ਮੁੰਬਈ (ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਨਿਊਜ਼): ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਬੁਲੇਟ ਟ੍ਰੇਨ ਡਿਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਜਲ ਭੰਡਾਰ ਬਣਾ ਕੇ ਪਾਣੀ ਦਾ ਭੰਡਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਡਿਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਜਮ੍ਹਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਇਹ ਕਦਮ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਭਾਰਤ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਗੰਭੀਰ ਸੰਕਟ ਨਾਲ ਜੂਝ ਰਹੇ ਹਨ।
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਆਪਣੇ ਮੁੰਬਈ-ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਕੋਰੀਡੋਰ ਲਈ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸੂਰਤ ਅਤੇ ਸਾਬਰਮਤੀ ਅਤੇ ਮੁੰਬਈ ਦੇ ਠਾਣੇ ਵਿੱਚ ਆਤਮਨਿਰਭਰ ਡਿਪੂ ਬਣਾਉਣ ਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਾਹਰੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨਾ ਪਵੇ।
ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਾਈ ਸਪੀਡ ਰੇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ ਲਿਮਟਿਡ (ਐੱਨ. ਐੱਚ. ਐੱਸ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ.) ਦੀ ਤਰਜਮਾਨ ਸੁਸ਼ਮਾ ਗੌਰ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਡਿਪੂਆਂ ਦੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਨੂੰ ਡਿਪੂ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਬਣੇ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਵਰਖਾ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜਲ ਭੰਡਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਡਿਪੂ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਤ ਟਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਸ ਦਾ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਗੌਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਰੀਚਾਰਜ ਟੋਏ ਵੀ ਬਣਾਏ ਜਾਣਗੇ। ਐੱਨ. ਐੱਚ. ਐੱਸ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ. ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਏਜੰਸੀ ਹੈ।
Get the Daily Metro & Rail Brief
Join 125,000+ metro and rail professionals. Project updates, new tenders and contract awards from across India, in your inbox every day.
ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਡਿਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਮੀਂਹ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੰਭਾਲ ਲਈ ਟੋਏ ਹਨ। ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ 22 ਤੋਂ 24 ਰੇਲ ਡੱਬਿਆਂ ਵਾਲੇ ਇੱਕ ਰੈਕ ਦੀ ਸਫਾਈ ਲਈ ਲਗਭਗ 12,000 ਤੋਂ 14,000 ਲੀਟਰ ਪਾਣੀ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਸਾਬਰਮਤੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਡਿਪੂ ਲਗਭਗ 80 ਹੈਕਟੇਅਰ ਰਕਬੇ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਜਾਂ 'ਮਦਰ ਡਿਪੂ' ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸ ਡਿਪੂ ਨੂੰ ਵਾਸ਼ਿੰਗ ਪਲਾਂਟ, ਇੰਸਪੈਕਸ਼ਨ ਬੇ, ਸ਼ੈੱਡ, ਵਰਕਸ਼ਾਪਾਂ ਅਤੇ ਸਟੈਬਲਿੰਗ ਲਾਈਨਾਂ ਨਾਲ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਨਿਯਮਤ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਅਤਿ-ਆਧੁਨਿਕ ਉਪਕਰਣ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਜਾਣਗੇ।
ਬੁਲਾਰੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਇਸ ਡਿਪੂ ਵਿੱਚ ਮੁੰਬਈ-ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਹਾਈ ਸਪੀਡ ਰੇਲ ਲਾਈਨ ਲਈ ਸੰਚਾਲਨ ਕੰਟਰੋਲ ਕੇਂਦਰ ਵੀ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਜਦੋਂ ਕਿ ਠਾਣੇ ਵਿੱਚ ਡਿਪੂ ਲਗਭਗ 60 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਫੈਲਿਆ ਹੋਵੇਗਾ ਅਤੇ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਸਮਾਨ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ।
ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੂਰਤ ਵਿੱਚ 44 ਹੈਕਟੇਅਰ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਡਿਪੋਰਟ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਸੂਰਤ ਡਿਪੂ ਨੂੰ ਜਪਾਨ ਤੋਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਮਿਲਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਰੇਲ ਦੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਲਈ ਮੁੱਢਲੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਈਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ। ਮੁੰਬਈ-ਅਹਿਮਦਾਬਾਦ ਬੁਲੇਟ ਟ੍ਰੇਨ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਡਿਪੂਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਿੰਕਨਸੇਨ ਦੇ ਜਪਾਨ ਦੇ ਸੇਂਡਾਈ ਅਤੇ ਕਨਾਜ਼ਾਵਾ ਡਿਪੂਆਂ ਦੇ ਤਜ਼ਰਬੇ ਦੇ ਅਧਾਰ 'ਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਠਾਣੇ ਅਤੇ ਸੂਰਤ ਦੇ ਡਿਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਗੰਦੇ ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਸੀਵਰੇਜ ਦੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਅਤੇ ਮੁਡ਼ ਵਰਤੋਂ ਦੀਆਂ ਸਹੂਲਤਾਂ ਵੀ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਡਿਪੂਆਂ ਵਿੱਚ, ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਤੋਂ ਬਾਇਓ-ਰਹਿੰਦ-ਖੂੰਹਦ ਨੂੰ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ, ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਅਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਡਿਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਸੀਵਰੇਜ ਟਰੀਟਮੈਂਟ ਪਲਾਂਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਇਲਾਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।
ਭਾਰਤੀ ਰੇਲਵੇ ਨੇ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਹਨ। ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਲਈ ਲੋਡ਼ੀਂਦੇ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਲਈ, ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟਰ ਨੇ 10 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਡਿਪੂਆਂ 'ਤੇ ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਕੋਚ ਵਾਸ਼ਿੰਗ ਪਲਾਂਟ (ਏ. ਸੀ. ਡਬਲਯੂ. ਪੀ.) ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਦਾ ਵੀ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਏਸੀਡਬਲਯੂਪੀ ਇੱਕ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤ ਇਲਾਜ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਨਾਲ-ਨਾਲ ਪਾਣੀ ਦੀ ਰੀਸਾਈਕਲਿੰਗ ਲਈ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਨਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਲਾਂਟ ਨਾਲ ਲੈਸ ਹੋਵੇਗਾ ਜੋ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਅਤੇ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਸਫਾਈ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।