਵਿੱਤੀ ਢਾਂਚਾ
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲਾਗਤਃ ₹12,200 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ
ਫੰਡਿੰਗ ਸਰੋਤਃ ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ (ਜੀਓਆਈ) ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਸਰਕਾਰ (ਜੀਓਐਮ) ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਇਕੁਇਟੀ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਅੰਸ਼ਕ ਫੰਡਿੰਗਃ
- ਦੁਵੱਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ
ਵਾਧੂ ਵਿੱਤੀ ਵਿਧੀਆਂਃ
- ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਸਟੇਸ਼ਨ ਨਾਮਕਰਨ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚ ਅਧਿਕਾਰ
- ਸੰਪਤੀ ਮੁਦਰੀਕਰਨ
| ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਠਾਣੇ ਨਗਰ ਨਿਗਮ ਨੂੰ ਇਕੁਇਟੀ ਲਈ ₹5,078.04 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦਾ ਯੋਗਦਾਨ ਪਾਉਣ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੇ ਖਰਚਿਆਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਰਾਜ ਵੱਲੋਂ ₹969.75 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦਾ ਵਿਆਜ ਮੁਕਤ ਅਧੀਨ ਕਰਜ਼ਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ। |
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਪਰਿਵਰਤਨ
ਠਾਣੇ ਇੰਟੈਗਰਲ ਰਿੰਗ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕਈ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ ਹਨਃ
- ਦਸੰਬਰ 2018: ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ। ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦੀ ਕਲਪਨਾ ਠਾਣੇ ਦੀਆਂ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ, ਭਾਰੀ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨ ਵਜੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
- 2019: ਵਿੱਤੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਕਾਰਨ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
- 2020 ਦੇ ਅਰੰਭ ਵਿੱਚਃ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਇੱਕ ਲਾਈਟ ਰੇਲ ਟ੍ਰਾਂਜਿਟ (ਐੱਲ. ਆਰ. ਟੀ.) ਜਾਂ ਮੈਟਰੋਲਾਈਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀਆਂ ਯੋਜਨਾਵਾਂ ਨਾਲ ਮੁਡ਼ ਸੁਰਜੀਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
- 2023: ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਫਿਰ ਤੋਂ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਪੈਮਾਨੇ ਦੀ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨ ਦੇ ਮੂਲ ਸੰਕਲਪ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।
- 2024: ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ ਠਾਣੇ ਇੰਟੈਗਰਲ ਰਿੰਗ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ। ਮਹਾ ਮੈਟਰੋ ਨੂੰ ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਚਲਾਉਣ ਦਾ ਕੰਮ ਸੌਂਪਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁੱਖ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂਃ
| ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰ ਅਥਾਰਟੀ | ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ | |
| ਕੁੱਲ ਦੂਰੀ | 29 ਕਿਲੋਮੀਟਰ | |
| ਕੁੱਲ ਸਟੇਸ਼ਨ | 22 ਸਟੇਸ਼ਨ | |
| ਉੱਚਾ ਕੀਤਾ | 20 ਸਟੇਸ਼ਨ | |
| ਭੂਮੀਗਤ | 2 ਸਟੇਸ਼ਨ | |
| ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ | 12,200.10 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ | |
| ਮੌਜੂਦਾ ਸਥਿਤੀ | ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ | ਵਾਘਬਿਲ ਰੋਡ 'ਤੇ ਭੂ-ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ |
| ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ | 0 ਕਿਲੋਮੀਟਰ | |
| ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋ ਗਿਆ | 29 ਕਿਲੋਮੀਟਰ | |
| ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ | 0 ਕਿਲੋਮੀਟਰ | |
| ਦੁਆਰਾ ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ | 2029 | |
| ਬਿਜਲੀਕਰਨ | 25 ਕੇਵੀ, 50 ਹਰਟਜ਼ ਏਸੀ ਓਐੱਚਈ | |
| ਟਰੈਕ ਗੇਜ | ਸਟੈਂਡਰਡ ਗੇਜ-1435 ਮਿਲੀਮੀਟਰ | |
| ਸੰਕੇਤ | ਸੰਚਾਰ ਅਧਾਰਤ ਰੇਲ ਕੰਟਰੋਲ (ਸੀ. ਬੀ. ਟੀ. ਸੀ.) | |
| ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵਾਰੀ | 2045 ਵਿੱਚ 20297.61 ਲੱਖ ਵਿੱਚ 6.47 ਲੱਖ | |
ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਪਡ਼ਾਅ 1

ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਪਡ਼ਾਅ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਠਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ 1 ਸਰਕੂਲਰ ਲਾਈਨ ਨਾਲ ਲੱਗੇਗਾ।
- ਸਟੇਸ਼ਨਃ 22 ਸਟੇਸ਼ਨ (20 ਐਲੀਵੇਟਿਡ ਅਤੇ 2 ਭੂਮੀਗਤ)।
- ਲੰਬਾਈਃ 29 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
- ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨਃ ਰੈਲਾ ਦੇਵੀ, ਵਾਗਲੇ ਚੱਕਰ, ਲੋਕਮਾਨਯ ਨਗਰ ਬੱਸ ਡਿਪੂ, ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਨਗਰ, ਨੀਲਕਾਂਤ ਟਰਮੀਨਲ, ਗਾਂਧੀ ਨਗਰ, ਡਾ. ਕਾਸ਼ੀਨਾਥ ਘਾਣੇਕਰ ਨਾਟਯਗ੍ਰਹਿ, ਮਾਨਪਾਡ਼ਾ, ਡੋਂਗਰੀਪਾਡ਼ਾ, ਵਿਜੈਨਾਗਰੀ, ਵਾਘਬਿਲ, ਵਾਟਰਫਰੰਟ, ਪਾਟਲੀਪਾਡ਼ਾ, ਆਜ਼ਾਦ ਨਗਰ ਬੱਸ ਸਟਾਪ, ਮਨੋਰਮਾ ਨਗਰ, ਕੋਲਸ਼ੇਟ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰ, ਬਾਲਕੁਮ ਨਾਕਾ, ਬਾਲਕੁਮਪਾਡ਼ਾ, ਰਬੋਦੀ, ਸ਼ਿਵਾਜੀ ਚੌਕ, ਠਾਣੇ ਜੰਕਸ਼ਨ (ਭੂਮੀਗਤ) ਅਤੇ ਨਿਊ ਠਾਣੇ (ਭੂਮੀਗਤ)।
ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ 'ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਕੰਮ
- ਭੂ-ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਮ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ-ਅਕਤੂਬਰ 2024 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ, ਰੇਣੂਕਾ ਕੰਸਲਟੈਂਟਸ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਹੀਰਾਨੰਦਾਨੀ ਅਸਟੇਟ ਵਿੱਚ ਭੂ-ਤਕਨੀਕੀ ਉਪ-ਮਿੱਟੀ ਜਾਂਚ ਦਾ ਕੰਮ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
- ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਲਈ ਨਵਾਂ ਲੋਗੋਃ ਮਹਾ ਮੈਟਰੋ ਨੇ ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਲਈ ਨਵਾਂ ਲੋਗੋ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ
| ਸਮਝੌਤਾ | ਕਾਰਜ ਦਾ ਵੇਰਵਾ | ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਦਾ ਮੁੱਲ | ਠੇਕੇਦਾਰ ਵੇਰਵੇ |
| ਡੀਡੀਸੀ-01 | 6 ਐਲੀਵੇਟਿਡ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਲਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸੇਵਾਵਾਂਃ ਡਾ. ਕਾਸ਼ੀਨਾਥ ਘਾਣੇਕਰ ਨਾਟਯਗ੍ਰਹਿ ਮਾਨਪਾਡ਼ਾ ਡੋਂਗਰੀਪਾਡ਼ਾ ਵਿਜੈ ਨਗਰੀ ਵਾਘਬਿਲ ਵਾਟਰਫਰੰਟ | 1.35 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ | ਐੱਸਟੀਯੂਪੀ ਕੰਸਲਟੈਂਟਸ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ |
| ਕੌਂਸਲ-01 | ਕੰਟਰੈਕਟ ਪ੍ਰਬੰਧਨ, ਡਿਜ਼ਾਈਨ, ਸੁਰੱਖਿਆ, ਨਿਗਰਾਨੀ ਅਤੇ ਗੁਣਵੱਤਾ ਭਰੋਸੇ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਲਈ ਠਾਣੇ ਇੰਟੈਗਰਲ ਰਿੰਗ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਜਨਰਲ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਦੀ ਨਿਯੁਕਤੀ। | ਬੋਲੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਅਧੀਨ (ਬੋਲੀ ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਮੰਗੀ ਗਈ ਸੀ ਅਤੇ ਨਵੰਬਰ ਤੱਕ ਬੰਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ) | |
| ਜੀਓ-01 | ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਲਈ ਭੂ-ਤਕਨੀਕੀ ਜਾਂਚ | ਰੇਣੁਕਾ ਸਲਾਹਕਾਰ | |
| ਐੱਸ ਐਂਡ ਈ-01 | ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੁਲਾਂਕਣ (ਈ. ਆਈ. ਏ.) ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਯੋਜਨਾ (ਈ. ਐੱਮ. ਪੀ.) ਦੀ ਤਿਆਰੀ | ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ 4 ਬੋਲੀਆਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। | |
| ਐਸ ਐਂਡ ਈ-02 | ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਮੁਲਾਂਕਣ (ਐੱਸ. ਆਈ. ਏ.) ਅਧਿਐਨ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ, ਪੁਨਰਵਾਸ ਅਤੇ ਪੁਨਰਵਾਸ (ਆਰ. ਐਂਡ. ਆਰ. ਨੀਤੀ) ਯੋਜਨਾ ਦੀ ਤਿਆਰੀ। | ਬੋਲੀ ਦਾ ਕੰਮ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ। |
ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਚੁਣੌਤੀਆਂ
ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾਃ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ₹12,200 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਫੰਡਿੰਗ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਾਂ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਿੱਤੀ ਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਲਈ ਇੱਕ ਚੁਣੌਤੀ ਹੋਵੇਗੀ।
ਪ੍ਰਵਾਨਗੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀਃ ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਵਿੱਚ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਅਤੇ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਇਸ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਘੋਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇਹ ਇੱਕ ਭਾਰੀ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਟ ਫਾਰਮੈਟ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਇੱਕ ਰਵਾਇਤੀ ਮੈਟਰੋ ਬਣ ਗਿਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਕਾਰਨ ਦੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ ਅਤੇ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ ਹੈ।
ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮੁੱਦੇਃ ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉੱਚੇ ਰਸਤੇ ਲਈ ਜ਼ਮੀਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਨ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਵਸਨੀਕਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਦੇ ਮੁਡ਼ ਵਸੇਬੇ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਕਰਨਾ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੋਵੇਗਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਭੂਮੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਜਾਂ ਪੁਨਰਵਾਸ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸੀਮਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਾਗਤ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਸਮਾਜਿਕ ਸਵੀਕਾਰਤਾਃ ਮੈਟਰੋ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਵਿੱਚ, ਠਾਣੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਉਪਨਗਰੀ ਰੇਲ ਨੈੱਟਵਰਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਸਸਤਾ ਸਾਧਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨਾ ਮਹਾ ਮੈਟਰੋ ਲਈ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਵੇਗਾ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂਃ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਦਾ ਸਥਾਨਕ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਖ਼ਾਸਕਰ ਉਪਵਨ ਝੀਲ ਦੇ ਆਸ ਪਾਸ, ਜਿੱਥੇ ਸਥਾਨਕ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਵਧ ਰਹੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਕਾਰਨ ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੇ ਨਿਘਾਰ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਏਜੰਸੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸੰਭਾਲ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਨਾਲ ਜੁਡ਼ੇ ਲਾਭ
ਮੁੰਬਈ ਮੈਟਰੋ ਅਤੇ ਉਪਨਗਰੀ ਰੇਲਵੇ ਨਾਲ ਏਕੀਕਰਨਃ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਉਪਨਗਰ ਠਾਣੇ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਹਿੱਸਾ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਕੰਮ ਲਈ ਮੁੰਬਈ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਮੁੰਬਈ ਮੈਟਰੋ ਲਾਈਨ 4 (ਵਡਾਲਾ-ਕਸਰਾਵਦਾਵਲੀ) ਅਤੇ ਲਾਈਨ 5 (ਠਾਣੇ-ਭਿਵੰਡੀ-ਕਲਿਆਣ) ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਠਾਣੇ ਜੰਕਸ਼ਨ ਸਟੇਸ਼ਨ 'ਤੇ ਰੇਲਵੇ ਨਾਲ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਏਕੀਕਰਣ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਨਿਰਵਿਘਨ ਪ੍ਰਵਾਹ ਨੂੰ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣਾਏਗਾ, ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰੇਗਾ।
ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀਡ਼ ਵਿੱਚ ਕਮੀਃ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਇਸ ਦੇ ਏਕੀਕਰਨ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਵਧੇਰੇ ਲੋਕ ਆਪਣੀ ਮੰਜ਼ਿਲ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਦੀ ਚੋਣ ਕਰਨ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਡ਼ਕ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ। ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਅਨੁਮਾਨਾਂ ਤੋਂ ਸੰਕੇਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਲਗਭਗ 6.47 ਲੱਖ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗੀ।
ਵਾਤਾਵਰਣ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾਃ ਨਿਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਤੋਂ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਵੱਲ ਤਬਦੀਲੀ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ 2070 ਤੱਕ ਸ਼ੁੱਧ-ਜ਼ੀਰੋ ਨਿਕਾਸ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਟੀਚੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਹੋਵੇਗਾ।
ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾਃ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਧੇਰੇ ਜੁਡ਼ਿਆ ਅਤੇ ਪਹੁੰਚਯੋਗ ਹੁੰਦਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਮਾਰਗ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਜਾਇਦਾਦ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਇਹ ਰੂਟ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨੇਡ਼ੇ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗਾ।
ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਸਿਰਜਣਃ ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਨਾਲ ਵਸਨੀਕਾਂ ਲਈ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਦੇ ਮੌਕੇ ਪੈਦਾ ਹੋਣਗੇ।
ਸਿੱਟਾ
ਠਾਣੇ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਠਾਣੇ ਦੀਆਂ ਵਧ ਰਹੀਆਂ ਆਵਾਜਾਈ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 22 ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਮਲ ਕਰਦੇ ਹੋਏ 29 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੀ ਸਰਕੂਲਰ ਲਾਈਨ ਹੈ। ਭੀਡ਼ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ, ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਇਸ ਮੈਟਰੋ ਨਾਲ 2029 ਤੱਕ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 6 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸੇਵਾ ਮਿਲਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਆਵਾਜਾਈ ਨੈੱਟਵਰਕ ਨਾਲ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ, ਇਹ ਠਾਣੇ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਲਈ ਬਿਹਤਰ ਸੰਪਰਕ ਦੀ ਪੇਸ਼ਕਸ਼ ਕਰੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਫੰਡਿੰਗ, ਜ਼ਮੀਨ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ ਸਬੰਧੀ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ, ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਠਾਣੇ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਅਤੇ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਯਾਤਰੀਆਂ ਲਈ ਵਿਹਾਰਕ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।




Most of these places are more conveniently served by line 4 and rickshaw combination, and I feel that’s what most of the commuters are going to do. This project looks like a big waste of taxpayers money like Wadala monorail