दिल्ली मेट्रोचा प्रकल्प अहवाल राजकीय वादात अडकला, चौथ्या टप्प्यातील योजनेला अडथळा

New Delhi: The proposed phase-IV of the Delhi Metro appears to have been stuck in political glitches even before ground could be broken on the ambitious project.

या वर्षी दिल्लीत नवीन सरकार सत्तेवर आल्यानंतर, चौथ्या टप्प्यातील प्रकल्पासाठीचा सर्व आवश्यक तपशीलवार प्रकल्प अहवाल (डी. पी. आर.) एका वर्षाहून अधिक काळापासून अडकला आहे.

डी. पी. आर. ला अंतिम मंजुरी देण्यासाठी किमान तीन महिने लागतील, असे सूत्रांनी सांगितले.

विशेष म्हणजे, नगरविकास मंत्री एम. व्यंकय्या नायडू यांनी बुधवारी संसदेत सांगितले होते की, दिल्ली सरकारला चौथ्या टप्प्यातील प्रकल्पावर निर्णय घ्यावा लागेल कारण तो पूर्ण होण्यास विलंब होत आहे.

मूळ योजनेनुसार, प्रकल्पाचे काम एप्रिल 2016 मध्ये सुरू होण्याची शक्यता होती आणि मार्च 2020 पासून टप्प्याटप्प्याने विविध विभाग उघडले जाऊ शकतात.

हा संपूर्ण प्रकल्प 2021 च्या अखेरीस पूर्ण करण्याचे नियोजन होते. सूत्रांनी सांगितले की, एकदा डी. पी. आर. मंजूर झाल्यानंतर जमीन संपादन करण्यासाठी किमान सहा महिने लागतील.

प्रकल्प मंजूर झाल्याच्या तारखेपासून सहा महिन्यांच्या कालावधीत प्रकल्पासाठी आवश्यक असलेल्या जमिनीच्या संपादनावर पूर्ण होण्याची तारीख अवलंबून आहे, असे डी. पी. आर. ने म्हटले आहे.

अंतर्गत भागांना तसेच दिल्ली आणि एन. सी. आर. च्या बाहेरील दुर्गम भागांना जोडण्याचे उद्दिष्ट असलेल्या चौथ्या टप्प्यातील प्रकल्पामुळे तिसऱ्या टप्प्याच्या शेवटी त्याच्या 330 कि. मी. च्या जाळ्यामध्ये 103.93 कि. मी. ची भर पडेल.

दिल्ली मेट्रोची लांबी सध्या 190 कि. मी. आहे आणि सध्या सुरू असलेल्या तिसऱ्या टप्प्यात 140 कि. मी. च्या बांधकामामुळे तिची एकूण लांबी 330 कि. मी. पर्यंत वाढेल.

डी. पी. आर. नुसार, दिल्ली मेट्रोने प्रस्तावित केलेल्या सहा नवीन मार्गिकांवर 67 नवीन स्थानके उभारली जातील.

नवीन मार्गिकांमध्ये रिठाला-नरेला (21.73 कि. मी.), जनकपुरी पश्चिम-आर. के. आश्रम (28.92 कि. मी.), मुकुंदपूर-मौजपूर (12.54 कि. मी.), इंदरलोक-इंद्रप्रस्थ (12.58 कि. मी.), तुघलकाबाद-एरोसिटी (20.20 कि. मी.) आणि लाजपत नगर-साकेत जी. ब्लॉक (7.96 कि. मी.) यांचा समावेश आहे.

नवीन मार्गिका पूर्ण झाल्यास नरेला, मौजपूर, मदनगीर, बवाना, बरवाला, मुकुंदपूर, नजफगड, छावला आणि महिपालपूर यासारखी दुर्गम ठिकाणे मेट्रोच्या नकाशावर येतील.

यापूर्वी, दिल्ली मेट्रोने रेल्वे इंडिया टेक्निकल अँड इकॉनॉमिक सर्व्हिस (आर. आय. टी. ई. एस.) या अभियांत्रिकी सल्लागार कंपनीने दिलेल्या सूचनांनंतर प्रारंभिक प्रकल्प आराखड्यात काही बदल केले होते.

आर. आय. टी. ई. एस. ने वाहतुकीचे सर्वेक्षण केले होते आणि या योजनेतील काही बदलांमुळे अधिक लोकांना फायदा होईल असे आढळले होते. चौथ्या टप्प्यातील प्रकल्प पूर्ण झाल्यास दररोज सुमारे 60 लाख लोकांना फायदा होईल.

दिल्ली मेट्रोमध्ये सध्या दररोज 26 लाख प्रवासी प्रवास करतात, जे 2016 च्या अखेरीस तिसरा टप्पा पूर्ण झाल्यावर 40 लाखांवर जाण्याचा अंदाज आहे.

प्रस्तावित मार्गिका पहिल्या, दुसऱ्या आणि तिसऱ्या टप्प्यातील विद्यमान मार्गांना वेगवेगळ्या मार्गांनी जोडतील आणि त्यामुळे प्रवासाचा वेळ आणि खर्च कमी होईल.

मेट्रोच्या चौथ्या टप्प्यात तिसऱ्या टप्प्यापर्यंत दिल्ली मेट्रोशी जोडलेली नसलेली क्षेत्रे जोडण्यावर लक्ष केंद्रित केले जाईल.