दिल्ली (मेट्रो रेल न्यूज): रेल्वे अधिकाऱ्याच्या म्हणण्यानुसार, गुजरातमधील आगामी अहमदाबाद-धोलेरा सेमी हाय-स्पीड रेल्वे कॉरिडॉरची किंमत दिल्ली-मेरठ नमो भारत कॉरिडॉरपेक्षा खूपच कमी असेल. विशेष म्हणजे, गुजरात मार्गावरील गाड्या जास्त वेगाने धावतील. या महिन्याच्या सुरुवातीला केंद्रीय मंत्रिमंडळाने अंदाजे 20,667 कोटी रुपये खर्चून 134 किलोमीटर लांबीच्या सरखेज-धोलेरा सेमी हाय-स्पीड दुहेरी रेल्वे मार्गाला मंजुरी दिली. हा प्रकल्प भारतीय रेल्वेचा पहिला सेमी हाय-स्पीड रेल्वे कॉरिडॉर बनेल.
या प्रकल्पामुळे ताशी 220 किमी वेगाने धावता येईल
रेल्वे अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, अहमदाबाद-धोलेरा कॉरिडॉरमुळे 220 किमी प्रतितास वेगाने धावणाऱ्या गाड्यांना मदत होईल. या गाड्या ताशी 200 किमी वेगाने धावतील. या प्रकल्पासाठी प्रति किलोमीटर सुमारे 154 कोटी रुपये खर्च येणार आहे. त्या तुलनेतः
- दिल्ली-मेरठ आर. आर. टी. एस. साठी प्रति किलोमीटर सुमारे 336 कोटी रुपये खर्च येतो
- मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेनचा खर्च प्रति किलोमीटर सुमारे 358 कोटी रुपये आहे
अधिकाऱ्यांनी सांगितले की गुजरात प्रकल्प दिल्ली-मेरठ आर. आर. टी. एस. पेक्षा जास्त वेग देतो परंतु तरीही खर्च निम्म्याहून कमी आहे.
Get the Daily Metro & Rail Brief
Join 125,000+ metro and rail professionals. Project updates, new tenders and contract awards from across India, in your inbox every day.
यात ब्रॉड गेज ट्रॅकचा वापर केला जाईल
अहमदाबाद-धोलेरा मार्गिका भारतीय रेल्वेद्वारे वापरल्या जाणाऱ्या 1676 मिमी ब्रॉड गेज प्रणालीवर धावेल. दरम्यानः
- दिल्ली-मेरठ आर. आर. टी. एस. मध्ये 1435 मिमी मानक गेजचा वापर केला जातो
- मुंबई-अहमदाबाद बुलेट ट्रेन देखील मानक गेजचा वापर करते
रेल्वे अधिकाऱ्यांनी स्पष्ट केले की ब्रॉड गेजवर ताशी 160 कि. मी. पर्यंत वेग हाताळण्यास सक्षम असलेल्या सामान्य रेल्वे मार्गाची किंमत सामान्यतः प्रति किलोमीटर सुमारे 50 कोटी रुपये असते, रेल्वेगाड्या आणि रोलिंग स्टॉक वगळता. अहमदाबाद-धोलेरा मार्गाचा खर्च जास्त आहे कारण त्याला जास्त वेगासाठी पायाभूत सुविधांची आवश्यकता आहे.
प्रकल्पाचा खर्च कमी का आहे
अनेक घटकांमुळे प्रकल्पाचा एकूण खर्च कमी होण्यास मदत झाली, असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले. मुख्य कारणे अशी आहेत -
- बोगद्याचे बांधकाम नाही
- भूसंपादनाचा खर्च कमी
- भारताच्या कवच सुरक्षा प्रणालीचा वापर
- स्वस्त सिग्नल तंत्रज्ञान
दिल्ली-मेरठ आर. आर. टी. एस. मध्ये युरोपियन ट्रेन कंट्रोल सिस्टम (ई. टी. सी. एस.) लेव्हल-2 तंत्रज्ञानाचा वापर केला जातो. अधिकाऱ्यांनी सांगितले की, या सिग्नल प्रणालीसाठी प्रति किलोमीटर सुमारे 17.74 कोटी रुपये खर्च येतो. त्या तुलनेत, स्वदेशी कवच रेल्वे संरक्षण प्रणालीसाठी प्रति किलोमीटर सुमारे 4.53 कोटी रुपये खर्च येतो. हा फरक प्रकल्पाचा एकूण खर्च कमी करण्यात मोठी भूमिका बजावतो, असे अधिकाऱ्यांनी सांगितले.
वायडक्टवर धावणार 71 कि. मी
सध्याच्या योजनेनुसार, 134 कि. मी. लांबीच्या कॉरिडॉरपैकी सुमारे 71 कि. मी. मार्गिका मार्गांवर धावतील. हा मार्ग अहमदाबादला धोलेरा विशेष गुंतवणूक क्षेत्र (एस. आय. आर.), आगामी धोलेरा विमानतळ आणि लोथल राष्ट्रीय सागरी वारसा संकुलाशी जोडेल. हा प्रकल्प भारतातील भविष्यातील सेमी हाय-स्पीड रेल्वे कॉरिडॉरसाठी एक आदर्श ठरू शकतो, असे रेल्वे अधिकाऱ्यांना वाटते. जर हा प्रकल्प यशस्वी झाला तर बुलेट ट्रेन किंवा जलद रेल्वे प्रणालींपेक्षा खूपच कमी खर्चात वेगवान रेल्वे जाळे तयार करण्यासाठी हा एक आदर्श ठरू शकतो.
हेही वाचाः भारतीय रेल्वेने जींद-सोनीपत मार्गासाठी देशातील पहिल्या हायड्रोजन रेल्वेला मंजुरी दिली
हेही वाचाः विजयवाडा स्थानकाच्या पुनर्विकासासाठी भारतीय रेल्वे नवीन निविदा काढणार