या महिन्यात, आर. ए. पी. आय. डी. एक्स. ही भारताची पहिली प्रादेशिक रेल्वे सेवा, शाहीबाबाद आणि दुहाई डेपोला जोडणाऱ्या 17 किलोमीटरच्या प्राधान्य विभागात सुरू होण्याची अपेक्षा आहे. साहिबाबाद, गाझियाबाद, गुलधर, दुहाई आणि दुहाई डेपो ही या मार्गावरील पाच स्थानके आहेत. हा पट्टा दिल्ली-मेरठ प्रादेशिक जलद परिवहन प्रणाली (आर. आर. टी. एस.) प्रकल्पाचा भाग आहे. आर. आर. टी. एस. मार्गिकेवरील गाड्यांची रचना ताशी 180 कि. मी. ची कमाल गती गाठण्यासाठी करण्यात आली आहे. प्राधान्याच्या मार्गाबरोबरच साहिबाबाद आणि मेरठ दक्षिण स्थानकादरम्यान 42 किलोमीटरचा पूलही विकसित करण्यात आला आहे.
प्राधान्यानुसार मुरादनगर, मोदीनगर दक्षिण, मोदीनगर उत्तर आणि मेरठ दक्षिण यांचा समावेश असलेला 25 किलोमीटर लांबीचा विभाग कार्यान्वित केला जाईल. दिल्ली-मेरठ प्रादेशिक जलद परिवहन प्रणाली, विकास आणि बांधकाम कामे जून 2019 मध्ये सुरू झाली. आर. आर. टी. एस. मार्गिका तयार करणाऱ्या राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र परिवहन महामंडळाला (एन. सी. आर. टी. सी.) मेरठमधील मेट्रो सेवांसह 2025 पर्यंत संपूर्ण 82 किलोमीटर लांबीचा दिल्ली-गाझियाबाद-मेरठ मार्ग जनतेसाठी खुला करण्याची आशा आहे.
या गाड्यांना रॅपिडेक्स म्हणतात कारण हे संक्षिप्त रूप अनेक भाषांमध्ये वाचण्यास आणि बोलण्यास सोपे आहे. नावातील एक्स म्हणजे गती आणि प्रगती व्यतिरिक्त भविष्यातील पिढीचे तंत्रज्ञान आणि नवीन युगातील गतिशीलता उपाय सूचित करते. हे युवक, आशावाद, जोम आणि उर्जेशी देखील संबंधित आहे. एन. सी. आर. टी. सी. ही केंद्र आणि दिल्ली, हरियाणा, राजस्थान आणि उत्तर प्रदेश राज्य सरकारांचा संयुक्त उपक्रम असलेली राष्ट्रीय राजधानी प्रदेशात (एन. सी. आर.) अर्ध-उच्च गतीची प्रादेशिक रेल्वे सेवा विकसित करत आहे.
The weekly brief metro & rail professionals read.
निर्मिती आणि वैशिष्ट्ये
रॅपिडएक्स ट्रेनसेट ही एक इलेक्ट्रिक मल्टिपल युनिट (ई. एम. यू.) ट्रेन आहे जी विशेषतः देशाच्या रॅपिडएक्स (प्रादेशिक जलद परिवहन) सेवांसाठी तयार केली गेली आहे. या रेल्वेगाडीची रचना हैदराबाद, तेलंगणा येथे फ्रेंच रोलिंग स्टॉक कंपनी अल्स्टॉमने केली होती आणि गुजरातमधील सावली येथे उत्पादित केली होती. ट्रेनची एक वायुगतिकीय रचना आहे जी प्रवास करताना ओढ कमी करते आणि ताशी 160 कि. मी. च्या सर्वोच्च परिचालन वेगाने पुढे जाते. तथापि, रॅपिडएक्सची रचना गती 180 किमी/तास आहे.
मेट्रो आणि पारंपरिक रेल्वेपेक्षा वेगळे
आर. आर. टी. एस. मेट्रोपेक्षा या अर्थाने वेगळा आहे की, ज्या प्रवाशांना कमी थांब्यावर आणि जलद गतीने लांबचा प्रवास करायचा आहे अशा प्रवाशांची ती सेवा पुरवते. आर. आर. टी. एस. ही पारंपरिक रेल्वेपेक्षा वेगळी आहे, कारण ती निश्चित केलेल्या मार्गावर भरवसा करण्यायोग्य, वारंवार, बिंदूपासून बिंदूपर्यंत उच्च वेगाने प्रादेशिक वाहतूक सक्षम करेल. आर. आर. टी. एस. ही एक नवीन, समर्पित, उच्च-गती, उच्च-क्षमता, आरामदायक प्रवासी सेवा आहे जी राष्ट्रीय राजधानी प्रदेशातील प्रादेशिक केंद्रांना जोडते.
भारताचा अभिमानः मेक इन इंडिया उपक्रम
शहरी विकास मंत्रालयाच्या (एमओयूडी) सचिवांच्या अध्यक्षतेखाली, नियोजन आयोगाने 2005 मध्ये दिल्ली राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्रासाठी (एन. सी. आर.) बहु-साधन परिवहन प्रणाली तयार करण्यासाठी कृती दलाची स्थापना केली. प्रादेशिक केंद्रांमधील प्रादेशिक जलद परिवहन प्रणाली (आर. आर. टी. एस.) जोडणीवर लक्ष केंद्रित करून, एन. सी. आर. 2032 एकात्मिक वाहतूक योजनेत याचा समावेश करण्यात आला. कृती दलाने आठ मार्गिका निश्चित केल्या आणि अंमलबजावणीसाठी दिल्ली-मेरठ, दिल्ली-पानिपत आणि दिल्ली-अलवर या तीन मार्गिकांना प्राधान्य दिले. राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र नियोजन मंडळाने (एन. सी. आर. पी. बी.) मेसर्सची नियुक्ती केली. दिल्ली-मेरठ आणि दिल्ली-पानिपतसाठी दिल्ली इंटिग्रेटेड मल्टी-मोडल ट्रान्झिट सिस्टम आणि मेसर्स. दिल्ली-अलवरसाठी अर्बन मास ट्रान्झिट कंपनी लिमिटेड, व्यवहार्यता अभ्यास आयोजित करेल आणि मार्च 2010 मध्ये तपशीलवार प्रकल्प अहवाल तयार करेल.
रॅपिडएक्स सेवेची कल्पना केली गेली तेव्हा विशेषतः सेमी-हाय-स्पीड प्रादेशिक रेल्वे प्रवासासाठी तयार केलेल्या नवीन सेमी-हाय-स्पीड ट्रेनसेटची गरज होती. 2019 मध्ये एन. सी. आर. टी. सी. ने त्यासाठी निविदा उघडल्यानंतर मेक इन इंडिया कार्यक्रमाचे पालन करून रेल्वे संच स्थानिक पातळीवर तयार करण्याचा हेतू होता. 2020 च्या सुरुवातीला, एन. सी. आर. टी. सी. ने रेल्वे संचांच्या खरेदीला अंतिम रूप दिले, जे बॉम्बार्डियर ट्रान्सपोर्टेशनद्वारे सावलीत तयार केले जाणार होते. मेक इन इंडिया धोरणानुसार, निविदा अंतिम करण्यात आली आणि मूळ 75 टक्के गरजेच्या तुलनेत गाड्यांमध्ये पन्नास टक्के स्थानिक घटक असतील या अटीवर तोडगा काढण्यात आला. या रेल्वेगाडीची रचना त्या वर्षाच्या उत्तरार्धात लोकांसमोर उघड करण्यात आली. या ट्रेनच्या स्टील-स्टील बॉडीची रचना आणि अभियांत्रिकी 180 किमी/ताशी कमाल वेगापर्यंत पोहोचण्यासाठी करण्यात आली आहे.
बाह्य
- उच्च वेगाने चालताना हवेतील ओढ प्रतिकार कमी करण्यासाठी ही गाडी एक निर्जंतुकीकरण-स्टील बॉडी आणि वायुगतिकीय नाक शंकूने बांधली गेली आहे. त्याच्या निर्जंतुकीकरण-स्टीलच्या शरीरामुळे, गाडी बर्यापैकी मर्यादित आणि वजनाने कमी आहे.
- प्रत्येक गाडीला सहा दरवाजे आहेत, प्रत्येक बाजूला तीन, सोपे प्रवेश आणि बाहेर पडण्यासाठी, बिझनेस क्लास वगळता, ज्याला चार दरवाजे आहेत, प्रत्येक बाजूला दोन. प्रत्येक वाहनात टेम्पर्ड सेफ्टी काचेच्या खिडक्या असतात ज्या दुहेरी चमकदार असतात.
आतील भाग
- ट्रेनमध्ये 2x2 आसनक्षमतेसह प्रवाशांसाठी भरपूर पायांची जागा आहे. गर्दीच्या वेळेसाठी, उभे असलेल्या प्रवाशांना सामावून घेण्यासाठी गल्ल्या पकडण्यासाठीच्या पट्ट्या आणि खांबांसह सुसज्ज आहेत. प्रादेशिक रेल्वे प्रवास आणि सेवेसाठी त्याची रचना आणि विकास केला गेल्यामुळे त्यात ओव्हरहेड लगेज रॅक आहे.
- ट्रेनमध्ये ऑनबोर्ड वाय-फाय, सार्वजनिक घोषणा आणि प्रदर्शन प्रणाली, माहिती आणि करमणूक प्रदर्शन, गतिशील मार्ग नकाशा प्रदर्शन आणि आपत्कालीन संप्रेषण सुविधा आणि सेवा आहे.
- कार्यक्षम ऊर्जेचा वापर सुनिश्चित करण्यासाठी रेल्वेच्या संचांमध्ये सभोवतालची प्रकाश व्यवस्था आणि तापमान नियंत्रण प्रणाली आहे. ट्रेनमध्ये नियुक्त व्हीलचेअरची जागा देखील आहे.
- सुरक्षिततेच्या दृष्टीने, ट्रेनमध्ये फायर अँड स्मोक डिटेक्टर, सी. सी. टी. व्ही., अग्निशामक यंत्र आणि दरवाजाची स्थिती दर्शविणारी यंत्रणा, तसेच भविष्यसूचक आणि परिस्थिती-आधारित देखरेख क्षमतांसह नाविन्यपूर्ण ट्रेन कंट्रोल मॉनिटरिंग सिस्टम तंत्रज्ञान आहे.
इतर वैशिष्ट्ये
- देशात प्रथमच, त्याच्या संपूर्ण लांबीवर वेगवान वाहतुकीसाठी रेल्वे प्रणाली उघडली जाईल. प्राधान्याच्या पट्ट्यासह साहिबाबाद आणि मेरठ दक्षिण स्थानकादरम्यान बावीस किलोमीटर लांबीचा पूल बांधण्यात आला आहे. या मार्गिकेवरील गाड्या ताशी 160 कि. मी. च्या कमाल वेगाने प्रवास करतील अशी अपेक्षा आहे.
- प्राधान्याच्या विभागानंतर, मुरादनगर, मोदी नगर दक्षिण, मोदी नगर उत्तर आणि मेरठ दक्षिण या चार स्थानकांचा समावेश असलेला 25 किलोमीटर लांबीचा विभाग कार्यान्वित केला जाईल. आर. आर. टी. एस. चे बांधकाम जून 2019 मध्ये सुरू झाले, ज्यात 82.15 कि. मी. लांबीच्या कॉरिडॉरची संपूर्ण लांबी, तसेच मेरठमधील मेट्रो सेवा जून 2025 मध्ये सुरू होणार आहेत.
- या मार्गिकेच्या बांधकामासाठी आवश्यक असलेला अंदाजे 30,274 कोटी रुपयांचा निधी बहुपक्षीय मदतीद्वारे पुरवला जात आहे. आर. आर. टी. एस. उर्फ आर. ए. पी. आय. डी. एक्स. ला आशिया इन्फ्रास्ट्रक्चर इन्व्हेस्टमेंट बँक (ए. आय. आय. बी.), न्यू डेव्हलपमेंट बँक (एन. डी. बी.) आणि एशियन डेव्हलपमेंट बँक (ए. डी. बी.) सह-वित्तपुरवठा करतात.
- अंतर्गत अंदाजानुसार, ही गाडी दररोज अंदाजे 800,000 प्रवाशांना घेऊन जाईल. वाहतुकीचे प्रमाण इतके जास्त असूनही, प्रवाशांचा महसूल मर्यादित राहण्याचा अंदाज आहे. नियमित भाड्यांमुळे उद्भवणाऱ्या आर्थिक समस्यांचे निराकरण करण्यासाठी, एन. सी. आर. टी. सी. भाडे उत्पन्नाची पूर्तता करण्यासाठी जाहिरातींचे मार्ग शोधत आहे.
- महिलांसाठी सुरक्षित आणि आरामदायी प्रादेशिक प्रवास सुनिश्चित करण्यासाठी प्रत्येक रॅपिडएक्स ट्रेनमध्ये महिलांसाठी स्वतंत्र डबे असतील. दिल्लीहून मेरठला जाणारे, महिलांचे डबे हे ट्रेन सेटचे दुसरे डबे असतील, जे प्रिमियम डब्याच्या अगदी मागे असतील. मेरठहून दिल्लीला प्रवास करताना, हा गाडीचा दुसरा ते शेवटचा डब्बा असेल, जो उच्च दर्जाच्या डब्याच्या अगदी आधी असेल. प्रत्येक स्थानकावर डायपर बदलण्याची सुविधाही उपलब्ध करून देण्यात आली आहे.
- हे डबे ओळखण्यासाठी प्लॅटफॉर्म स्तरावर आणि रेल्वेचे दरवाजे उघडण्यासाठी योग्य संकेत दिले जात आहेत. या आरक्षित डब्यात 72 प्रवासी बसू शकतात.
प्रणालीची वैशिष्ट्ये
- कार्यरतः 0 किमी
- निर्माणाधीनः 82.15 कि. मी
- मंजूरः 209 किमी
- प्रस्तावित 700 कि. मी. (अंदाजे)
- रचनेचा वेगः 180 किमी प्रतितास
- कामाचा वेगः ताशी 160 कि. मी
- सरासरी वेगः 100 किमी प्रतितास
- ट्रॅक गेज-मानक गेज (1435 मिमी)
- रोलिंग स्टॉकः एरोडायनामिक (स्टेईनलेस स्टील/अॅल्युमिनियम बॉडी)
- संकेतः ई. आर. टी. एम. एस. ची युरोपियन रेल्वे नियंत्रण प्रणाली (ई. टी. सी. एस.) स्तर 2
- ट्रॅक्शनः 1 × 25 के. व्ही. एसी ओव्हरहेड कॅटनरी (ओ. एच. ई.)
- बसण्याची व्यवस्थाः आडवा
- वर्ग अर्थव्यवस्था आणि व्यवसाय (प्रत्येक गाडीसाठी 1 डबे)
निष्कर्ष
रॅपिडएक्स ही भारतातील पहिली प्रादेशिक रेल्वे सेवा लवकरच प्राधान्य विभागात सुरू होणार आहे. साहिबाबाद, गाझियाबाद, गुलधर, दुहाई आणि दुहाई डेपो ही या मार्गावरील पाच स्थानके आहेत. या सर्व स्थानकांचे काम जवळजवळ पूर्ण झाले आहे आणि ते काम करण्यासाठी जवळजवळ तयार आहेत. हा विभाग दिल्ली-मेरठ प्रादेशिक जलद परिवहन प्रणालीचा (आर. आर. टी. एस.) एक भाग आहे. राष्ट्रीय राजधानी क्षेत्र परिवहन महामंडळाने (एन. सी. आर. टी. सी.) नुकत्याच केलेल्या एका घडामोडीत असे म्हटले आहे की, मेट्रो रेल्वे सुरक्षा आयुक्तांकडून (सी. एम. आर. एस.) सुरक्षा मंजुरी प्राप्त झाली आहे आणि येत्या काही दिवसांत पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या हस्ते या प्रकल्पाचे उद्घाटन होण्याची अपेक्षा आहे.
Govt should get this work with safety features as coverage of Railway lines from both sides to avoid Animals accidents. Rapid action force should be provided in this high speed train for safety of passengers.
Request to provide 1. connecting ground arrangments from the metro station in same style bus coaches . With same design point to point service offer in one time digital payment system to public . It’s generate employment , security , timeless effency with class services . Also consider 2. the land scapping of both the side of the rail track . & use the manpower with services offer . Generate the employment .
Why only in Delhi ??
ArcelorMittal Espana is proud to be associated with this Project having Delivered full quantity of 82 kms (22,000 M/T) Rail Track of special high grade Quality Rails to NCRTC.