ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ (ਐੱਨ. ਸੀ. ਆਰ.), ਦਿੱਲੀ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਸਥਿਤ ਇੱਕ ਯੋਜਨਾਬੰਦੀ ਖੇਤਰ, ਭਾਰਤ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਿਹਾ ਸ਼ਹਿਰੀ ਸਮੂਹ ਹੈ। ਇਸ ਆਰਥਿਕ ਖੇਤਰ ਨੂੰ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਹੱਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਲਈ, ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਅਤੇ ਚਾਰ ਰਾਜਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਰੇਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿਕਸਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਉੱਦਮ ਬਣਾਇਆ। ਖੇਤਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਕਰ ਰਹੇ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਖੇਤਰ ਆਵਾਜਾਈ ਨਿਗਮ (ਐੱਨ. ਸੀ. ਆਰ. ਟੀ. ਸੀ.) ਦੇ ਪ੍ਰਬੰਧ ਨਿਰਦੇਸ਼ਕ ਵਿਨੈ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਸੰਜੀਵ ਸ਼ੰਕਰਨ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਚੀਜ਼ਾਂ ਕਿਵੇਂ ਆਕਾਰ ਲੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨਃ
ਕੀ ਐੱਨ. ਸੀ. ਆਰ. ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਇਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਚੁਣਿਆ ਗਿਆ ਸੀ?
ਸ੍ਰੀ ਵਿਨੈ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘਃ ਇਸ ਦੇ ਦੋ ਕਾਰਨ ਹਨ। ਇੱਕ, ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਇੱਥੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਦੂਜਾ, ਆਬਾਦੀ ਹੈ। ਪਿਛਲੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ (2011) ਵਿੱਚ, ਇਹ ਸਮੁੱਚੇ ਐੱਨਸੀਆਰ ਲਈ 4 ਕਰੋਡ਼ 60 ਲੱਖ ਸੀ। ਅਗਲੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇਹ ਲਗਭਗ 64 ਮਿਲੀਅਨ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ।
ਵਰਤਮਾਨ ਵਿੱਚ, ਤਿੰਨ ਵੱਖਰੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ?
The weekly brief metro & rail professionals read.
ਸ੍ਰੀ ਵਿਨੈ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘਃ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅੱਠ ਗਲਿਆਰੇ ਸਨ। ਸਾਲ 2006 ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਟਾਸਕ ਫੋਰਸ ਸੀ ਜਿਸ ਨੇ ਫੈਸਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ ਕਿ ਸਾਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਲਈ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜੋ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਹਨ। ਇਹ ਪੂੰਜੀ ਭਰਪੂਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹਨ; ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਸੋਚਣਾ ਪਵੇਗਾ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਤਿੰਨ ਵੱਖਰੀਆਂ ਲਾਈਨਾਂ (ਦਿੱਲੀ-ਮੇਰਠ; ਦਿੱਲੀ-ਅਲਵਰ; ਦਿੱਲੀ-ਪਾਣੀਪਤ) ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ ਗਈ ਸੀ। ਪਰ ਅੱਜ ਇਹ ਇੱਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਤਿੰਨੋਂ ਇੰਟਰਓਪਰੇਬਲ ਹਨ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀ ਪਿਛਲੇ ਢਾਈ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਇਸ ਦਾ ਬਹੁਤ ਮੁੱਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਸਾਡਾ ਧਿਆਨ ਯਾਤਰੀ 'ਤੇ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਯਾਤਰੀ ਦੇ ਕੋਣ ਤੋਂ ਦੇਖਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਅਸਾਨ ਬਣਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਵਿਚਕਾਰ ਨਿਰਵਿਘਨ ਯਾਤਰਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਸਜ਼ਾ ਦਾ ਸਮਾਂ ਖਤਮ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹੁਣ, ਕੋਈ ਟਰਮੀਨਲ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਮੇਰਠ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਕਿਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਰੁਕੇਗੀ। ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਪੂੰਜੀ ਲਾਗਤ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਹਜ਼ਾਰ ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਕਮੀ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਅਜਿਹਾ ਕਰਕੇ ਹੀ ਡਿਪੂਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਜੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਵੱਖਰੇ ਗਲਿਆਰੇ ਹਨ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕ ਕਾਰਾਂ ਦੇ ਉਲਟ ਇੱਕ ਗਲਿਆਰੇ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਗਲਿਆਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜੇ ਇੱਕੋ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕ ਨੂੰ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਲਿਜਾਣਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਇਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨਾਂ ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਲਈ ਮਾਨਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।
ਅੱਜ ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਹੀ ਲਾਂਘੇ ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਦਿੱਲੀ-ਮੇਰਠ। ਪਰ ਹਰੇਕ ਲਾਈਨ ਦੇ ਸਾਡੇ ਮਿਆਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹਨ।
ਕੀ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਭੂਮੀਗਤ ਹੋਵੇਗਾ?
ਸ੍ਰੀ ਵਿਨੈ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘਃ ਪਹਿਲੇ ਗਲਿਆਰੇ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ 14 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਭੂਮੀਗਤ ਹਨ। ਅਗਲੇ ਗਲਿਆਰੇ (ਦਿੱਲੀ-ਅਲਵਰ) ਵਿੱਚ 33 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਜ਼ਮੀਨਦੋਜ਼ ਹੋਵੇਗਾ। ਤੀਜਾ ਗਲਿਆਰਾ ਪਾਣੀਪਤ ਤੱਕ ਹੈ।
ਤੁਹਾਡੇ ਔਸਤ ਯਾਤਰੀ ਦੀ ਪ੍ਰੋਫਾਈਲ ਕੀ ਹੋਵੇਗੀ?
ਸ੍ਰੀ ਵਿਨੈ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘਃ ਕਰਾਸ-ਸੈਕਸ਼ਨ ਚੌਡ਼ਾ ਹੈ। ਸਿਸਟਮ ਦੀ ਯੂ. ਐੱਸ. ਪੀ. ਗਤੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਕਾਰ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਵੀ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਵੇਗਾ. ਇਸ ਦੀ ਗਤੀ ਲਗਭਗ 100 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸਟਾਪੇਜ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਾਰ ਦੀ ਔਸਤ ਗਤੀ ਲਗਭਗ 40 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ (ਦਿੱਲੀ-ਮੇਰਠ) ਹੋਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਪਸ਼ਟ ਫਾਇਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਇੱਕ ਉੱਚ ਤਕਨੀਕੀ ਕਮਾਂਡ ਸਿਸਟਮ ਦੁਆਰਾ ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ ਮਾਲਕਾਂ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਇਸ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਤਰਜੀਹ ਦੇਣਗੇ ਕਿਉਂਕਿ ਅਸੀਂ ਯਾਤਰਾ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਢੰਗਾਂ ਨੂੰ ਏਕੀਕ੍ਰਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਹਫਡ਼ਾ-ਦਫਡ਼ੀ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ।
ਜਦੋਂ ਟਿਕਟਾਂ ਦੀ ਕੀਮਤ ਨਿਰਧਾਰਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਤੁਹਾਡਾ ਮਾਪਦੰਡ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ?
ਸ੍ਰੀ ਵਿਨੈ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘਃ ਅਸੀਂ 2 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਬੈਂਚਮਾਰਕਿੰਗ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਹੋਰ ਸਾਧਨਾਂ ਨਾਲ ਹੈ।
ਦਿੱਲੀ-ਮੇਰਠ ਹਿੱਸਾ ਕਦੋਂ ਚਾਲੂ ਹੋਵੇਗਾ?
ਸ੍ਰੀ ਵਿਨੈ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘਃ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਮਾਰਚ 2023 ਤੱਕ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਹ ਪੂਰਾ ਰਸਤਾ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੁਹਾਈ ਤੋਂ ਸਾਹਿਬਾਬਾਦ ਤੱਕ ਹੋਵੇਗਾ। ਫਿਰ ਹਰ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ 20 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਜੋਡ਼ਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਮਾਰਚ 2025 ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਸੈਕਸ਼ਨ ਚਾਲੂ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।
ਇਸ ਲਾਈਨ ਦੀ ਕੀਮਤ ਕਿੰਨੀ ਹੈ?
ਸ੍ਰੀ ਵਿਨੈ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘਃ ਇਸ ਦੀ ਅਧਾਰ ਲਾਗਤ 260 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਕੁੱਲ ਲਾਗਤ ਲਗਭਗ 30,000 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਹੈ। ਇਹ ਉਦੋਂ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਸੀਂ ਲਾਗਤ ਘਟਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰਠ ਵਿੱਚ ਮੈਟਰੋ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਸਟਮ ਉੱਤੇ ਚਲਾਉਣ ਲਈ ਸਹੂਲਤਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨਾ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਲਾਈਨ ਦੀ ਬਜਾਏ, 13 ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੋਣਗੇ ਜੋ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਹੋਣਗੇ। ਮੇਰਠ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੀਆਂ ਮੈਟਰੋ ਟ੍ਰੇਨਾਂ ਚੱਲਣਗੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅਸੀਂ ਉਸੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਉੱਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਕਰਾਂਗੇ। ਅਸੀਂ ਮੈਟਰੋ ਲਈ 6,300 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਬੱਚਤ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ।
ਅਸੀਂ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਸਾਰੇ ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਿਸਟਮ ਨਾਲ ਜੋਡ਼ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਯਾਤਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ, ਉਸੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮ ਤੋਂ ਉਹ ਮੈਟਰੋ ਤੋਂ ਆਰ. ਆਰ. ਟੀ. ਐੱਸ. (ਰੀਜਨਲ ਰੈਪਿਡ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਸਿਸਟਮ) ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਤੁਸੀਂ ਕਿਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਮਲਟੀਮੋਡਲ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਇੱਕ ਆਦਰਸ਼ ਉਦਾਹਰਣ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਓਗੇ?
ਸ੍ਰੀ ਵਿਨੈ ਕੁਮਾਰ ਸਿੰਘਃ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਅਜਿਹਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਦਾਹਰਣ ਪੈਰਿਸ ਹੈ। ਪੈਰਿਸ ਵਿੱਚ ਖੇਤਰੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ, ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਖੇਤਰੀ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਕ ਮੈਟਰੋ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਸਫਲ ਹੈ। ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਹ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀਆਂ ਸਨ। ਆਰਥਿਕ ਮੌਕੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੱਡੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਇਥੇ ਵੀ।
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗੀ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ। ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਇਸ ਵੱਲ ਵਧਣ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ। ਚੰਗੀ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਮਲਟੀਮੋਡਲ ਏਕੀਕਰਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ