एन. सी. आर. टी. सी. चे व्यवस्थापकीय संचालक शलभ गोयल यांनी आज आर. आर. टी. एस. डेपो, दुहाई, गाझियाबाद येथे मेरठ मेट्रोच्या आधुनिक, प्रवासी-केंद्रित वैशिष्ट्यांचे अनावरण केले. मेरठ मेट्रो, ही एक अग्रगण्य शहरी मास रॅपिड ट्रान्झिट सिस्टम (एम. आर. टी. एस.) आहे, ज्याचे उद्दिष्ट उत्तर प्रदेशातील मेरठच्या रहिवाशांना सुरक्षित, वेगवान आणि आधुनिक वाहतूक उपाय प्रदान करणे आहे.
याप्रसंगी शलभ गोयल म्हणाले, "मेरठ मेट्रो शहराच्या वाहतुकीमध्ये क्रांती घडवून आणेल, दळणवळण, उत्पादकता आणि एकूण जीवनाचा दर्जा वाढवेल. आधुनिक, विश्वासार्ह आणि वेगवान वाहतूक व्यवस्था उपलब्ध करून दिल्याने प्रवासाचा वेळ कमी होईल, वाहतूक कोंडी कमी होईल आणि आर्थिक विकासाला चालना मिळेल. एन. सी. आर. टी. सी. ने प्रवाशांच्या गरजा तपशीलवार समजून घेण्यावर लक्ष केंद्रित केले आहे आणि लोकांना अत्यंत आरामदायी आणि कार्यक्षम प्रवास सुनिश्चित करण्यासाठी या नवीन युगातील वाहतूक पद्धतीची वैशिष्ट्ये सानुकूलित केली आहेत
मेक इन इंडिया मार्गदर्शक तत्त्वांनुसार, मेरठ मेट्रोसाठी 100 टक्के रेल्वेगाड्या भारतात तयार केल्या जात आहेत. मेसर्स अल्स्टॉम (पूर्वी मेसर्स बॉम्बार्डियर) यांना उत्पादन कंत्राट देण्यात आले होते, ज्या अंतर्गत ते मेरठ मेट्रोसाठी तीन डब्यांचे ट्रेनसेट वितरीत करतील, जे 15 वर्षांसाठी रोलिंग स्टॉक देखभालीसह असतील. गुजरातमधील सावली येथे या जागतिक दर्जाच्या रेल्वेगाड्या तयार केल्या जात आहेत. आतापर्यंत मेरठ मेट्रोच्या पाच गाड्या एन. सी. आर. टी. सी. कडे सुपूर्द करण्यात आल्या आहेत
मेरठ मेट्रोची प्रमुख वैशिष्ट्ये
मेरठ मेट्रो ट्रेनचा डिझाइन वेग ताशी 135 किमी आणि कमाल परिचालन वेग ताशी 120 किमी असेल. ट्रेनसेट, त्यांच्या चिकट आणि अत्याधुनिक आधुनिक हलक्या वजनाच्या डिझाइनसह, स्टेनलेस स्टीलने बांधलेले, ऊर्जा कार्यक्षम आहेत आणि पुनरुत्पादक ब्रेकिंग सिस्टमसह सुसज्ज आहेत. ते ऑटोमॅटिक ट्रेन प्रोटेक्शन (एटीपी) आणि ऑटोमॅटिक ट्रेन ऑपरेशन्स (एटीओ) शी देखील सुसंगत आहेत
Get the Daily Metro & Rail Brief
Join 125,000+ metro and rail professionals. Project updates, new tenders and contract awards from across India, in your inbox every day.
मेरठ मेट्रो गाड्यांची प्रवासी-केंद्रित वैशिष्ट्ये
मेरठ मेट्रोची रचना प्रवाशांची सोय, सुरक्षितता आणि सुरक्षिततेला प्राधान्य देणाऱ्या आधुनिक सौंदर्याचे प्रतीक आहे. हे डबे वातानुकूलित आहेत, ज्यात सामानाचे रॅक, ग्रॅब हँडल्स, सी. सी. टी. व्ही. कॅमेरे, यू. एस. बी. मोबाईल चार्जिंग सुविधा, गतिशील मार्ग नकाशे आणि इतर अनेक आधुनिक सुविधा आहेत.
मेरठ मेट्रो ही तीन डब्यांची रेलगाडी आहे, ज्यात 2x2 आडव्या आणि अनुदैर्ध्य आसन व्यवस्थेसह आरामदायक उशीदार जागा आहेत. 173 आसनक्षमता असलेल्या एका ट्रेनमध्ये 700 हून अधिक प्रवासी प्रवास करू शकतात.
सुरक्षिततेला प्राधान्य देत, मेट्रोच्या कामकाजाशी सुसंगत असलेल्या सर्व स्थानकांवर प्लॅटफॉर्म स्क्रीन डोर्स (पीएसडी) बसवले जातील आणि गर्दीचे व्यवस्थापन सुनिश्चित करण्यातही मदत होईल. पुश बटणांद्वारे निवडक दरवाजा उघडल्याने ऊर्जेचा वापर कमी होतो.
प्रवासी आपत्कालीन दळणवळण प्रणाली, अग्निशामक, अलार्म आणि टॉक-बॅक प्रणाली यासारख्या सुरक्षा उपायांचे एकत्रीकरण केले जाते.
मेट्रो ट्रेनच्या प्रत्येक डब्यात महिला प्रवासी आणि ज्येष्ठ नागरिकांसाठी विशिष्ट आरक्षित आसन व्यवस्था असेल.
आपत्कालीन परिस्थितीत वैद्यकीय स्ट्रेचर/व्हीलचेअरसाठी समर्पित जागेसह दोन्ही स्थानके आणि गाड्या सार्वत्रिकपणे प्रवेशयोग्य आहेत. वैद्यकीय स्ट्रेचर आणि व्हीलचेअर ठेवण्यासाठी मेट्रो स्थानकांवर प्रशस्त लिफ्ट देखील आहेत.
मेरठ मेट्रो ट्रेनसेटच्या बाहेरील बाजूस फ्लोरोसेंट हिरवा, निळा आणि नारिंगी रंगाचे आकर्षक आणि आधुनिक रंग संयोजन आहे जे तांत्रिक प्रगती आणि 'नवीन भारताच्या' लोकांच्या आकांक्षा व्यक्त करते
एका नाविन्यपूर्ण दृष्टिकोनातून, मेरठ मेट्रो मेरठ दक्षिण ते मोदीपुरमपर्यंत त्याच आर. आर. टी. एस. पायाभूत सुविधांवर काम करेल. पश्चिम उत्तर प्रदेशातील लोकांसाठी नवीन युगातील सर्वांगीण आणि अखंड सार्वजनिक वाहतूक व्यवस्था उपलब्ध करून देण्यासाठी हे एकत्रीकरण महत्त्वपूर्ण आहे. यापैकी चार स्थानकांवर, प्रवासी नमो भारत रेल्वे सेवांकडे वळू शकतील आणि त्याउलट. मेरठ दक्षिण, शताब्दी नगर, बेगमपुल आणि मोदीपुरम ही ही स्थानके असतील. या नाविन्यपूर्ण दृष्टिकोनामुळे ओ. एच. ई., वायडक्ट, ट्रॅक, सिग्नलिंग इत्यादी पायाभूत सुविधांच्या बांधकाम खर्चात लक्षणीय बचत झाली आहे.
मेरठ मेट्रो कॉरिडॉर 23 कि. मी. चा असून त्यात 13 स्थानके आहेत, ज्यात 18 कि. मी. उंच आणि 5 कि. मी. भूमिगत विभागांचा समावेश आहे. नऊ स्थानके उन्नत आहेत, तीन भूमिगत आहेत आणि एक स्थानक (डेपो स्टेशन) श्रेणीत असेल. हे 23 किमीचे अंतर या आधुनिक रेल्वेगाड्या 30 मिनिटांत पार करतील. मेरठ दक्षिण (उंचीवर), प्रतापपूर (उंचीवर), रिठानी (उंचीवर), शताब्दी नगर (उंचीवर), ब्रह्मपुरी (उंचीवर), मेरठ मध्य (भूमिगत), भैसाली (भूमिगत), बेगमपुल (भूमिगत), एम. ई. एस. कॉलनी (उंचीवर), दौरली (उंचीवर), मेरठ उत्तर (उंचीवर), मोदीपुरम (उंचीवर) आणि मोदीपुरम डेपो (श्रेणीवर) ही स्थानके आहेत.
याप्रसंगी बोलताना शलभ गोयल पुढे म्हणाले, "आर. आर. टी. एस. आणि मेरठ मेट्रो प्रकल्प वेगाने प्रगती करत आहेत आणि या भागातील लोकांसाठी हा प्रकल्प नियोजित वेळापत्रकानुसार पोहोचवण्याचा आम्हाला विश्वास आहे. या प्रकल्पाला सातत्याने पाठिंबा दिल्याबद्दल आणि विकास-केंद्रित परिसंस्था निर्माण केल्याबद्दल आम्ही भारत सरकार आणि उत्तर प्रदेश सरकारचे आभारी आहोत "
मेरठ मेट्रो कॉरिडॉरचे बांधकाम वेगाने सुरू आहे आणि सर्व स्थानके आकार घेऊ लागली आहेत. भूमिगत बोगद्याचे बांधकाम पूर्ण झाले आहे आणि सर्व भूमिगत स्थानकांवर अंतिम कामे केली जात आहेत. आधीच पूर्ण झालेल्या बोगद्यांवर आणि वायडक्टवर सध्या ट्रॅक टाकण्याचे काम सुरू आहे. 18 कि. मी. लांबीच्या उंच भागापैकी मोदीपुरम स्थानकापर्यंत पुलाचे बांधकाम जवळजवळ पूर्ण झाले आहे.
ऑक्टोबरमध्ये माननीय पंतप्रधानांनी भारताच्या पहिल्या प्रादेशिक जलद परिवहन प्रणालीचे उद्घाटन केले आणि पहिल्या नमो भारत रेल्वेला हिरवा झेंडा दाखवला. यासह, साहिबाबाद आणि दुहाई डेपो दरम्यानचा 17 किलोमीटर लांबीचा प्राधान्य विभाग जनतेसाठी कार्यान्वित करण्यात आला. सध्या, साहिबाबाद आणि दक्षिण मेरठ दरम्यान 9 आर. आर. टी. एस. स्थानकांसह सुमारे 42 कि. मी. लांबीचा मार्ग प्रवाशांसाठी कार्यरत आहे. मेरठ मेट्रोसह संपूर्ण आर. आर. टी. एस. मार्गिका 2025 पर्यंत कार्यान्वित होणे अपेक्षित आहे.
स्रोतः एन. सी. आर. टी. सी. चे प्रसिद्धी पत्रक