ਕੋਲਕਾਤਾ (ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਨਿਊਜ਼): ਭਾਰਤ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਅੰਡਰਵਾਟਰ ਨਦੀ ਸੁਰੰਗ ਲਗਭਗ ਤਿਆਰ ਹੈ। ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਗਲਿਆਰੇ ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ, ਕੋਲਕਾਤਾ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ (ਕੇ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ.) ਨੇ ਰੇਲ ਪਟਡ਼ੀਆਂ ਵਿਛਾਉਣ ਲਈ ਹੁਗਲੀ ਨਦੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਪੁੱਟੀਆਂ ਹਨ।
ਕਿਲੋਮੀਟਰ-ਲੰਬੇ ਪੂਰਬ-ਪੱਛਮ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚੋਂ 520 ਮੀਟਰ ਨਦੀ ਦੇ ਤਲ ਹੇਠ ਹੋਵੇਗਾ। ਸੁਰੰਗਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਇੱਕ ਇੰਜੀਨੀਅਰਿੰਗ ਕਾਰਨਾਮਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਸੁਰੰਗਾਂ ਨਦੀ ਦੇ ਤਲ ਤੋਂ 33 ਮੀਟਰ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੇਠਾਂ ਬਣਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਇਹ ਕੋਲਕਾਤਾ ਨੂੰ ਹਾਵਡ਼ਾ ਨਾਲ ਜੋਡ਼ਨਗੀਆਂ। ਇਹ ਤੱਥ ਕਿ ਪਾਣੀ ਦੀ ਇੱਕ ਬੂੰਦ ਵੀ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ, ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਸੀ।
520 ਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਇਸ ਸੁਰੰਗ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 60 ਸਕਿੰਟ ਦਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗੇਗਾ। ਨਦੀ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਸ਼ਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ 20 ਮਿੰਟ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਜਾਮ ਵਿੱਚ ਫਸ ਗਏ ਹੋ ਤਾਂ ਹਾਵਡ਼ਾ ਬ੍ਰਿਜ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਘੰਟੇ ਲੱਗ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਮੈਟਰੋ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਕਈ ਹੋਰ ਚਮਤਕਾਰ ਹਨ। ਇਹ ਢਾਂਚਾ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਰਿੰਗਾਂ ਦਾ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਜੋ 1.4 ਮੀਟਰ ਚੌਡ਼ੇ ਹਨ। ਇੱਕ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਗੈਸਕੇਟ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜੋ ਪਾਣੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਆਉਣ 'ਤੇ ਪੰਜ ਗੁਣਾ ਫੁੱਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਜੇਕਰ ਪਾਣੀ ਕਦੇ ਵੀ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਕਾਫ਼ੀ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਗਏ ਹਨ।
Get the Daily Metro & Rail Brief
Join 125,000+ metro and rail professionals. Project updates, new tenders and contract awards from across India, in your inbox every day.
ਇਹ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਦੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵੱਡੀ ਸੁਰੰਗ ਹੈ। ਕੁੱਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਮੈਟਰੋ ਚੱਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ। ਇੱਥੇ ਗੰਗਾ ਦੀ ਚੌਡ਼ਾਈ 500 ਮੀਟਰ ਅਤੇ ਸੁਰੰਗ ਗੰਗਾ ਦੇ ਹੇਠਾਂ 13 ਮੀਟਰ ਹੈ। ਕੇ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ. ਦੇ ਮੁੱਖ ਇੰਜੀਨੀਅਰ (ਸਿਵਲ) ਬੀ. ਦੇਵੰਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੁਰੰਗ ਦਾ ਵਿਆਸ 5.8 ਮੀਟਰ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮੁੱਦੇ ਬਾਰੇ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ ਦੇਵੰਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾਃ ਸੁਰੰਗ ਕੰਕਰੀਟ ਦੀ ਬਣੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਕੰਪੋਜ਼ਡ ਕੰਕਰੀਟ ਲੈ ਕੇ ਆਏ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੰਕਰੀਟਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹਾਈਡ੍ਰੋਫਿਲਿਕ ਗੈਸਕੇਟ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਜੋ ਜੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਸੁਰੰਗ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗੈਸਕੇਟ ਖੁੱਲ੍ਹ ਜਾਣਗੇ। ਇੱਥੇ ਚਾਰ ਪਡ਼ਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਸੁਰੱਖਿਆਵਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਪਾਣੀ ਸੁਰੰਗ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਨਾ ਹੋ ਸਕੇ।
ਇਸ ਪੂਰੇ ਹਿੱਸੇ ਨੂੰ ਸੁਚਾਰੂ ਢੰਗ ਨਾਲ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਲਗਭਗ 150 ਟਰੱਕ ਚਿੱਕਡ਼ ਕੱਢੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। 1,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਨੇ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਿਤੀ ਤੱਕ ਸੁਰੰਗਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਅਣਥੱਕ ਮਿਹਨਤ ਕੀਤੀ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਜੇ ਕੋਈ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਵਾਕਵੇਅ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕਾਫ਼ੀ ਅੱਗ ਬੁਝਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸੰਕੇਤ ਲਗਾਏ ਗਏ ਹਨ। ਫਾਇਰ ਟੈਂਡਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਲਈ ਇੱਕ ਸੁਚਾਰੂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਹੋਵੇਗੀ ਤਾਂ ਜੋ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣ ਦਾ ਰਸਤਾ ਉਸ ਰਸਤੇ ਨਾਲ ਨਾ ਟਕਰਾਏ ਜੋ ਅੱਗ ਬੁਝਾਊ ਕਰਮਚਾਰੀਆਂ ਦੁਆਰਾ ਲਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜੋ ਚੌਵੀ ਘੰਟੇ ਡਿਊਟੀ 'ਤੇ ਹੋਣਗੇ।
ਕਈ ਹੋਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ ਆਈਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਲਾਗਤ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਲ 2021 ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਲੋਕ ਪੂਰੀ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ, ਉਦੋਂ ਤੱਕ ਇਸ ਦੇ 8,500 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੈ। ਇਹ ਦੋ ਸੁਰੰਗਾਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਵੀ ਅਸਾਨ ਬਣਾਉਣਗੀਆਂ ਕਿਉਂਕਿ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਪਿੰਟ ਦੇ ਦੋ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨਗੀਆਂ।
ਕੇ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ. ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਸੀ ਨਿਰਮਾਣ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ। ਇਹ ਖੇਤਰ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਸਦੀਆਂ ਪੁਰਾਣੀਆਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਇਮਾਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਨੀਂਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖਣਾ ਪਿਆ ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਢਹਿ ਨਾ ਜਾਣ।
ਸਾਵਧਾਨੀ ਦੇ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਈ ਇਮਾਰਤਾਂ ਨੂੰ ਖਾਲੀ ਕਰਵਾ ਲਿਆ ਗਿਆ ਸੀ ਅਤੇ 500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਅਸਥਾਈ ਤੌਰ' ਤੇ ਹੋਟਲਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ।
1,000-ਅਜੀਬ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਲਈ ਵੀ ਇਹ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਚੁਣੌਤੀ ਸੀ। ਸੁਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਤਾਪਮਾਨ ਘੱਟ ਹੀ 50 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਬਹੁਤ ਗਰਮ ਅਤੇ ਅਸਹਿਣਸ਼ੀਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਕਸੀਜਨ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵੀ ਇੱਕ ਮੁੱਦਾ ਸੀ।
ਕੋਲਕਾਤਾ ਅਤੇ ਹਾਵਡ਼ਾ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਇੰਤਜ਼ਾਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਖਤਮ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਦੇਸ਼ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਿਅਸਤ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹਾਵਡ਼ਾ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਪੂਰਬੀ ਮਹਾਂਨਗਰ ਦਰਮਿਆਨ ਨਿਰਵਿਘਨ ਸੰਪਰਕ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਵਿੱਚ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੇਗਾ।