नवी दिल्ली (मेट्रो रेल्वे बातम्या): भारतीय रेल्वे (आय. आर.) ऊर्जा संवर्धनासाठी आणि ऊर्जा कार्यक्षमता वाढवण्यासाठी नवीन पावले उचलण्यासाठी वचनबद्ध आहे. केलेल्या काही उपाययोजना पुढीलप्रमाणे आहेतः
i) चांगल्या ऊर्जा कार्यक्षमतेसाठी विद्युत लोकोमोटिव्ह्ज, मेनलाइन इलेक्ट्रिकल मल्टीपल युनिट्स (एम. ई. एम. यु.), इलेक्ट्रिकल मल्टीपल युनिट्स (ई. एम. यु.), ट्रेन सेटसाठी पुनरुत्पादक वैशिष्ट्यांसह ऊर्जा कार्यक्षम 3-फेज तंत्रज्ञानाचा वापर.
2) विजेवर चालणाऱ्या गाड्यांमध्ये डिझेल इंधनाचा वापर कमी करण्यासाठी गाड्यांमध्ये हेड ऑन जनरेशन (एच. ओ. जी.) प्रणालीची सुरुवात. 350 विद्युत लोकोमोटिव्ह्ज हॉटेल लोड कन्व्हर्टरसह सुसज्ज आहेत.
3) विजेचा वापर कमी करण्यासाठी रेल्वे स्थानके, सेवा इमारती, निवासी निवासस्थाने आणि डबे यासह सर्व रेल्वे आस्थापनांमध्ये ऊर्जा कार्यक्षम प्रकाश उत्सर्जक डायोड (एल. ई. डी.) दिव्यांची तरतूद करणे.
Get the Daily Metro & Rail Brief
Join 125,000+ metro and rail professionals. Project updates, new tenders and contract awards from across India, in your inbox every day.
4) उपभोग केंद्रांवर नियमित ऊर्जा लेखापरीक्षण-सहा (6) उत्पादन केंद्रांचा (पी. यू.) आणि चार (4) कार्यशाळांचा ऊर्जा कार्यक्षमतेचा अभ्यास घेण्यात आला आणि 15 टक्क्यांपर्यंत ऊर्जा कार्यक्षमतेत सुधारणा साध्य करण्यात आली. यामध्ये ऊर्जा बचतीच्या महत्त्वपूर्ण संधी ओळखणे, एक दिवसीय प्रशिक्षण कार्यक्रम, संभाव्य तंत्रज्ञान पुरवठादारांची ओळख पटवणे, जे उद्योगांना ऊर्जा बचत तंत्रज्ञान देऊ शकतात, अशा उपक्रमांचा समावेश होता.
5) 5 तारांकित विद्युत उपकरणांच्या वापरावर भर.
6) यार्ड डिटेन्शन 50 मिनिटांपेक्षा जास्त असल्यास, लोको पायलटना किनारपट्टीचा वापर, पुनरुत्पादक ब्रेकिंग वैशिष्ट्ये आणि विद्युत-लोकोचे ब्लोअर बंद करण्यासाठी नियमित प्रशिक्षण देणे. त्याचप्रमाणे, डिझेल लोको देखील बंद केले जातात, जर अपेक्षित अटक 30 मिनिटांपेक्षा जास्त असेल आणि परिणामी हरितगृह वायू (जी. एच. जी.) उत्सर्जन कमी होते.
vii) ऊर्जा वाचवण्यासाठी रिकाम्या मालगाड्या चालवणाऱ्या बहु-एककांचे (एम. यू.) ट्रेलिंग लोकोमोटिव्ह बंद केले जातात.
viii) सर्व विद्युत लोकोमोटिव्ह्जमध्ये प्रदान केलेल्या मायक्रोप्रोसेसर-आधारित ऊर्जा मीटरद्वारे विद्युत लोकोमोटिव्ह्जवरील ऊर्जा वापराचे नियमितपणे निरीक्षण केले जाते आणि सरासरी ऊर्जा वापराच्या आधारे बेंचमार्किंग केले जाते.
ix) डिझेल लोकोमोटिव्ह चालकांच्या ट्रिप रेशनच्या संदर्भात इंधनाच्या वापराचे निरीक्षण करणे.
x) लोकोमोटिव्ह निष्क्रिय असताना इंधनाचा वापर कमी करण्यासाठी 986 डिझेल लोकोमोटिव्ह्जमध्ये ऑक्जिलरी पॉवर युनिट (एपीयू) प्रदान करण्यात आले आहे.
xi) लोकोमोटिव्ह्ज आणि गाड्यांच्या (ज्यांना REMMLOT म्हणतात) दूरस्थ देखरेख आणि व्यवस्थापनाद्वारे डिझेल लोकोमोटिव्ह्जच्या निष्क्रियतेवर देखरेख ठेवली जात आहे. सध्या 2606 लोकोमोटिव्ह्ज आरईएमएलओटीसह सुसज्ज आहेत.
xii) कर्षण इंधनात 5 टक्के जैव-डिझेलचा वापर-एच. एस. डी. वाचवण्यासाठी एच. एस. डी. सह 5 टक्के मर्यादेपर्यंत जैव-डिझेलचे मिश्रण.
xiii) डी. ई. एम. यु.-सी. एन. जी. वापरामध्ये 20 टक्के संकुचित नैसर्गिक वायू (सी. एन. जी.) पर्याय द्रव इंधनापेक्षा कमी जी. एच. जी. उत्सर्जित करतो. प्रवाशांच्या वाहतुकीसाठी सीएनजीवर चालणाऱ्या पॉवर कारचा वापर करणारी भारतीय रेल्वे ही जगातील एकमेव रेल्वे आहे. आय. आर. ने डी. ई. एम. यू. ड्रायव्हिंग पॉवर कारचे (डी. पी. सी.) सीएनजीसह दुहेरी इंधन मोड डी. ई. एम. यू./डी. पी. सी. मध्ये रूपांतरण देखील सुरू केले आहे. 25 डी. पी. सी. रूपांतरित करण्यात आल्या आहेत आणि कार्यरत आहेत.
रेल्वे आणि वाणिज्य आणि उद्योग मंत्री पियुष गोयल यांनी लोकसभेत एका प्रश्नाच्या लेखी उत्तरात ही माहिती दिली.