କାନପୁର ମେଟ୍ରୋ ତୃତୀୟ ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବିଦ୍ୟୁତକରଣ ପାଇଁ ଷ୍ଟର୍ଲିଂ ଆଣ୍ଡ ୱିଲସନକୁ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ଦେଇଛି ଯାହା ୟୁପିଏମଆରସିର କାନପୁର ମେଟ୍ରୋରେ ଏକ ନୂତନ ପରୀକ୍ଷା ହେବାକୁ ଯାଉଛି। ଆଗାମୀ ବର୍ଷଗୁଡ଼ିକରେ ମେଟ୍ରୋ ପରିଚାଳନାର ପରିଦୃଶ୍ୟ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବଦଳିବାକୁ ଯାଉଛି। କାନପୁର ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପର ବିକାଶ ପାଇଁ ନୋଡାଲ ଏଜେନ୍ସି ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ କର୍ପୋରେସନ୍ (ୟୁପିଏମଆରସି) ତୃତୀୟ ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସହିତ ପରୀକ୍ଷା କରିବାକୁ ଯାଉଛି। ଆମେ ଆଗକୁ ବଢ଼ିବା ସହିତ, ଆମକୁ ତୃତୀୟ ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏବଂ ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରଣାଳୀ ବିଷୟରେ କିଛି ଜାଣିବା ଆବଶ୍ୟକ।
ତୃତୀୟ-ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ହେଉଛି ଟ୍ରେନଗୁଡ଼ିକୁ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କର୍ଷଣ ଶକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବାର ଏକ ମାଧ୍ୟମ, ଏବଂ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏକ ଅତିରିକ୍ତ ରେଳ ବ୍ୟବହାର କରେ ଯାହା ଏହାର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ "କଣ୍ଡକ୍ଟର ରେଳ" ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା | କଣ୍ଡକ୍ଟର ରେଳ ସ୍ଲିପର ପ୍ରାନ୍ତରେ ରଖାଯାଏ ଯାହା ପ୍ରାୟତଃ ଚାଲୁଥିବା ରେଳ ବାହାରେ ଅବସ୍ଥିତ | ତଥାପି, କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କଣ୍ଡକ୍ଟର ରେଳ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ଟ୍ରେନ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଇବା ପାଇଁ ବିଦ୍ୟମାନ ବୈଦ୍ୟୁତିକ କର୍ଷଣ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ, ବିଦ୍ୟୁତକରଣ ସାଧାରଣତଃ ମେଟ୍ରୋ କିମ୍ବା ଟ୍ରେନ୍ କୋଚର ଉପର ଭାଗରୁ କିଛି ଫୁଟ ଉପରେ କରାଯାଏ | ତୃତୀୟ ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରେଳ ସହିତ ହିଁ ଚାଲିଥାଏ, ଯାହା ଟ୍ରେନ୍ ପାଇଁ ପଦାର୍ଥ ବ୍ୟବହାର କରିବା ସହଜ କରିଥାଏ | ତଥାପି, ଏହା ଅସୁବିଧା ମୁକ୍ତ ନୁହେଁ କାରଣ ଯଦି ବର୍ଷା ହୁଏ କିମ୍ବା ବନ୍ୟା ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ ତେବେ ମଧ୍ୟ ଏହା ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ।
ତୃତୀୟ ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିଦ୍ୟୁତ ଆଘାତ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ କାରଣ ଏହା ଭୂମି ନିକଟରେ ଏକ ବହୁତ ଉଚ୍ଚ ଭୋଲଟେଜ୍ ବହନ କରେ | ବିଦ୍ୟୁତକୃତ ରେଳ ମଧ୍ୟ ଜୀବନହାନି ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ, ବିଶେଷ କରି ଯେତେବେଳେ କେହି ଭୁଲବଶତଃ ଟ୍ରାକ୍ ଉପରେ ପଡ଼ନ୍ତି | ଉପରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିବା ପରି, ବନ୍ୟା ଭଳି ପରିସ୍ଥିତି ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ଏକ ବିପଜ୍ଜନକ ଜିନିଷରେ ପରିଣତ କରିପାରେ। ଅନ୍ୟ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଓଭରହେଡ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଅସୁବିଧାଜନକ ହୋଇପାରେ ଯେତେବେଳେ ଅଧିକ ପବନ ପ୍ରବାହ କିମ୍ବା ସମାନ ପ୍ରକାରର କିଛି ଥାଏ |
ବର୍ତ୍ତମାନ ସୁଦ୍ଧା ଅନେକ ଦେଶ ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତୁ ଏଠାରେ କିଛି ଉଦାହରଣ ଦେବା।
ଫ୍ରାନ୍ସ
ବୋର୍ଡୋ (ଫ୍ରାନ୍ସ) ରେ ନୂତନ ଟ୍ରାମୱେ ଟ୍ରାକ୍ ମଝିରେ ତୃତୀୟ ରେଳ ସହିତ ଏକ ଅଭିନବ ସିଷ୍ଟମ ବ୍ୟବହାର କରେ | ତୃତୀୟ ରେଳକୁ 10 ମିଟର (32 ଫୁଟ 10 ଇଞ୍ଚ) ଲମ୍ବା ପରିବାହୀ ଏବଂ 3 ମିଟର (9 ଫୁଟ 10 ଇଞ୍ଚ) ଲମ୍ବା ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ଅଂଶରେ ବିଭକ୍ତ କରାଯାଇଛି। ପ୍ରତ୍ୟେକ ପରିବାହୀ ସେଗମେଣ୍ଟ ଏକ ଇଲେକ୍ଟ୍ରୋନିକ୍ ସର୍କିଟ୍ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ ହୋଇଛି ଯାହା ଟ୍ରାମ୍ ତଳେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ପଡ଼ିବା ପରେ ସେଗମେଣ୍ଟକୁ ଜୀବନ୍ତ କରିବ (ଟ୍ରେନ୍ ଦ୍ୱାରା ପଠାଯାଇଥିବା ଏକୋଡେଡ୍ ସିଗନାଲ୍ ଦ୍ୱାରା ସକ୍ରିୟ) ଏବଂ ଏହା ପୁନର୍ବାର ଉନ୍ମୁକ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ ସୁଇଚ୍ ଅଫ୍ କରେ |
The weekly brief metro & rail professionals read.
ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ
ନିବେଶ ଖର୍ଚ୍ଚ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ, ରଟରଡାମ୍ ମେଟ୍ରୋ, ମୂଳତଃ ଏକ ତୃତୀୟ-ରେଳ-ଚାଳିତ ବ୍ୟବସ୍ଥା, ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ହାଲୁକା ରେଳ (ଡଚ୍ ରେ ସ୍ନେଲଟ୍ରାମ୍ କୁହାଯାଏ) ଭାବରେ ନିର୍ମିତ କିଛି ବାହ୍ୟ ଶାଖା ଦିଆଯାଇଛି, ଯେଉଁଥିରେ ଅନେକ ସ୍ତର କ୍ରସିଂ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଏବଂ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଲାଇଟ୍ ଦ୍ୱାରା ସୁରକ୍ଷିତ | ଏହି ଶାଖାଗୁଡ଼ିକରେ ଓଭରହେଡ୍ ତାର ଥାଏ | ସେହିଭଳି, ଆମଷ୍ଟରଡାମ୍ରେ ଗୋଟିଏ "ସ୍ନେଲଟ୍ରାମ୍" ମାର୍ଗ ମେଟ୍ରୋ ଟ୍ରାକ୍ରେ ଯାଇ ଉପାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ଭୂପୃଷ୍ଠରେ ଥିବା ବିନ୍ୟାସକୁ ଯାଇଥାଏ, ଯାହାକୁ ଏହା ମାନକ ଟ୍ରାମ୍ ସହିତ ଅଂଶୀଦାର କରିଥାଏ। ସାମ୍ପ୍ରତିକ ବିକାଶରେ, ରାଣ୍ଡଷ୍ଟାଡ ରେଲ୍ ପ୍ରକଳ୍ପରେ ମଧ୍ୟ ରଟରଡାମ୍ ମେଟ୍ରୋ ଟ୍ରେନ୍ଗୁଡିକ ହେଗ୍ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପୂର୍ବତନ ମୁଖ୍ୟ ରେଳପଥରେ ରାସ୍ତାରେ ଅଣ୍ଡରୱାୟାର ଚଳାଇବା ଆବଶ୍ୟକ କରେ | ଏହି ଲାଇନରେ ହାଲୁକା ରେଳ ଯାନଗୁଡ଼ିକ ଉଭୟ 600 ଭି ଡିସି ଏବଂ 750 ଭୋଲ୍ଟ ଡିସି ବ୍ୟବହାର କରିବାରେ ସକ୍ଷମ |
ଲଣ୍ଡନ
ଉତ୍ତର ଲଣ୍ଡନ ଲାଇନ ଆକ୍ଟନ୍ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲରେ ରିଚମଣ୍ଡ ଏବଂ ଷ୍ଟ୍ରାଟ୍ଫୋର୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଥରେ ଏହାର ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଯୋଗାଣ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରେ | ଏହି ମାର୍ଗଟି ମୂଳତଃ ତୃତୀୟ ରେଳ ଥିଲା କିନ୍ତୁ ଅନେକ ବୈଷୟିକ ବୈଦ୍ୟୁତିକ ମୃତ୍ତିକା ସମସ୍ୟା, ଏବଂ ମାର୍ଗର କିଛି ଅଂଶ ମଧ୍ୟ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଚାଳିତ ମାଲ ପରିବହନ ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ପାଇଁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ଓଭରହେଡ୍ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ତାର ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଆଚ୍ଛାଦିତ ହୋଇସାରିଛି | ସିଷ୍ଟମକୁ ଅଧିକ ଦକ୍ଷ ଏବଂ ନିରାପଦ କରିବା ପାଇଁ ଅନେକ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶରେ ମିଶ୍ରିତ ସେବା ବ୍ୟବହୃତ ହୁଏ | ଯଦି ଜଣେ ପଥଚାରୀ ଏହି ରେଳପଥରେ ଚାଲିଥାନ୍ତି, ତେବେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ଏତେ ବଡ଼ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ଆଘାତ ପାଇବା ପରେ ସେ ଆଉ ରହିବେ ନାହିଁ।
ଯେକୌଣସି ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ନିଜସ୍ୱ ଭଲ ଏବଂ ଖରାପ ଗୁଣ ରହିଛି। ତୃତୀୟ ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାର କଥା ଆସିଲେ, ଏହି ଦୁନିଆରେ କୌଣସି ଜିନିଷ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ନୁହେଁ। କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ହେଉଛି ଏହା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ଯେ ନେଦରଲ୍ୟାଣ୍ଡ ପରି ଉପଯୁକ୍ତ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଛି ଯାହା ଦ୍ୱାରା କ୍ଷୟକ୍ଷତିର ସମ୍ଭାବନା ହ୍ରାସ କରାଯାଇପାରିବ |
ବ୍ୟାପକ ସ୍ତରରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପ୍ରବଳ ପବନ କିମ୍ବା ସମାନ ପରିସ୍ଥିତିରେ ମଧ୍ୟ ମେଟ୍ରୋ ଏବଂ ଟ୍ରେନ୍ ଚଳାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ | ଭବିଷ୍ୟତ ବାସ୍ତବରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରିତାର ଉପାୟ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ, ଏବଂ ଯଦି ଯୋଜନାଗୁଡିକ ସଠିକ୍ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ, ତେବେ ଏହା ନିଶ୍ଚିତ ଯେ ତୃତୀୟ ରେଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏକ ଗେମ-ଚେଞ୍ଜର ପ୍ରମାଣିତ ହେବ।