
ਭੋਪਾਲ ਬਾਰੇ
ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਭੋਪਾਲ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਦਾ 16ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਆਪਣੇ ਅਮੀਰ ਇਤਿਹਾਸ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਵਿਭਿੰਨਤਾ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। 11ਵੀਂ ਸਦੀ ਦੌਰਾਨ ਪਰਮਾਰ ਰਾਜਾ ਭੋਜ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਕੁਦਰਤੀ ਅਤੇ ਨਕਲੀ ਝੀਲਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਾਲ ਸ਼੍ਰੇਣੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕੇਂਦਰ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਭੋਪਾਲ ਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮਹੱਤਵ ਦੇ ਕਈ ਖੋਜ ਅਤੇ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਨਾਂ ਦਾ ਘਰ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇੰਡੀਅਨ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਵ੍ ਸਾਇੰਸ ਐਜੂਕੇਸ਼ਨ ਐਂਡ ਰਿਸਰਚ (ਆਈਆਈਐੱਸਈਆਰ) ਅਤੇ ਮੌਲਾਨਾ ਆਜ਼ਾਦ ਨੈਸ਼ਨਲ ਇੰਸਟੀਟਿਊਟ ਆਵ੍ ਟੈਕਨੋਲੋਜੀ (ਐੱਮਏਐੱਨਆਈਟੀ) ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਇਹ ਸ਼ਹਿਰ ਉਦਯੋਗਾਂ ਦੀ ਇੱਕ ਵਿਭਿੰਨ ਲਡ਼ੀ ਦੀ ਮੇਜ਼ਬਾਨੀ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਨਿਰਮਾਣ, ਟੈਕਸਟਾਈਲ, ਫਾਰਮਾਸਿਊਟੀਕਲ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਉਪਕਰਣ ਵਰਗੇ ਖੇਤਰ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਭੋਪਾਲ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਵਚਨਬੱਧਤਾ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰੀ ਵਿਕਾਸ ਅਤੇ ਮੈਟਰੋ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਮੰਗ
ਭੋਪਾਲ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਕੁੱਝ ਦਹਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਵਿਕਾਸ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਧ ਰਹੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਜਿਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਆਵਾਜਾਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਉੱਤੇ ਭਾਰੀ ਦਬਾਅ ਪਾਇਆ। ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਦਰਪੇਸ਼ ਕੁੱਝ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਹੇਠਾਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈਃ
- ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨਃ ਭੋਪਾਲ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਨਿਰੰਤਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ 1950 ਵਿੱਚ 100,000 ਤੋਂ ਘੱਟ ਵਸਨੀਕਾਂ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ 2025 ਤੱਕ 2.5 ਮਿਲੀਅਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਭਾਵਿਤ ਵਿਕਾਸ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਹੁੰਦਾ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਟਿਕਾਊ ਆਵਾਜਾਈ ਹੱਲ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੋ ਗਈ।

- ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾਃ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਵਾਧਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਵਿਭਾਗ ਵੱਲੋਂ 25 ਫਰਵਰੀ ਨੂੰ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਅੰਕਡ਼ਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 1,507,613 ਵਾਹਨ ਹਨ।
| ਵਾਹਨ | ਕੁੱਲ ਨੰਬਰ |
| ਦੋ-ਵਹੀਲਰ | 1,080,556 |
| ਚਾਰ-ਵਹੀਲਰ | 290,272 |
| ਕੁੱਲ ਵਾਹਨ | 1,507,613 |
ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਨਿੱਜੀ ਸਾਧਨਾਂ ਉੱਤੇ ਇਸ ਵੱਧ ਰਹੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਕਾਰਨ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀਡ਼, ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ ਭੀਡ਼ ਅਤੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰੇਗੀ।
- ਭੋਪਾਲ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀਡ਼-ਭਡ਼ੱਕਾਃ ਸਡ਼ਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਰਨ ਭੋਪਾਲ ਨੂੰ ਖਾਸ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਭੀਡ਼ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀਡ਼ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕੁਸ਼ਲ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਘਾਟ ਨੇ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ 'ਤੇ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਨਿਰਭਰ ਰਹਿਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕੀਤਾ। ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀਡ਼ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ।
ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋਃ ਭੀਡ਼ ਤੋਂ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਤੱਕ
- ਮਈ 2013: ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਤਿਆਰ ਕਰਨ ਲਈ ਰੋਹਿਤ ਐਸੋਸੀਏਟਸ ਸਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਰੇਲਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਮਾਸਟਰ ਪਲਾਨ ਨੇ ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਲਈ 6 ਗਲਿਆਰਿਆਂ ਦੇ ਨਾਲ 105 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਨੈੱਟਵਰਕ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਵਿੱਚੋਂ ਪਹਿਲੇ ਪਡ਼ਾਅ ਲਈ ਲਾਈਨਾਂ 2 ਅਤੇ 5 ਦੀ ਪਛਾਣ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।
- ਦਸੰਬਰ 2016: ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲੇ ਪਡ਼ਾਅ ਲਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਿਪੋਰਟ (ਡੀ. ਪੀ. ਆਰ.) ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਰੂਟ ਦੀ ਲੰਬਾਈ 27.90 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਹੈ।
- ਅਕਤੂਬਰ 2018: ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ 27.90 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਰੂਟ ਨਾਲ ਪਹਿਲੇ ਪਡ਼ਾਅ ਦੀ ਡੀ. ਪੀ. ਆਰ. ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ
- ਜਨਵਰੀ 2019: ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਡ਼ਾਅ ਲਈ ਨਿਰਮਾਣ ਕਾਰਜ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ।
- ਸਤੰਬਰ 2019: ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਪਰਮਾਰ ਕਿੰਗ ਭੋਜ ਦੇ ਸਨਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਦਾ ਨੀਂਹ ਪੱਥਰ ਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ਭੋਜ ਮੈਟਰੋ ਰੱਖਿਆ।

ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋਃ ਆਧੁਨਿਕ ਸ਼ਹਿਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਰਾਹ ਪੱਧਰਾ
ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ
ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਭੋਜ ਮੈਟਰੋ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭੋਪਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਇੱਕ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਮਾਸ ਰੈਪਿਡ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਸਿਸਟਮ (ਐੱਮਆਰਟੀਐੱਸ) ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧਨ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ (ਐੱਮ. ਪੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ.) ਦੁਆਰਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਪਡ਼ਾਅ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗਲਿਆਰੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 28 ਸਟੇਸ਼ਨ ਹਨ। ਪਹਿਲਾ ਪਡ਼ਾਅ ਸਾਲ 2027 ਤੱਕ ਚਾਲੂ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
Get the Daily Metro & Rail Brief
Join 125,000+ metro and rail professionals. Project updates, new tenders and contract awards from across India, in your inbox every day.

| ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਪਡ਼ਾਅ 1 | |||
|---|---|---|---|
| ਕੋਰੀਡੋਰ | ਰੂਟ | ਲੰਬਾਈ | ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ |
| ਲਾਈਨ-2 (ਓਰੇਂਜ ਲਾਈਨ) | ਕਰੋਂਡ ਚੱਕਰ-ਏਮਜ਼ | 14.99 ਕਿਲੋਮੀਟਰ | 16 ਸਟੇਸ਼ਨ |
| ਲਾਈਨ-5 (ਨੀਲੀ ਲਾਈਨ) | ਭਾਦਭਦਾ ਚੌਕ-ਰਤਨਾਗਿਰੀ ਤਿਰਾਹਾ | 12.91 ਕਿਲੋਮੀਟਰ | 14 ਸਟੇਸ਼ਨ |
ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਦੀ ਫੰਡਿੰਗ ਵਿਧੀ
- ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ 6941.40 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਆਉਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਏਜੰਸੀਆਂ ਤੋਂ ਲੋਨ
- ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਦਸੰਬਰ ਵਿੱਚ ਹਸਤਾਖਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਯੂਰਪੀਅਨ ਇਨਵੈਸਟਮੈਂਟ ਬੈਂਕ (ਈ. ਆਈ. ਬੀ.) ਤੋਂ 400 ਮਿਲੀਅਨ ਯੂਰੋ ਦੇ ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਏਸ਼ੀਅਨ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਬੈਂਕ (ਏ. ਡੀ. ਬੀ.) ਤੋਂ ਇੱਕ ਅਧਿਕਾਰਤ ਵਿਕਾਸ ਸਹਾਇਤਾ (ਓ. ਡੀ. ਏ.) ਕਰਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ।
ਸਰਕਾਰ ਤੋਂ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ
- ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2024 ਵਿੱਚ ਕੇਂਦਰੀ ਆਵਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਮਾਮਲਿਆਂ ਦੇ ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਲਈ 882 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਜੋ ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਬਜਟ ਨਾਲੋਂ 269 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਵੱਧ ਸੀ।
- ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਸਮੇਤ ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਲਈ 2239 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਅਲਾਟ ਕੀਤੇ ਹਨ।
ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕ
- ਮਈ 2022 ਵਿੱਚ, ਅਲਸਟੌਮ ਨੇ ਐੱਮ. ਪੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ. ਤੋਂ ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਦਾ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕ ਠੇਕਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਇਕਰਾਰਨਾਮੇ ਵਿੱਚ ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ 27 ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ (81 ਡੱਬਿਆਂ) ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਅਤੇ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ਾਮਲ ਸੀ।
- ਮਾਰਚ 2023 ਵਿੱਚ, ਅਲਸਟੌਮ ਨੇ ਗੁਜਰਾਤ ਦੇ ਸਾਵਲੀ ਵਿੱਚ ਰੇਲ ਸੈੱਟਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਸਤੰਬਰ 2023 ਵਿੱਚ, ਅਲਸਟੌਮ ਨੇ ਸੁਭਾਸ਼ ਨਗਰ ਡਿਪੂ ਵਿਖੇ ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਲਈ 3 ਡੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀ ਰੇਲਗੱਡੀ ਦਾ ਸੈੱਟ ਦਿੱਤਾ।

ਕੁੰਜੀ ਨਿਰਧਾਰਨ
| ਅਧਿਕਾਰਤ ਅਥਾਰਿਟੀ | ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਕੰਪਨੀ ਲਿਮਟਿਡ (ਐੱਮਪੀਐੱਮਆਰਸੀਐੱਲ) |
| ਸਪੀਡ ਅਤੇ ਟਰੈਕ | ਟੌਪ ਸਪੀਡਃ 80 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ |
| ਔਸਤ ਗਤੀਃ 34 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ | |
| ਟਰੈਕ ਗੇਜਃ ਸਟੈਂਡਰਡ ਗੇਜ-1435 ਮਿਲੀਮੀਟਰ | |
| ਬਿਜਲੀਕਰਨ | 750 ਵੀ ਡੀ. ਸੀ. ਤੀਜੀ ਰੇਲ |
| ਸੰਕੇਤ | ਸੰਚਾਰ ਅਧਾਰਤ ਰੇਲ ਕੰਟਰੋਲ (ਸੀ. ਬੀ. ਟੀ. ਸੀ.) |
| ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਲਾਗਤ | 6941.40 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ (ਲਗਭਗ) |
| ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਰਾਈਡਰਸ਼ਿਪ | 2.20 ਲੱਖ/ਦਿਨ (2027) |

ਠੇਕੇਦਾਰ ਦੀ ਸੂਚੀ
| ਸਮਝੌਤਾ | ਠੇਕੇਦਾਰ |
| ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਿਪੋਰਟ (ਡੀ. ਪੀ. ਆਰ.) ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ | ਰੋਹਿਤ ਐਸੋਸੀਏਟਸ ਸਿਟੀਜ਼ ਐਂਡ ਰੇਲਜ਼ ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਲਿਮਟਿਡ |
| ਪੈਕੇਜ-1: ਏਮਜ਼ ਤੋਂ ਸੁਭਾਸ਼ ਨਗਰ ਤੱਕ ਲਾਈਨ-2 ਦੇ 1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦੇ ਪੁਲ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਡਿਪੂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼/ਨਿਕਾਸ ਪੁਲ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। | ਦਿਲੀਪ ਬਿਲਡਕੌਨ ਲਿਮਟਿਡ |
| ਬੀ. ਐੱਚ.-04: ਭੋਪਾਲ ਜੰਕਸ਼ਨ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਨਾਦਰਾ ਬੱਸ ਅੱਡੇ 'ਤੇ 1 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਜ਼ਮੀਨਦੋਜ਼ ਦੋ ਸੁਰੰਗਾਂ ਅਤੇ 2 ਜ਼ਮੀਨਦੋਜ਼ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ। | ਕੇਪੀਆਈਐੱਲ-ਗੁਲੇਰਮਕ ਜੇਵੀ |
| ਬੀ. ਐੱਚ.-07: ਐਲੀਵੇਟਿਡ ਅਤੇ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ ਸੈਕਸ਼ਨਾਂ 'ਤੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਗੇਜ ਦਾ ਬੈਲੈਸਟਲੈੱਸ ਟਰੈਕ (ਬੀ. ਐੱਲ. ਟੀ.), ਡਿਪੂ ਵਿੱਚ ਬੈਲੈਸਟਡ ਅਤੇ ਬੈਲੈਸਟਲੈੱਸ ਟਰੈਕ ਦੇ ਨਾਲ | ਲਾਰਸਨ ਐਂਡ ਟੂਬਰੋ (ਐੱਲ ਐਂਡ ਟੀ) |
| ਬੀ. ਐੱਚ.-ਆਈ. ਐੱਨ.-02: ਭੋਪਾਲ ਮਹਾਨਗਰਾਂ ਲਈ 156 ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕ ਕਾਰਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਗਨਲਿੰਗ ਅਤੇ ਟ੍ਰੇਨ ਕੰਟਰੋਲ ਅਤੇ ਦੂਰਸੰਚਾਰ ਪ੍ਰਣਾਲੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ | ਅਲਸਟਮ |
| ਬੀ. ਐਚ.-05: ਬਲੂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਵਾਇਆਡੱਕਟ ਅਤੇ 13 ਐਲੀਵੇਟਿਡ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ | ਐੱਫਕਾਨਸ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ |
| ਬੀ. ਐੱਚ.-03: ਸੁਭਾਸ਼ ਨਗਰ-ਐਸ਼ ਬਾਗ ਰੈਂਪ ਅਤੇ ਸਿੰਧੀ ਕਲੋਨੀ ਰੈਂਪ-ਕਰੋਂਡ ਚੱਕਰ ਦਰਮਿਆਨ ਐਲੀਵੇਟਿਡ ਪੁਲ ਅਤੇ 6 ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ | ਯੂ. ਆਰ. ਸੀ. ਨਿਰਮਾਣ (ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬੋਲੀਕਾਰ) |
| ਬੀ. ਐੱਚ.-06: ਸੁਭਾਸ਼ ਨਗਰ ਡਿਪੂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ | ਕੇਈਸੀ-ਐੱਸਏਐੱਮ ਜੇਵੀ (ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬੋਲੀਕਾਰ) |
| ਬੀ. ਐੱਚ.-02: ਏਮਜ਼-ਸੁਭਾਸ਼ ਨਗਰ ਦਰਮਿਆਨ ਲਾਈਨ-2 ਉੱਤੇ 8 ਐਲੀਵੇਟਿਡ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ | ਯੂ. ਆਰ. ਸੀ. ਨਿਰਮਾਣ (ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬੋਲੀਕਾਰ) |
| ਬੀ. ਐੱਚ.-ਆਈ. ਐੱਨ.-21: ਯੈਲੋ ਲਾਈਨ 'ਤੇ ਆਈ. ਐੱਨ.-04 (5 ਐਲੀਵੇਟਿਡ ਸਟੇਸ਼ਨ) ਅਤੇ ਆਈ. ਐੱਨ.-ਓ. 5 (7 ਭੂਮੀਗਤ ਸਟੇਸ਼ਨ)' ਤੇ ਈ. ਐਂਡ ਐੱਮ. ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਲਾਹਕਾਰ | ਆਇਸਾ ਇੰਡੀਆ (ਸਭ ਤੋਂ ਘੱਟ ਬੋਲੀਕਾਰ) |
ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਰੂਟ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ
| ਕਾਰਜਸ਼ੀਲ | 0 ਕਿਲੋਮੀਟਰ |
| ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ | 6.22 ਕਿਲੋਮੀਟਰ |
| ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋ ਗਿਆ | 21.65 ਕਿਲੋਮੀਟਰ |
| ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ | 77.13 ਕਿਲੋਮੀਟਰ |
ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਪਡ਼ਾਅ 1 ਰੂਟ
ਲਾਈਨ-2 (ਓਰੇਂਜ ਲਾਈਨ): ਕਰੌਂਡ ਚੱਕਰ-ਏਮਜ਼
- ਲੰਬਾਈਃ 14.99 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
- ਕਿਸਮਃ ਐਲੀਵੇਟਿਡ ਅਤੇ ਅੰਡਰਗਰਾਊਂਡ
- ਸਥਿਤੀਃ ਏਮਜ਼ ਅਤੇ ਸੁਭਾਸ਼ ਨਗਰ ਦਰਮਿਆਨ 6.225 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਦਾ ਨਿਰਮਾਣ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ
- ਡਿਪੂਃ ਸੁਭਾਸ਼ ਨਗਰ ਅੰਡਰਪਾਸ (ਜਿਨਸੀ)
- ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀਃ 16
- ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ-ਕਰੋਂਦ ਚੌਕ, ਕ੍ਰਿਸ਼ੀ ਉਪਜ ਮੰਡੀ, ਡੀ. ਆਈ. ਜੀ. ਬੰਗਲਾ, ਸਿੰਧੀ ਕਲੋਨੀ, ਨੰਦਰਾ ਬੱਸ ਅੱਡਾ, ਭੋਪਾਲ ਜੰਕਸ਼ਨ, ਐਸ਼ ਬਾਗ ਕਰਾਸਿੰਗ, ਬੋਗਡ਼ਾ ਪੁਲ (ਇੰਟਰਚੇਂਜ), ਸ਼ੁਭਸ਼ ਨਗਰ ਅੰਡਰਪਾਸ, ਕੇਂਦਰੀ ਵਿਦਿਆਲਯ, ਡੀ. ਬੀ. ਸਿਟੀ ਮਾਲ, ਸੰਗਮ ਸਿਨੇਮਾ, ਰਾਣੀ ਕਮਲਾਪਤੀ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਹਬੀਬਗੰਜ ਨਾਕਾ, ਅਲਕਾਪੁਰੀ ਬੱਸ ਅੱਡਾ, ਏਮਜ਼
| ਓਰੇਂਜ ਲਾਈਨ ਟਨਲ ਸੈਗਮੈਂਟ ਕਾਸਟਿੰਗ 'ਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਵਿਕਾਸ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ, ਕਲਪਤਰੁ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟਸ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲਿਮਟਿਡ (ਕੇਪੀਆਈਐੱਲ)-ਗੁਲੇਰਮਕ ਜੇਵੀ ਨੇ ਓਰੇਂਜ ਲਾਈਨ ਦੇ ਭੂਮੀਗਤ ਪੈਕੇਜ ਬੀਐੱਚ-04 ਲਈ ਸੁਰੰਗ ਰਿੰਗ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਬੈਚ ਨੂੰ ਸੁੱਟਣ ਲਈ ਕੰਕਰੀਟ ਪਾਉਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸੁਰੰਗ ਰਿੰਗ ਹਿੱਸੇ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਦੋ ਸੁਰੰਗਾਂ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ, ਜੋ ਪੈਕੇਜ ਬੀ. ਐੱਚ.-04. 2 ਅਧੀਨ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਮਾਰਚ 2025 ਵਿੱਚ ਐੱਮ. ਪੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ. ਨੇ ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਤਰਜੀਹੀ ਗਲਿਆਰੇ ਦੇ ਨਾਲ ਰਾਣੀ ਕਮਲਾਪਤੀ ਤੋਂ ਏਮਜ਼ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਤੱਕ ਇੱਕ ਉਦਘਾਟਨੀ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ ਦਾ ਸਫਲਤਾਪੂਰਵਕ ਸੰਚਾਲਨ ਕੀਤਾ। |
ਐੱਲ. ਐੱਲ. ਐੱਲ. ਲਾਈਨ-5 (ਨੀਲੀ ਲਾਈਨ): ਭਾਦਭਦਾ ਚੌਕ-ਰਤਨਾਗਿਰੀ ਤਿਰਾਹਾ
- ਲੰਬਾਈਃ 12.91 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
- ਕਿਸਮਃ ਐਲੀਵੇਟਿਡ
- ਡਿਪੂਃ ਸੁਭਾਸ਼ ਨਗਰ ਅੰਡਰਪਾਸ (ਜਿਨਸੀ)
- ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀਃ 14
- ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ-ਭਾਦਭਦਾ ਚੌਰਾਹਾ, ਡਿਪੂ ਚੌਰਾਹਾ, ਜਵਾਹਰ ਚੌਕ, ਰੌਸ਼ਨਪੁਰਾ ਚੌਰਾਹਾ, ਕੁਸ਼ਾਬੌ ਠਾਕਰੇ ਹਾਲ, ਪਰੇਡ ਗਰਾਊਂਡ, ਬੋਗਦਾ ਪੁਲ (ਇੰਟਰਚੇਂਜ), ਪ੍ਰਭਾਤ ਚੌਰਾਹਾ, ਗੋਵਿੰਦਪੁਰਾ, ਗੋਵਿੰਦਪੁਰਾ ਇੰਡਸਟਰੀਅਲ ਏਰੀਆ, ਜੇ. ਕੇ. ਰੋਡ, ਇੰਦਰਪੁਰੀ, ਪਿਪਲਾਨੀ ਅਤੇ ਰਤਨਾਗਿਰੀ ਤਿਰਾਹਾ
| ਬਲੂ ਲਾਈਨ 1 ਉੱਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਵਿਕਾਸ। ਐੱਫਕਾੱਨਜ਼ ਨੇ ਬਲੂ ਲਾਈਨ ਲਈ ਪਹਿਲਾ ਹਿੱਸਾ ਕਾਸਟ ਕੀਤਾ ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ, ਐੱਫਕਾੱਨਜ਼ ਨੇ ਬਲੂ ਲਾਈਨ ਦੇ ਪੈਕੇਜ ਬੀ. ਐੱਚ.-05 ਲਈ ਅੰਨਾ ਨਗਰ ਕਾਸਟਿੰਗ ਯਾਰਡ ਵਿਖੇ ਹਿੱਸਿਆਂ ਦੀ ਕਾਸਟਿੰਗ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕੀਤੀ। ਐੱਮ. ਪੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਸੀ. ਐੱਲ. ਨੇ ਦਸੰਬਰ 2024 ਵਿੱਚ ਐੱਫ. ਕਾੱਨਜ਼ ਇਨਫਰਾਸਟਰੱਕਚਰ ਨੂੰ 1006.74 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦਾ ਪੈਕੇਜ ਬੀ. ਐੱਚ-05 ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਸੀ। |
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਰੂਟ
ਲਾਈਨ-1 (ਗ੍ਰੀਨ ਲਾਈਨ): ਬੈਰਗਡ਼੍ਹ-ਅਵਧਪੁਰੀ
- ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀਃ 24
- ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ-ਬੈਰਾਗਡ਼੍ਹ, ਬੈਰਾਗਡ਼੍ਹ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਹੇਮੂ ਕਲਾਨੀ, ਹਾਲਾ ਪੁਰਾ ਬੱਸ ਅੱਡਾ, ਲਾਲ ਘਾਟੀ ਚੌਕ, ਇਦਗਡ਼੍ਹ ਪਹਾਡ਼ੀਆਂ, ਕਲੈਕਟੋਰੇਟ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਸਕੂਲ ਐੱਮ. ਜੀ. ਹਸਪਤਾਲ, ਕਰਫ਼ਿਊ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ, ਕਮਲਾ ਪਾਰਕ, ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਚੌਕ, ਰੋਸ਼ਨਪੁਰਾ ਚੌਕ, ਟੀ. ਟੀ. ਨਗਰ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ, ਜੈਨ ਮੰਦਰ, ਸ਼ਾਰਦਾ ਮੰਦਰ, ਨੂਤਨ ਕਾਲਜ, ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਕੰਪਲੈਕਸ (ਹਬੀਬਗੰਜ ਸਟੇਸ਼ਨ), ਖੁਸ਼ਭਾਊ ਠਾਕਰੇ ਆਈ. ਐੱਸ. ਬੀ. ਟੀ., ਅੰਨਾ ਨਗਰ, ਕਾਰਮਲ ਕਾਨਵੈਂਟ, ਪਿਪਲਾਨੀ ਗੁਰੁਦ੍ਵਾਰਾ ਚੌਕ, ਮਹਾਤਮਾ ਗਾਂਧੀ ਚੌਕ, ਅਵਧਪੁਰੀ
ਲਾਈਨ-3 (ਰੈੱਡ ਲਾਈਨ): ਭੌਰੀ ਬਾਈਪਾਸ (ਐੱਨਐੱਚ 12 ਜੰਕਸ਼ਨ)-ਵਸੰਤ ਕੁੰਜ ਬੱਸ ਸਟਾਪ
- ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀਃ 24
- ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ-ਭੌਰੀ ਬਾਈਪਾਸ/ਐੱਨ. ਐੱਚ. 12 ਜੰਕਸ਼ਨ, ਪੀਪੇਨੇਰ ਪਿੰਡ (ਏਅਰੋਸਿਟੀ), ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਰੋਡ, ਗਾਂਧੀਨਗਰ, ਹਵਾਈ ਅੱਡਾ ਤਿਰਾਹਾ, ਮਨੁਭਾਨ ਟੇਕਰੀ, ਲਾਲਘਟੀ ਚੌਕ, ਇਦਗਡ਼੍ਹ ਪਹਾਡ਼ੀਆਂ, ਕੁਲੈਕਟਰ ਦਫ਼ਤਰ, ਕੈਂਬਰਿਜ ਸਕੂਲ ਐੱਮ. ਜੀ. ਹਸਪਤਾਲ, ਕਰਫ਼ਿਊ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ, ਕਮਲਾ ਪਾਰਕ, ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਚੌਕ, ਰੌਸ਼ਨਪੁਰਾ ਚੌਕ, ਟੀ. ਟੀ. ਨਗਰ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ, ਜੈਨ ਮੰਦਰ, ਸ਼ਾਰਦਾ ਮੰਦਰ, ਨੂਤਨ ਕਾਲਜ, ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਕੰਪਲੈਕਸ (ਹਬੀਬਗੰਜ ਸਟੇਸ਼ਨ), ਹਬੀਬਗੰਜ ਨਾਕਾ, 10 ਨੰ. ਚੌਕ, ਸਾਈ ਬੋਰਡ, ਵਸੰਤ ਕੁੰਜ ਬੱਸ ਸਟਾਪ।
ਲਾਈਨ-4 (ਯੈਲੋ ਲਾਈਨ): ਅਸ਼ੋਕ ਗਾਰਡਨ ਆਟੋ ਸਟੈਂਡ-ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ ਸਕੂਲ
- ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀਃ 21
- ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ-ਅਸ਼ੋਕ ਗਾਰਡਨ ਆਟੋ ਸਟੈਂਡ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕੈਂਪਸ, ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਜੁਮੇਰਾਤੀ ਰੋਡ, ਕਰਫ਼ਿਊ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ, ਕਮਲਾ ਪਾਰਕ, ਪੌਲੀਟੈਕਨਿਕ ਸਕੁਆਇਰ, ਰੌਸ਼ਨਪੁਰਾ ਸਕੁਆਇਰ, ਟੀ. ਟੀ. ਨਗਰ ਸਟੇਡੀਅਮ, ਮਾਤਾ ਮੰਦਰ, ਐੱਮ. ਏ. ਸੀ. ਟੀ. ਸਕੁਆਇਰ, ਪੰਚਸ਼ੀਲ ਨਗਰ ਬੱਸ ਸਟਾਪ, ਏਕਾਂਤ ਪਾਰਕ, ਸਹਾਪੁਰਾ ਝੀਲ, ਭੋਜ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ (ਚੁੰਨਾਭੱਟੀ), ਆਈ. ਆਈ. ਪੀ. ਐੱਮ. ਸਰਵਧਾਮ, ਮਾਨਸਰੋਵਰ ਸਕੂਲ, ਸੀ. ਆਈ. ਹਾਈਟ ਨਯਾਪੁਰਾ ਬੱਸ ਸਟਾਪ, ਸੰਸਕਾਰ ਮੈਰਿਜ ਗਾਰਡਨ, ਭੈਰਾਗਡ਼ ਚਿਚਲੀ, ਮਦਰ ਟੈਰੇਸਾ ਸਕੂਲ
ਲਾਈਨ-6 (ਬਰਾਊਨ ਲਾਈਨ): ਹਬੀਬਗੰਜ ਨਾਕਾ-ਮੰਡੀਦੀਪ
- ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀਃ 12
- ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ-ਹਬੀਬਗੰਜ ਨਾਕਾ, ਆਰ. ਆਰ. ਐੱਲ., ਬੀ. ਯੂ. ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ, ਬਾਗਸੇਵਾਨੀਆ ਬੱਸ ਸਟਾਪ, ਆਸ਼ਿਮਾ ਦ ਲੇਕ ਸਿਟੀ ਮਾਲ, ਸ਼੍ਰੀ ਰਾਮ ਕਲੋਨੀ, ਸੀ 21 ਮਾਲ, ਸਕੋਪ ਕਾਲਜ (ਭਰੋਪੁਰ), ਖੇਤਰੀ 1/ਐੱਨ. ਐੱਚ.-12, ਹਰੀਗੰਗਰ ਨਗਰ, ਖੇਤਰੀ 2, ਮੰਡੀਦੀਪ।
ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 'ਤੇ ਤਾਜ਼ਾ ਵਿਕਾਸ
1. ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ
- ਜੁਲਾਈ 2025 ਵਿੱਚ, ਮੱਧ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦੇ ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਮੋਹਨ ਯਾਦਵ ਨੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਨਿਰੀਖਣ ਕੀਤਾ। ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਤਿੰਨ ਡੱਬਿਆਂ ਵਾਲੀ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਵਿੱਚ ਸਵਾਰ ਹੋ ਕੇ ਸੁਭਾਸ਼ ਨਗਰ ਤੋਂ ਏਮਜ਼ ਅਤੇ ਏਮਜ਼ ਤੋਂ ਰਾਣੀ ਕਮਲਾਪਤੀ ਸਟੇਸ਼ਨ ਤੱਕ ਟਰਾਇਲ ਰਨ ਕੀਤਾ।
- ਮੁੱਖ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਕਮਿਸ਼ਨਰ (ਸੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਐੱਸ.) ਜਲਦੀ ਹੀ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਦਾ ਮੁਆਇਨਾ ਕਰਨਗੇ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਜਦੋਂ ਸੀ. ਐੱਮ. ਆਰ. ਐੱਸ. ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦੇ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਦਾ ਤਰਜੀਹ ਗਲਿਆਰਾ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।
2. ਆਰ. ਡੀ. ਐੱਸ. ਓ. ਨੇ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕ ਲਈ ਔਸੀਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਈ. ਬੀ. ਡੀ. ਟਰਾਇਲ ਮੁਕੰਮਲ ਕੀਤੇ
- ਜੁਲਾਈ 2025 ਵਿੱਚ, ਰਿਸਰਚ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਐਂਡ ਸਟੈਂਡਰਡਜ਼ ਆਰਗੇਨਾਈਜ਼ੇਸ਼ਨ ਨੇ ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕ ਲਈ ਔਸੀਲੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਬ੍ਰੇਕਿੰਗ ਡਿਸਟੈਂਸ (ਈ. ਬੀ. ਡੀ.) ਟਰਾਇਲ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ, ਜੋ ਅਲਸਟੌਮ ਇੰਡੀਆ ਦੁਆਰਾ ਸਪਲਾਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਜੁਲਾਈ 9, 2025 ਤੋਂ ਜੁਲਾਈ 21, 2025 ਦੀ ਸਮਾਂ ਸੀਮਾ ਦੇ ਅੰਦਰ ਆਯੋਜਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਅਜ਼ਮਾਇਸ਼ਾਂ ਨਗਰ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਅਤੇ ਏਮਜ਼ ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਹੋਈਆਂ।

ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ
ਮੁੱਖ ਸਥਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ
- ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਹਬੀਬਗੰਜ ਰੇਲਵੇ ਸਟੇਸ਼ਨ, ਆਈਐੱਸਬੀਟੀ, ਡੀਬੀ ਮਾਲ, ਏਮਜ਼, ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀਆਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ ਸਮੂਹਾਂ ਵਰਗੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਸਥਾਨਾਂ ਨੂੰ ਜੋਡ਼ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਕਨੈਕਟੀਵਿਟੀ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਏਗਾ। ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਨਾਲ ਵਸਨੀਕ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਧੇਰੇ ਅਸਾਨੀ ਅਤੇ ਘੱਟ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ। ਇਹ ਵਧੀ ਹੋਈ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨਾ ਸਿਰਫ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਆਉਣ-ਜਾਣ ਨੂੰ ਅਸਾਨ ਬਣਾਏਗੀ ਬਲਕਿ ਭੋਪਾਲ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਸਮੁੱਚੀ ਪਹੁੰਚ ਅਤੇ ਸਹੂਲਤ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗੀ।
ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਪੈਟਰਨਾਂ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ
- ਭੋਪਾਲ ਦੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਕਾਸ ਨੇ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀਡ਼ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸਡ਼ਕਾਂ' ਤੇ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਵੱਧ ਰਹੀ ਗਿਣਤੀ ਕਾਰਨ। ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇੱਕ ਤੇਜ਼, ਕੁਸ਼ਲ ਅਤੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗਾ ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਨਿਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਤੋਂ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਵੱਲ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋਪਹੀਆ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਘਟਾ ਕੇ, ਮੈਟਰੋ ਸਡ਼ਕ ਨੈੱਟਵਰਕ ਉੱਤੇ ਦਬਾਅ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀਡ਼ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ।
ਸਥਾਨਕ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ
- ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇਸ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਤੇ ਸੰਚਾਲਨ ਪਡ਼ਾਵਾਂ ਦੌਰਾਨ ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗਾ। ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਮੈਟਰੋ ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਨਵੇਂ ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚੂਨ ਕੇਂਦਰ ਬਣਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਦੇ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤ ਕਰਨਗੇ।
ਸਵੱਛ, ਸਵੱਛ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ
- ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਰਵਾਇਤੀ ਸਡ਼ਕ ਆਵਾਜਾਈ ਦਾ ਇੱਕ ਸਵੱਛ ਅਤੇ ਵਾਤਾਵਰਣ-ਪੱਖੀ ਵਿਕਲਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ ਟਿਕਾਊ ਸ਼ਹਿਰੀ ਗਤੀਸ਼ੀਲਤਾ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਕਰੇਗੀ। ਪ੍ਰਾਈਵੇਟ ਵਾਹਨਾਂ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘੱਟ ਹੋਣ ਨਾਲ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਬਾਲਣ ਦੀ ਖਪਤ ਘੱਟ ਹੋਵੇਗੀ ਅਤੇ ਕਾਰਬਨ ਡਾਈਆਕਸਾਈਡ ਵਰਗੇ ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਿਤਾਂ ਦੇ ਨਿਕਾਸ ਵਿੱਚ ਕਮੀ ਆਵੇਗੀ। ਇਹ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹਵਾ ਦੀ ਗੁਣਵੱਤਾ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਿਹਤਮੰਦ ਵਾਤਾਵਰਣ ਪੈਦਾ ਕਰੇਗਾ।
ਸਿੱਟਾ
ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਬਿਹਤਰ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਬਣਾਈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਸ਼ਹਿਰ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ ਜਾਰੀ ਹੈ, ਮੈਟਰੋ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀਡ਼ ਅਤੇ ਵੱਧ ਰਹੇ ਪ੍ਰਦੂਸ਼ਣ ਦੇ ਪੱਧਰ ਵਰਗੀਆਂ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਵਿਕਲਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰੇਗੀ। ਭੋਪਾਲ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਅਧੀਨ ਪਡ਼ਾਅ 1 ਵਿੱਚ ਦੋ ਗਲਿਆਰੇ ਹਨ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ 2027 ਤੱਕ ਚਾਲੂ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਤ ਲਾਗਤ ₹6941.40 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰਾਂ ਦੋਵਾਂ ਤੋਂ ਫੰਡਿੰਗ ਦੇ ਨਾਲ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਰਜ਼ਿਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਵਾਰ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਇਹ ਰੋਜ਼ਾਨਾ 2.20 ਲੱਖ ਤੋਂ ਵੱਧ ਯਾਤਰੀਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇਗਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਰਿਹਾਇਸ਼ੀ, ਵਪਾਰਕ ਅਤੇ ਸੰਸਥਾਗਤ ਕੇਂਦਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰੇਗਾ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਭਵਿੱਖ ਲਈ ਟਿਕਾਊ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ 'ਤੇ ਭੋਪਾਲ ਦੇ ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਉਜਾਗਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।





