
ପରିଚୟ
ମହାରାଜା ସୱାଇ ଜୟ ସିଂ ଦ୍ୱିତୀୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା 1727 ରେ ସ୍ଥାପିତ, ଜୟପୁର ଭାରତର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଯୋଜନାବଦ୍ଧ ସହର ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତିପ୍ରାପ୍ତ | ରାଜସ୍ଥାନର ରାଜଧାନୀ ଜୟପୁର, ସାଧାରଣତଃ ଗୋଲାପୀ ସହର ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା, ଏହାର ଜୀବନ୍ତ ଗୋଲାପୀ-ରଙ୍ଗ ସ୍ଥାପତ୍ୟ, ସମୃଦ୍ଧ ଐତିହାସିକ ଗୁରୁତ୍ୱ ଏବଂ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ସହରୀ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଦ୍ୱାରା ଭିନ୍ନ | ଜୟପୁରର ଅର୍ଥନୀତି ମୁଖ୍ୟତଃ ପର୍ଯ୍ୟଟନ, ହସ୍ତଶିଳ୍ପ ଏବଂ ରତ୍ନ ପଥର କାରବାର ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ। 1876 ରେ, ପ୍ରିନ୍ସ ଅଫ୍ ୱେଲ୍ସଙ୍କ ଗସ୍ତକୁ ସମ୍ମାନ ଜଣାଇବା ପାଇଁ ସହରକୁ ଗୋଲାପୀ ରଙ୍ଗ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଗୋଲାପୀ ସହର ଭାବରେ ଏହାର ଆଇକନିକ ପଦବୀ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲା |
ସମୟକ୍ରମେ, ଜୟପୁର ଯଥେଷ୍ଟ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଅନୁଭବ କରିଛି, ଯାହା ଦେଶର ଦଶମ ସର୍ବାଧିକ ଜନବହୁଳ ସହର ଭାବରେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଛି | 2011 ଜନଗଣନା ଅନୁଯାୟୀ, ସହରର ଜନସଂଖ୍ୟା 3.1 ନିୟୁତ ଥିଲା, 2031 ସୁଦ୍ଧା 8.1 ନିୟୁତକୁ ବୃଦ୍ଧି ହେବାର ଆକଳନ ସହିତ। ଅଧିବାସୀଙ୍କ ଏହି ବୃଦ୍ଧି କ୍ରମବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ଯାତ୍ରୀ ଚାହିଦାକୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଭାବରେ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଦକ୍ଷ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆବଶ୍ୟକ କରେ | ଅଧିକନ୍ତୁ, ବର୍ଦ୍ଧିତ ଜନସଂଖ୍ୟା ସହରରେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଭିଡ଼ର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇଥିଲା | ସହରଟି ଏକ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ପରିବହନ ସମାଧାନ ପାଇଁ ଏକ ଜରୁରୀ ଆବଶ୍ୟକତା ଦେଖିଲା | ଏହାର ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ସ୍ୱରୂପ, ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ଏକ ସ୍ଥାୟୀ ଏବଂ ଦକ୍ଷ ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନର ବିକଳ୍ପ ଭାବେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଇଥିଲା।

ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ: ସହରାଞ୍ଚଳ ଗମନାଗମନରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ
ସମୀକ୍ଷା
- ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ହେଉଛି ସହର ପାଇଁ ଯୋଜନା କରାଯାଇଥିବା ଏକ ସହରୀ ମାସ୍ ରାପିଡ୍ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (ଏମ୍ଆର୍ଟିଏସ୍) |
- ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ଦୁଇଟି ଯୋଜନାବଦ୍ଧ କରିଡର ରହିଛି: ପୂର୍ବ-ପଶ୍ଚିମ କରିଡର ଏବଂ ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣ କରିଡର।
- ବର୍ତ୍ତମାନ ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ, ଯେଉଁଥିରେ ଗୋଟିଏ କରିଡର ରହିଛି, 11.98 କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାପ୍ତ ଗୋଲାପୀ ଲାଇନ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଅଛି।
- ଜାନୁଆରୀ 2010 ରେ, ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋର ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା ପାଇଁ ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ରେଳ କର୍ପୋରେସନ୍ (ଜେ. ଏମ. ଆର. ସି.), ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଯାନ (ଏସ. ପି. ଭି.) ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା।

ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟତା
The weekly brief metro & rail professionals read.
| ଗତି ଏବଂ ଗତିପଥ | ସର୍ବାଧିକ ବେଗ: ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି 80 କିଲୋମିଟର |
| ହାରାହାରି ବେଗ: ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି 32 କିଲୋମିଟର | |
| ଟ୍ରାକ୍ ଗେଜ୍: ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ ଗେଜ୍-1435 ମିମି | |
| ବିଦ୍ୟୁତକରଣ | 25 କେ. ଭି, 50 ହର୍ଜ ଏସି ଓ. ଏଚ୍. ଇ |
| ସଙ୍କେତ | ଟ୍ୟାକ୍ସି ସିଗନାଲିଂ/ଯିବାର ଦୂରତା |
| ରୋଲିଂ ଷ୍ଟକ୍ | ବିଇଏମଏଲ ଦ୍ୱାରା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯାଇଥିବା 40ଟି କୋଚ୍ (10ଟି ଟ୍ରେନ୍-ସେଟ୍ x 4) |

ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ପର୍ଯ୍ୟାୟ-1
ସମୀକ୍ଷା
ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଗୋଟିଏ କରିଡର ରହିଛି, ଯାହାର ନାମ ପିଙ୍କ୍ ଲାଇନ୍, ଯାହାର ବିସ୍ତାର 11.98 କି. ମି. (କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ)। ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ଫେଜ୍-1ର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ମାର୍ଗକୁ ଫେଜ୍-1ଏ ଏବଂ ଫେଜ୍-1ବି ରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି।
| ବର୍ଣ୍ଣନା | ପର୍ଯ୍ୟାୟ-1ଏ (ମାନସରୋବରରୁ ଚାନ୍ଦପୋଲ) | ପର୍ଯ୍ୟାୟ-1ବି (ଚାନ୍ଦପୋଲରୁ ବଡି ଚୌପର) | ମୋଟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ-1 (ମାନସରୋବରରୁ ବଡ଼ ଚୌପର) |
| ଉଚ୍ଚୀକୃତ ମାର୍ଗର ଲମ୍ବ (କି. ମି. ରେ) | 9.13 | 0 | 9.13 |
| ଭୂତଳ ମାର୍ଗର ଲମ୍ବ (କିଲୋମିଟରରେ) | 0.5 | 2.35 | 2.85 |
| ମୋଟ ପଥ ଦୈର୍ଘ୍ୟ (କିଲୋମିଟରରେ) | 9.63 | 2.35 | 11.98 |
| ଉତ୍ତୋଳିତ ଷ୍ଟେସନ | 8 | 0 | 8 |
| ଭୂତଳ ଷ୍ଟେସନ | 1 | 2 | 3 |
| ମୋଟ ଷ୍ଟେସନ | 9 | 2 | 11 |
| ମୋଟ ପ୍ରକଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟ (କୋଟି ଟଙ୍କାରେ) | 2,023 | 1,126 | 3,149 |

ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଡିପିଆରର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ବିକାଶ
ମାର୍ଚ୍ଚ 2010: ପ୍ରାରମ୍ଭରେ, ଦିଲ୍ଲୀ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ କର୍ପୋରେସନ୍ (ଡି. ଏମ୍. ଆର୍. ସି.) ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକଳ୍ପ ରିପୋର୍ଟ (ଡିପିଆର୍) ଦାଖଲ କରିଥିଲା। ଡି. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିବା ଡିପିଆର୍ ଦୁଇଟି କରିଡରକୁ ନେଇ ଗଠିତ:
| କରିଡର-1 | ଦୁର୍ଗାପୁରରୁ ଅମ୍ବାବାରୀ |
| କରିଡର-2 | ମାନସରୋବରରୁ ବଡ଼ ଚୌପର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ |
ଏପ୍ରିଲ 2011: ଡି. ଏମ. ଆର. ସି. ଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିବା ଡିପିଆରରେ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା। ସଂଶୋଧିତ ଡିପିଆରରେ କରିଡର-1 ଦୁର୍ଗାପୁରାରେ ଶେଷ ହେବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ସୀତାପୁର ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ସମ୍ପ୍ରସାରିତ କରାଯାଇଥିଲା।
ମାର୍ଚ୍ଚ 2012: ଡିପିଆରକୁ ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିଭକ୍ତ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନିଆଯାଇଥିଲା:
| ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ | ମାନସରୋବରରୁ ବଡ଼ ଚୌପର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ |
| ପର୍ଯ୍ୟାୟ-2 | ସୀତାପୁରା ଶିଳ୍ପାଞ୍ଚଳ ଠାରୁ ଅମ୍ବାବାରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ |
ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଚାରୋଟି ବିଭାଗରେ ଯୋଜନା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଛି
| ପର୍ଯ୍ୟାୟ | ରାସ୍ତା | ଦୈର୍ଘ୍ୟ | ସ୍ଥିତି | ସେବେଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ |
| ପର୍ଯ୍ୟାୟ 1ଏ | ମାନସରୋବରରୁ ଚାନ୍ଦପୋଲ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ | 9.63 କିଲୋମିଟର | କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ | ଜୁନ୍ 3, 2015 |
| ପର୍ଯ୍ୟାୟ 1ବି | ଚାନ୍ଦପୋଲ ଠାରୁ ବଡ଼ ଚୌପର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ | 2.35 କିଲୋମିଟର | କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ | ସେପ୍ଟେମ୍ବର 23, 2020 |
| ପର୍ଯ୍ୟାୟ 1ସି | ବଡ଼ ଚୌପରରୁ ପରିବହନ ନଗର | 3.41 କିଲୋମିଟର | କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉଛି | ଟିବିଡି |
| ପର୍ଯ୍ୟାୟ 1ଡି | ମାନସରୋବରରୁ ଆଜମେର ରୋଡ | 1.35 କିଲୋମିଟର | କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଉଛି | ଟିବିଡି |
| ଟିପ୍ପଣୀ: ରାଜସ୍ଥାନ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ବିସ୍ତୃତ ମେଟ୍ରୋ ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଯୋଜନାର ଅଂଶବିଶେଷ ଭାବେ ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ ରେଖାଙ୍କିତ କରି ବଜେଟରେ ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋର କରିଡର-1ର ଫେଜ୍-1ସି ଏବଂ ଫେଜ୍-1ଡି ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ବିଷୟରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। |

ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ପର୍ଯ୍ୟାୟ-1 ମାର୍ଗ ବିବରଣୀ
ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ମାର୍ଗ
ପର୍ଯ୍ୟାୟ 1ଏ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟାୟ 1ବି
ରେଖା-1-ଗୋଲାପୀ ରେଖା: ମାନସରୋବର-ବଡ଼ ଚୌପାର
- ଦୈର୍ଘ୍ୟ: 9.63 km (ପର୍ଯ୍ୟାୟ 1A) ଏବଂ 2.35 km (ପର୍ଯ୍ୟାୟ 1B)
- ପ୍ରକାର: ଉତ୍ତୋଳିତ ଏବଂ ଭୂତଳ
- ଡିପୋ: ମାନସରୋବର
- ଷ୍ଟେସନ ସଂଖ୍ୟା: 11
- ଷ୍ଟେସନର ନାମ-ମାନସରୋବର, ନ୍ୟୁ ଆତିଶ ମାର୍କେଟ, ବିବେକ ବିହାର, ଶ୍ୟାମ ନଗର, ରାମ ନଗର, ସିଭିଲ୍ ଲାଇନ୍ସ, ରେଳ ଷ୍ଟେସନ, ସିନ୍ଧି କ୍ୟାମ୍ପ ଏବଂ ଚାନ୍ଦପୋଲ, ଛୋଟି ଚୌପର ଏବଂ ବଡ଼ ଚୌପର

କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ମାର୍ଗ ଅଧୀନରେ ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ
ପର୍ଯ୍ୟାୟ 1ସି
ଲାଇନ-1-ଗୋଲାପୀ ଲାଇନ: ବଡ଼ ଚୌପର-ପରିବହନ ନଗର (ପର୍ଯ୍ୟାୟ-1ସି)
- ଦୈର୍ଘ୍ୟ: 3.41 କିଲୋମିଟର
- ପ୍ରକାର: ଭୂତଳ (2.65 କି. ମି.) ଏବଂ ଉନ୍ନତ (0.76 କି. ମି.)
- ଆନୁମାନିକ ପ୍ରକଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟ: 980.08 କୋଟି ଟଙ୍କା
- ଷ୍ଟେସନ ସଂଖ୍ୟା: 2
- ଷ୍ଟେସନର ନାମ-ରାମଗଞ୍ଜ ଚୌପର (ଭୂତଳ) ଏବଂ ପରିବହନ ନଗର (ଉନ୍ନତ)
ପର୍ଯ୍ୟାୟ 1ଡି
ଲାଇନ-1-ଗୋଲାପୀ ଲାଇନ: ମାନସରୋବରରୁ ଆଜମେର ରୋଡ ଚୌରାହା (ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ)
- ଦୈର୍ଘ୍ୟ: 1.35 କିଲୋମିଟର
- ପ୍ରକାର: ଉତ୍ତୋଳିତ
- ଆନୁମାନିକ ପ୍ରକଳ୍ପ ମୂଲ୍ୟ: 980.08 କୋଟି ଟଙ୍କା
- ଷ୍ଟେସନ ସଂଖ୍ୟା: 1
- ଷ୍ଟେସନର ନାମ-ଆଜମେର ରୋଡ ଚୌରାହା
| ମେ 2025 ରେ, ସାମ ଇଣ୍ଡିଆ ବିଲ୍ଟୱେଲ ପ୍ୟାକେଜ୍ ଜେପି/ଇଡବ୍ଲୁ/1ସି ଏବଂ 1ଡି (ଏଲିଭେଟେଡ୍)/02ଆର ମଧ୍ୟରେ ଫେଜ୍ 1ସି ଏବଂ 1ଡି ପାଇଁ ପ୍ରଥମ ପିଅର୍ କ୍ୟାପ୍ କାଷ୍ଟିଂ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। |

ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ପର୍ଯ୍ୟାୟ 2
ସମୀକ୍ଷା
ରାଜ୍ୟ ବଜେଟ 2025-26 ରେ ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ଫେଜ୍-2 ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା। ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଏସୀୟ ବିକାଶ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଏଡିବି) ଏବଂ ଏସୀୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି ନିବେଶ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଏଆଇଆଇବି) ଦ୍ୱାରା ଋଣ ପ୍ରଦାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଅର୍ଥ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ, ଯାହାର ଆନୁମାନିକ ମୂଲ୍ୟ 12,260 କୋଟି ଟଙ୍କା ହେବ।

ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ଡିପିଆରର ପ୍ରସ୍ତୁତି ଏବଂ ବିକାଶ
ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ପାଇଁ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ଧାରଣା ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକଳ୍ପ ରିପୋର୍ଟ (ଡିପିଆର) ର ପ୍ରଥମ ଏବଂ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ବିଭାଜନରୁ ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା।
| 2012 | ଡିପିଆରକୁ ନବୀକରଣ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ସୀତାପୁରା ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଅମ୍ବାବାରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ 23.099 କିଲୋମିଟରର ଏକ ମାର୍ଗ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯେଉଁଥିରେ 5 ଟି ଭୂତଳ ଷ୍ଟେସନ ଏବଂ 15 ଟି ଏଲିଭେଟେଡ୍ ଷ୍ଟେସନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | |
| 2014 | ଜୟପୁର ବିମାନ ବନ୍ଦରରେ ଏୟାର ଫନେଲକୁ ବିଚାରକୁ ନେଇ ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ପୁନଃସଜ୍ଜିତ କରିବା ଏବଂ ଜିଲ୍ଲାପାଳ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ ସହିତ ସଂଯୋଗ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଡିପିଆରରେ ସଂଶୋଧନ କରାଯାଇଥିଲା। |
| 2017: | ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ନୀତିର ପ୍ରଚଳନ ନୂତନ ନିର୍ଦ୍ଦେଶାବଳୀ ଏବଂ ଉପାଦାନଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ କରିଥିଲା, ଫଳସ୍ୱରୂପ, 2011 ଡିପିଆର ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇନଥିଲା। |
| 2020 | ଡି. ଏମ. ଆର. ସି. ଡିପିଆରକୁ ସଂଶୋଧନ କରିଥିଲା ଏବଂ 21ଟି ଏଲିଭେଟେଡ୍ ଷ୍ଟେସନକୁ ନେଇ ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏଲିଭେଟେଡ୍ ରୁଟ୍ (ଅରେଞ୍ଜ ଲାଇନ୍) ର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲା। |
| 2024 | ରାଜସ୍ଥାନ ସରକାର ଅମ୍ବାବାରୀ ଏବଂ ବିଦ୍ୟାଧର ନଗର ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତର ଦିଗକୁ ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନର 7 କିଲୋମିଟର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଦ୍ୱାରା ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ବ୍ୟାପକ ପୁନର୍ବିବେଚନାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପୁଜିଥିଲା, ଯାହା ଜେ. ଏମ. ଆର. ସି. କୁ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଦୁଇଟି ଭାଗରେ ବିଭକ୍ତ କରିବାକୁ ପ୍ରେରିତ କରିଥିଲା: ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: ଅମ୍ବାବାଡ଼ି-ସୀତାପୁରା-ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ: ଅମ୍ବାବାଡ଼ି-ବିଦ୍ୟାଧର ନଗର |
| ନଭେମ୍ବର 2024 | ସଦ୍ୟତମ ସଂଶୋଧନ ଏବଂ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବିଚାରକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ପର୍ଯ୍ୟାୟ 2 ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଡିପିଆର ସମୀକ୍ଷା କରିବା ପାଇଁ ଜେ. ଏମ. ଆର. ସି. ରେଳ ଇଣ୍ଡିଆ ବୈଷୟିକ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ସେବା (ଆର. ଆଇ. ଟି. ଇ. ଏସ.) ନିଯୁକ୍ତ କରିଛି |
| ଏପ୍ରିଲ 2025 | ରାଇଟ୍ସ ଡିପିଆରର ଏକ ଚିଠା ଦାଖଲ କରିଥିଲା; ତଥାପି, ରାଜସ୍ଥାନର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ଫେଜ୍ 2ର ଡିପିଆରରେ ସଂଶୋଧନ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଥିଲେ। |
| ମେ 2025 | ରାଜସ୍ଥାନର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଭଜନ ଲାଲ ଶର୍ମା ରାଇଟ୍ସ ଦ୍ୱାରା ଦାଖଲ କରାଯାଇଥିବା ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋର ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକଳ୍ପ ରିପୋର୍ଟ (ଡିପିଆର) କୁ ଅନୁମୋଦନ କରିଛନ୍ତି। |
ରାଜସ୍ଥାନ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ ମାର୍ଗ
ରାଜସ୍ଥାନ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକଳ୍ପ ରିପୋର୍ଟ (ଡିପିଆର) ଜୟପୁର ସହରର ଉତ୍ତର-ଦକ୍ଷିଣ ମୁଖ୍ୟ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ କରିଡରକୁ ଟୋଡି ମୋଡ୍ ଏବଂ ପ୍ରହ୍ଲାଦପୁରା ମଧ୍ୟରେ 42.80 କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାପ୍ତ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତାବ ଦେଇଛି। ଡିପିଆରରେ ମୋଟ 36ଟି ଷ୍ଟେସନର ପ୍ରସ୍ତାବ ଦିଆଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ 34ଟି ଏଲିଭେଟେଡ୍ ଷ୍ଟେସନ ଏବଂ ଦୁଇଟି ଭୂତଳ ଷ୍ଟେସନ ରହିଛି।
ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋର ପ୍ରଭାବ
1. ଉନ୍ନତ ସଂଯୋଗୀକରଣ: ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ପ୍ରମୁଖ ଆବାସିକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ବାଣିଜ୍ୟିକ, ଶିକ୍ଷାଗତ ଏବଂ ପର୍ଯ୍ୟଟନ ସ୍ଥଳୀ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରି ସହର ମଧ୍ୟରେ ସଂଯୋଗୀକରଣରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିଛି। ଏହି ବିକାଶ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କୁ ଜୟପୁରରେ ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ସୁବିଧାଜନକ ଭାବରେ ଯାତ୍ରା କରିବାରେ ସକ୍ଷମ କରିଥିଲା, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଯାତ୍ରା ସମୟ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା ଏବଂ ଦୈନନ୍ଦିନ ଯାତାୟାତ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିଲା। ଅଧିକନ୍ତୁ, ପର୍ଯ୍ୟାୟ 2 କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବା ପରେ, ଏହା ସହରରେ ସଂଯୋଗକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିବ।
2. ଟ୍ରାଫିକ୍ ଭିଡ଼ ହ୍ରାସ: ସଡ଼କ ପରିବହନର ଏକ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଦାନ କରି, ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଜୟପୁରର ଅତ୍ୟଧିକ ଯାତ୍ରା ମାର୍ଗରେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଭିଡ଼ ହ୍ରାସ କରିବାରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଛି। 2031 ସୁଦ୍ଧା ଜୟପୁରର ଜନସଂଖ୍ୟା 1 ନିୟୁତରେ ପହଞ୍ଚିବାର ଆକଳନ ସହିତ, ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ଘରୋଇ ଯାନ ଉପରେ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ନିର୍ଭରଶୀଳତାକୁ ହ୍ରାସ କରିବ ଏବଂ ସହର ସହିତ ସହରୀ ସଂଯୋଗକୁ ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ କରିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
3. ପରିବେଶଗତ ସ୍ଥିରତା-ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ଘରୋଇ ଯାନ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତାକୁ ହ୍ରାସ କରି ସହରର ପରିବେଶଗତ ସ୍ଥିରତା ବୃଦ୍ଧି କରିବାର କ୍ଷମତା ରଖିଛି। ଯେହେତୁ ଅଧିକରୁ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ଯାତ୍ରୀ ପରିବହନର ମାଧ୍ୟମ ଭାବେ ମେଟ୍ରୋକୁ ପସନ୍ଦ କରିବେ, ଯାନବାହନ ନିର୍ଗମନରେ ହ୍ରାସ ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଯାହାଫଳରେ ସହରରେ ବାୟୁର ଗୁଣବତ୍ତାରେ ଉନ୍ନତି ଘଟିବ।
4. ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି-ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ସହରର ଆର୍ଥିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି। ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ମେଟ୍ରୋ ଷ୍ଟେସନ ନିକଟରେ ସମ୍ପତ୍ତିର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧିରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଛି, କାରଣ ଉନ୍ନତ ଉପଲବ୍ଧତା, ରିଅଲ୍ ଇଷ୍ଟେଟ୍ ବିକାଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଛି, ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ମେଟ୍ରୋ କରିଡର ସହିତ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଉଦ୍ୟୋଗରେ ପୁଞ୍ଜି ବିନିଯୋଗକୁ ଆକର୍ଷିତ କରିଛି। ଏହା ନିର୍ମାଣ, ପରିଚାଳନା ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଅନେକ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି, ଯାହା ସ୍ଥାନୀୟ ଅର୍ଥବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ଆହୁରି ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେଇଛି।
ଉପସଂହାର
ଜୟପୁର ମେଟ୍ରୋ ଭାରତର ଅନ୍ୟତମ ଐତିହାସିକ ସହରରେ ସହରୀ ଭିତ୍ତିଭୂମିର ଆଧୁନିକୀକରଣରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରେ | ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବା ସହିତ ଏବଂ ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ 1ସି ଏବଂ 1ଡି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ସହିତ, ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପାଇଁ ଦୈନନ୍ଦିନ ଯାତାୟାତରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିଛି। ନିକଟରେ ଅନୁମୋଦିତ ଦ୍ୱିତୀୟ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ସହରରେ ସଂଯୋଗକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିବ। ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରବର୍ତ୍ତନ କେବଳ ସହରରେ ସଂଯୋଗକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିନାହିଁ, ବରଂ ସର୍ବସାଧାରଣ ପରିବହନର ଏକ ଦ୍ରୁତ ଏବଂ ବିଶ୍ୱସନୀୟ ମାଧ୍ୟମ ପ୍ରଦାନ କରି ଟ୍ରାଫିକ୍ ଭିଡ଼ ପରି ସହରର ପ୍ରମୁଖ ସମସ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ହ୍ରାସ କରିଛି। ଜୟପୁର ସମ୍ପ୍ରସାରଣ ହେବା ସହିତ, ସହରର ସ୍ଥାୟୀ ସହରାଞ୍ଚଳ ଭବିଷ୍ୟତକୁ ରୂପ ଦେବାରେ ମେଟ୍ରୋ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବ।



