ਨਾਗਪੁਰ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਮੈਟਰੋਃ ਇੱਕ ਰੁਕੀ ਹੋਈ ਖੇਤਰੀ ਰੇਲ ਪਹਿਲਕਦਮੀ

ਜਾਣ-ਪਛਾਣ

ਨਾਗਪੁਰ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਮੱਧ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਅਕਸਰ "ਔਰੇਂਜ ਸਿਟੀ" ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਰਤ ਦਾ 13ਵਾਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਦਾ ਤੀਜਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ। 2011 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਨਾਗਪੁਰ ਨਗਰਪਾਲਿਕਾ ਦੀ ਆਬਾਦੀ 2,405,665 ਹੈ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਹੋ ਰਹੇ ਸ਼ਹਿਰੀਕਰਨ ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਵਾਧਾ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਕਸਫੋਰਡ ਇਕਨਾਮਿਕਸ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਅਨੁਮਾਨ ਲਗਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਨਾਗਪੁਰ 2019 ਤੋਂ 2035 ਤੱਕ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਪੰਜ ਸਭ ਤੋਂ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਰਹੇ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਅਨੁਮਾਨਤ ਔਸਤ ਵਿਕਾਸ ਦਰ 8.41% ਹੋਵੇਗੀ। ਇਸ ਵੱਧ ਰਹੀ ਆਬਾਦੀ ਨੇ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸਡ਼ਕਾਂ ਉੱਤੇ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜਾਈ ਭੀਡ਼ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਰਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਸ਼ਹਿਰ ਲਈ ਇੱਕ ਉੱਨਤ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਮੰਗ ਵੇਖੀ।

ਇਨ੍ਹਾਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਜਵਾਬ ਵਿੱਚ ਨਾਗਪੁਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਸ ਵਿਕਾਸ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀਡ਼ ਦਾ ਮੁੱਦਾ ਅਣਸੁਲਝਿਆ ਰਿਹਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਾਗਪੁਰ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੇ ਮੁੱਖ ਤੌਰ 'ਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਪਰਕ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ ਪਰ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਦੇ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਧਾਉਣ ਲਈ, ਨਾਗਪੁਰ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸ ਯਾਤਰੀ ਰੇਲ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਗਪੁਰ ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਗੁਆਂਢੀ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਦਰਮਿਆਨ ਸੰਪਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਲਵੇ ਦੇ ਮੌਜੂਦਾ ਟਰੈਕਾਂ ਦਾ ਲਾਭ ਉਠਾਉਣਾ ਹੈ।

ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਕੀ ਹੈ?

ਬ੍ਰੌਡ-ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਸਿਸਟਮ, ਜੋ ਆਮ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਦੋਵਾਂ ਖੇਤਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਬ੍ਰੌਡ-ਗੇਜ ਟਰੈਕਾਂ ਉੱਤੇ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਚੌਡ਼ੀਆਂ ਪਟਡ਼ੀਆਂ ਤੇਜ਼ ਰਫਤਾਰ ਅਤੇ ਉੱਚ ਯਾਤਰੀ ਸਮਰੱਥਾ ਨਾਲ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀਆਂ ਰੇਲ ਗੱਡੀਆਂ ਨੂੰ ਸਥਿਰਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

• ਟਰੈਕ ਦੀ ਚੌਡ਼ਾਈਃ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਟਰੈਕ 1,676 ਮਿਲੀਮੀਟਰ (5 ਫੁੱਟ 6 ਇੰਚ) ਮਾਪਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਚੌਡ਼ਾਈ ਸਟੈਂਡਰਡ ਗੇਜ (1,435 ਮਿਲੀਮੀਟਰ) ਤੋਂ ਵੱਧ ਹੈ।

• ਸਪੀਡਃ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਉੱਚ ਗਤੀ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀਆਂ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਦੇ ਅਧਾਰ ਉੱਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਉੱਚ ਗਤੀ ਦੀ ਸੰਭਾਵਨਾ ਹੋਵੇਗੀ।

ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਅਤੇ ਸਟੈਂਡਰਡ ਮੈਟਰੋ ਸਿਸਟਮ ਵਿਚਕਾਰ ਅੰਤਰ

ਨਾਗਪੁਰ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਮੈਟਰੋਃ ਖੇਤਰੀ ਰੇਲ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਮੁਡ਼ ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਕਰਨਾ

ਸੰਖੇਪ ਜਾਣਕਾਰੀ

ਨਾਗਪੁਰ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਇੱਕ ਖੇਤਰੀ ਤੇਜ਼ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ (ਆਰ. ਆਰ. ਟੀ. ਐੱਸ.) ਹੈ ਜੋ 268.63 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਹੈ ਜਿਸ ਵਿੱਚ 4 ਉਪਨਗਰੀ ਰੇਲ ਲਾਈਨਾਂ ਹਨ ਜੋ ਸਾਲ 2018 ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸਨ ਤਾਂ ਜੋ ਸ਼ਹਿਰ ਨੂੰ ਵਰਧਾ, ਕਟੋਲ, ਨਾਰਖੇਡ, ਰਾਮਟੇਕ ਅਤੇ ਭੰਡਾਰਾ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਕਸਬਿਆਂ ਨਾਲ ਵਧੇਰੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਅਤੇ ਉੱਨਤ ਰੇਲਵੇ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਰਾਹੀਂ ਜੋਡ਼ਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।

ਅਨੁਮਾਨਿਤ ਲਾਗਤਃ 418 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ

ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਮਹਾ-ਮੈਟਰੋ (ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਮੈਟਰੋ ਰੇਲ ਕਾਰਪੋਰੇਸ਼ਨ) ਦੁਆਰਾ ਚਲਾਇਆ ਅਤੇ ਸੰਭਾਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।

ਡੀ. ਪੀ. ਆਰ ਅਤੇ ਪ੍ਰਵਾਨਗੀਆਂ

• ਨਾਗਪੁਰ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਿਪੋਰਟ ਅਰਬਨ ਮਾਸ ਟ੍ਰਾਂਜ਼ਿਟ ਕੰਪਨੀ (ਯੂ. ਐੱਮ. ਟੀ. ਸੀ.) ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ।

• ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਬੋਰਡ ਨੇ ਨਾਗਪੁਰ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਿਪੋਰਟ (ਡੀ. ਪੀ. ਆਰ.) ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ

• ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਵਿੱਚ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਨੇ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਡੀ. ਪੀ. ਆਰ. ਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ।

ਫੰਡਿੰਗ ਵਿਧੀ

ਡੀ. ਪੀ. ਆਰ. ਅਨੁਸਾਰ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਉੱਤੇ 418 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ ਦੀ ਲਾਗਤ ਆਉਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਡੀ. ਪੀ. ਆਰ. ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਕੁੱਲ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਾਗਤ ਦਾ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕਰਜ਼ੇ ਰਾਹੀਂ ਅਤੇ 30 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਕੇਂਦਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ 50 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਲਾਗਤ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕ ਖਰੀਦ ਲਈ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਨਾਗਪੁਰ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਗਲਿਆਰਿਆਂ 'ਤੇ ਮੌਜੂਦਾ ਵੰਦੇ ਭਾਰਤ ਰੇਲ ਗੱਡੀ ਚਲਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ। ਡੀ. ਪੀ. ਆਰ. ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੀ ਲਾਗਤ ਦਾ ਅੱਧਾ ਹਿੱਸਾ ਆਧੁਨਿਕ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

ਲਾਗਤ ਵੰਡ

• ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕਃ 200 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ
• ਡਿਪੂਃ 80 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ
• ਨਾਗਪੁਰ ਮੈਟਰੋ ਨਾਲ ਸਟੇਸ਼ਨ ਏਕੀਕਰਣਃ 25 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ
• ਸਟੇਸ਼ਨ ਸੁਧਾਰਃ 23.12 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ
• ਆਈਟੀ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾਃ 15 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ
• ਆਟੋਮੈਟਿਕ ਕਿਰਾਇਆ ਸੰਗ੍ਰਹਿ (ਏ. ਐੱਫ. ਸੀ.) ਪ੍ਰਣਾਲੀਃ 11.64 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ
• ਪ੍ਰੀ-ਆਪਰੇਟਿਵ/ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਕੀ ਲਾਗਤਃ 4.97 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ
• ਟੈਕਸਃ 48 ਕਰੋਡ਼ ਰੁਪਏ

ਕੁੰਜੀ ਨਿਰਧਾਰਨ

ਰੂਟ ਵੇਰਵੇ

ਲਾਈਨ 1: ਨਾਗਪੁਰ-ਵਰਧਾ

• ਲੰਬਾਈਃ 78.8 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵਾਰੀਃ 5,669
• ਅੰਤ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂਃ 70 ਮਿੰਟ
• ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀਃ 13
• ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਗਪੁਰ ਜੰਕਸ਼ਨ, ਅਜਨੀ, ਖਾਪਰੀ, ਗੁਮਗਾਓਂ, ਬੋਰੀ, ਬੋਰਖੇਡ਼ੀ, ਸਿੰਦੀ, ਤੁਲਜਾਪੁਰ, ਦਹੇਜਗਾਓਂ, ਸੇਲੂ ਰੋਡ, ਵਰੁਦ, ਸੇਵਾਗਰਾਮ, ਵਰਧਾ ਜੰਕਸ਼ਨ ਹਨ।

ਲਾਈਨ-2: ਨਾਗਪੁਰ-ਨਾਰਖੇਡ

• ਲੰਬਾਈਃ 85.53 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵਾਰੀਃ 2,616
• ਅੰਤ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂਃ 75 ਮਿੰਟ
• ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀਃ 11
• ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਂਃ ਨਾਗਪੁਰ ਜੰਕਸ਼ਨ, ਗੋਧਾਨੀ, ਭਾਰਤਵਾਡ਼ਾ, ਕਲਮੇਸ਼ਵਰ, ਕੋਹਾਲੀ, ਸੋਨਖੰਬ, ਮੇਟਪੰਜਰਾ, ਕਟੋਲ, ਕਲੰਭਾ, ਤਿਨਖੇਡ਼ਾ, ਨਾਰਖਰ ਜੰਕਸ਼ਨ

ਲਾਈਨ-3: ਨਾਗਪੁਰ-ਰਾਮਟੇਕ

• ਲੰਬਾਈਃ 41.6 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵਾਰੀਃ 3,929
• ਅੰਤ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂਃ 60 ਮਿੰਟ
• ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀਃ 7
• ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਂਃ ਨਾਗਪੁਰ ਜੰਕਸ਼ਨ, ਕਲਮਨਾ, ਕੰਪਟੀ, ਕਨ੍ਹਾਨ ਜੰਕਸ਼ਨ, ਡੁਮਰੀ ਖੁਰਦ, ਆਮਦੀ ਹਾਲਟ, ਰਾਮਟੇਕ

ਲਾਈਨ-4: ਨਾਗਪੁਰ-ਭੰਡਾਰਾ ਰੋਡ

• ਲੰਬਾਈਃ 62.7 ਕਿਲੋਮੀਟਰ
• ਅੰਦਾਜ਼ਨ ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਸਵਾਰੀਃ 2,556
• ਅੰਤ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਸਮਾਂਃ 55 ਮਿੰਟ
• ਸਟੇਸ਼ਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀਃ 8
• ਸਟੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਂਃ ਨਾਗਪੁਰ ਜੰਕਸ਼ਨ, ਕਲਮਨਾ, ਕੰਪਟੀ, ਕਨ੍ਹਾਨ ਜੰਕਸ਼ਨ, ਚਚੇਰ, ਰੇਵਰਾਲ, ਖਾਤ, ਭੰਡਾਰਾ ਰੋਡ

ਨਾਗਪੁਰ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ

1. ਉਪਨਗਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰਃ ਨਾਗਪੁਰ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਇਸ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਗਪੁਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰੀ ਕੇਂਦਰ ਨਾਲ ਜੋਡ਼ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣਾ ਹੈ। ਬ੍ਰੌਡ-ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਇੱਕ ਵਿਆਪਕ ਆਵਾਜਾਈ ਨੈੱਟਵਰਕ ਸਥਾਪਤ ਕਰੇਗੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਾਲ ਲੱਗਦੇ ਕਸਬਿਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਵਧੇਰੇ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਅਤੇ ਅਰਾਮਦਾਇਕ ਯਾਤਰਾ ਵਿਕਲਪਾਂ ਦਾ ਅਨੁਭਵ ਹੋਵੇਗਾ।

2. ਆਵਾਜਾਈ ਦੇ ਰੁਝਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮੀਃ ਸਾਲ 2023 ਵਿੱਚ, ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਰਜਿਸਟਰਡ ਸਾਰੀਆਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਗਿਣਤੀ 2.006 ਮਿਲੀਅਨ ਦੇ ਬੇਮਿਸਾਲ ਪੱਧਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਨਾਗਪੁਰ ਖੇਤਰੀ ਟਰਾਂਸਪੋਰਟ ਦਫ਼ਤਰ ਦੁਆਰਾ ਮੁਹੱਈਆ ਕਰਵਾਏ ਗਏ ਅੰਕਡ਼ੇ ਦਰਸਾਉਂਦੇ ਹਨ ਕਿ ਉਸੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ-ਅੰਦਰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀਆਂ ਸਡ਼ਕਾਂ ਉੱਤੇ ਨਵੇਂ ਵਾਹਨ, ਔਸਤਨ ਲਗਭਗ 203 ਵਾਹਨ ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ, ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ। ਨਿੱਜੀ ਵਾਹਨਾਂ ਦੀ ਰਜਿਸਟ੍ਰੇਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨਿਰੰਤਰ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਸ਼ਹਿਰ ਭਰ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀਡ਼ ਵਧ ਗਈ ਹੈ। ਇੱਕ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਜਨਤਕ ਆਵਾਜਾਈ ਵਿਕਲਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਨਾਗਪੁਰ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆਵਾਜਾਈ ਦੀ ਭੀਡ਼ ਨੂੰ ਘੱਟ ਕਰੇਗਾ।

3. ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸਃ ਨਾਗਪੁਰ ਬ੍ਰੌਡ-ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖੇਤਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਵਿੱਚ ਸੁਧਾਰ ਕਰਕੇ, ਕਈ ਨੌਕਰੀਆਂ ਪੈਦਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਟ੍ਰਾਂਜਿਟ-ਓਰੀਐਂਟਡ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਰਾਹੀਂ ਰੀਅਲ ਅਸਟੇਟ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਹੁਲਾਰਾ ਦੇ ਕੇ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਏਗੀ। ਇਹ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਬਾਹਰੀ ਇਲਾਕਿਆਂ ਵੱਲ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਕਰੇਗਾ, ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਮੁੱਲ ਵਧਾਏਗਾ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਦਾ ਸਮਰਥਨ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਾਗਪੁਰ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਖੇਤਰੀ ਆਰਥਿਕ ਕੇਂਦਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ।

4. ਸੰਚਾਲਨ ਸੀਮਾਵਾਂ ਏਕੀਕਰਣ ਦਾ ਮੁੱਦਾਃ ਨਾਗਪੁਰ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਮੌਜੂਦਾ ਰੇਲਵੇ ਟਰੈਕਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਲਈ ਸੰਚਾਲਨ ਏਕੀਕਰਣ ਦੀ ਸਹੂਲਤ ਲਈ ਕੇਂਦਰੀ ਰੇਲਵੇ ਨਾਲ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਤਾਲਮੇਲ ਦੀ ਲੋਡ਼ ਹੈ। ਇਹ ਜ਼ਰੂਰਤ ਰੋਲਿੰਗ ਸਟਾਕ ਦੀ ਸਮਾਂ-ਸਾਰਣੀ ਅਤੇ ਰੱਖ-ਰਖਾਅ ਨੂੰ ਗੁੰਝਲਦਾਰ ਬਣਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।

5. ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀਃ ਹਾਲਾਂਕਿ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਿਪੋਰਟ (ਡੀ. ਪੀ. ਆਰ.) ਨੂੰ ਨਵੰਬਰ 2019 ਵਿੱਚ ਰੇਲਵੇ ਬੋਰਡ ਅਤੇ ਅਕਤੂਬਰ 2020 ਵਿੱਚ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲੀ ਸੀ, ਪਰ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਲਈ ਨਿਰਮਾਣ ਅਜੇ ਵੀ ਸ਼ੁਰੂ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੇਰੀ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ।

ਸਿੱਟਾ

ਨਾਗਪੁਰ ਬ੍ਰੌਡ ਗੇਜ ਮੈਟਰੋ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨਾਗਪੁਰ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਲਈ ਕਈ ਲਾਭ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਰਣਨੀਤਕ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਉਪਨਗਰੀਏ ਖੇਤਰਾਂ ਅਤੇ ਸੈਟੇਲਾਈਟ ਕਸਬਿਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਹਿਰ ਦੇ ਮੁੱਖ ਰੇਲ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਨਾਲ ਜੋਡ਼ਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਏਕੀਕਰਣ ਨਾਲ ਪੈਰੀਫਿਰਲ ਖੇਤਰਾਂ ਦੇ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੂੰ ਨਾਗਪੁਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਿਦਿਅਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ, ਰੋਜ਼ਗਾਰ ਕੇਂਦਰਾਂ ਅਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਸੇਵਾਵਾਂ ਤੱਕ ਬਿਹਤਰ ਪਹੁੰਚ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਰਣਨੀਤਕ ਮਹੱਤਤਾ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਕਾਫ਼ੀ ਦੇਰੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਰਾਜ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਨੂੰ 2020 ਵਿੱਚ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਪਰ ਟੈਂਡਰ ਜਾਂ ਸਿਵਲ ਕੰਮਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਰਗੀਆਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਕਾਰਜ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪ੍ਰਗਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ 2025 ਤੱਕ ਪੂਰਾ ਹੋਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ, ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਗਤੀ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਸਪੁਰਦਗੀ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ਿਤ ਸਮਾਜਿਕ-ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਸੰਪਰਕ ਲਾਭਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੇਰੇ ਸਰਗਰਮ ਅਤੇ ਤਾਲਮੇਲ ਵਾਲੀ ਅਮਲ ਰਣਨੀਤੀ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ।