ପରିଚୟ
ଇନ୍ଦୋର ହେଉଛି ଭାରତର ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ସର୍ବବୃହତ ଏବଂ ସର୍ବାଧିକ ଜନବହୁଳ ସହର, ଯାହା ରାଜ୍ୟର ବାଣିଜ୍ୟିକ, ଶିକ୍ଷାଗତ ଏବଂ ଆର୍ଥିକ କେନ୍ଦ୍ର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଛି। କ୍ରମାଗତ ସାତ ବର୍ଷ ଧରି ଏହା ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ସ୍ୱଚ୍ଛ ସହର ଭାବେ ମାନ୍ୟତା ପାଇଛି। ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ 553 ମିଟର ଉଚ୍ଚତାରେ ମାଲୱା ମାଳଭୂମିରେ ଅବସ୍ଥିତ ଇନ୍ଦୋର ସରସ୍ୱତୀ ଏବଂ ଖାନ ନଦୀ କୂଳରେ ଅବସ୍ଥିତ। ଇନ୍ଦୋର ମଧ୍ୟ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଭାରତର ସର୍ବବୃହତ ମହାନଗର ଅଞ୍ଚଳ। ଏହି ସହର ଏକ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟବସାୟ କ୍ଷେତ୍ର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥାଏ, ଯେଉଁଥିରେ 100ରୁ ଅଧିକ କାରଖାନା ଏବଂ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଶିଳ୍ପ କ୍ଷେତ୍ର (ପିଥାମପୁର) ରହିଛି, ଯାହା ଅଟୋମୋବାଇଲ୍ ଏବଂ ଫାର୍ମାସ୍ୟୁଟିକାଲ୍ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ର ପାଇଁ ଜଣାଶୁଣା।
ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ଜନସଂଖ୍ୟା ଏବଂ ଇନ୍ଦୋରରେ ଏକ ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଆବଶ୍ୟକତା
ବର୍ଷ ଅନୁସାରେ ଇନ୍ଦୋରର ମୋଟ ଜନସଂଖ୍ୟା
1950 ମସିହାରୁ ଇନ୍ଦୋରର ମେଟ୍ରୋ ଅଞ୍ଚଳର ଜନସଂଖ୍ୟା ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଏବଂ କ୍ରମାଗତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହା ଗ୍ରାଫରେ ପ୍ରତିଫଳିତ ହୋଇଛି। 1950 ରେ 200,000 ରୁ କମ୍ ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ଏକ ସାମାନ୍ୟ ସଂଖ୍ୟାରୁ, 2025 ସୁଦ୍ଧା ଜନସଂଖ୍ୟା 3 ନିୟୁତ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି | ବିଶେଷ କରି ଗତ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଦ୍ରୁତ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ସହରର ଭିତ୍ତିଭୂମି, ସଡ଼କ ନେଟୱାର୍କ ଏବଂ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଉପରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଚାପ ପକାଇଛି।
ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଯୋଗୁଁ ସହରରେ ଘରୋଇ ଯାନ ସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି, ଯାହାର ଫଳସ୍ୱରୂପ ତୀବ୍ର ଟ୍ରାଫିକ୍ ଭିଡ଼, ଦୀର୍ଘ ଯାତାୟାତ ସମୟ ଏବଂ ବାୟୁ ପ୍ରଦୂଷଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ଆହ୍ୱାନଗୁଡ଼ିକ ସହର ପାଇଁ ଏକ ଆଧୁନିକ, ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ପରିବହନ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ଜରୁରୀ ଆବଶ୍ୟକତାକୁ ଦର୍ଶାଉଛି।
The weekly brief metro & rail professionals read.
ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ: ସହରାଞ୍ଚଳ ଗମନାଗମନର ଏକ ନୂତନ ଯୁଗ
ସମୀକ୍ଷା
ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ହେଉଛି ଏକ ନିର୍ମାଣାଧୀନ ମାସ୍ ରାପିଡ୍ ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ (ଏମ୍ଆର୍ଟିଏସ୍) ଯାହା ଇନ୍ଦୋରକୁ ସେବା ଦେବା ପାଇଁ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି। ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ କମ୍ପାନୀ ଲିମିଟେଡ୍ (ଏମ୍. ପି. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ଏଲ୍.) ଦ୍ୱାରା ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ବିକାଶ କରାଯାଉଛି।
ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଗୋଟିଏ ମେଟ୍ରୋ କରିଡର (ହଳଦିଆ ଲାଇନ) ରହିଛି, ଯାହା ପାଲାସିଆ-ରେଳ ଷ୍ଟେସନ-ରାଜୱାଡ଼ା-ବିମାନବନ୍ଦର-ଭାୱରସାଲା-ଏମଆର10-ପାଲାସିଆ (ରିଙ୍ଗ ଲାଇନ) କୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା 33.53 କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାପ୍ତ।
ମେ 31 ରେ, ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋର ସୁପର ପ୍ରାଥମିକତା କରିଡରକୁ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ, ଯାହା ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋର ହଳଦିଆ ଲାଇନର ଏକ ଅଂଶ | ଏହି ସୁପର ପ୍ରାଇଓରିଟି କରିଡର 6 କିଲୋମିଟର ବ୍ୟାପ୍ତ, ଯେଉଁଥିରେ 5ଟି ଷ୍ଟେସନ ରହିଛି।
- ଷ୍ଟେସନ: ଗାନ୍ଧୀ ନଗର, ସୁପର କରିଡର 6, ସୁପର କରିଡର 5, ସୁପର କରିଡର 4, ସୁପର କରିଡର 3
ଯୋଜନା ଏବଂ ଅନୁମୋଦନ
- ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ପାଇଁ ମାଷ୍ଟରପ୍ଲାନ ରୋହିତ ଆସୋସିଏଟ୍ସ, ସିଟିଜ ଆଣ୍ଡ ରେଲ୍ସ ପ୍ରାଇଭେଟ୍ ଲିମିଟେଡ୍ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ଚାରୋଟି ମେଟ୍ରୋ ଲାଇନ ଏବଂ ଦୁଇଟି ସ୍ପର୍ସକୁ ନେଇ ଏକ 94 କିଲୋମିଟର ନେଟୱାର୍କର ପରିକଳ୍ପନା କରିଛି। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ, ରିଙ୍ଗ ଲାଇନ ଭାବେ ପରିକଳ୍ପିତ ହଳଦିଆ ରେଖା (ଲାଇନ-3) କୁ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ପାଇଁ ଚୟନ କରାଯାଇଥିଲା।
- ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ପାଇଁ ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକଳ୍ପ ରିପୋର୍ଟ (ଡିପିଆର) ଡିସେମ୍ବର 2016ରେ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ଅକ୍ଟୋବର 2018ରେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ କ୍ୟାବିନେଟ ଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ ହୋଇଥିଲା।
- ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ 2019 ମସିହା ସେପ୍ଟେମ୍ବର ମାସରେ ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ଭିତ୍ତିପ୍ରସ୍ତର ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। 2019 ମସିହା ଫେବୃଆରୀ ମାସରେ ନିର୍ମାଣ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଏବଂ 2027 ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ମୁଖ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟତା
| ଗତି ଏବଂ ଗତିପଥ | ସର୍ବାଧିକ ବେଗ: ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି 80 କିଲୋମିଟର |
| ହାରାହାରି ବେଗ: ଘଣ୍ଟାପ୍ରତି 34 କିଲୋମିଟର | |
| ମାନକ ମାପକ: 1435 ମି. ମି | |
| ବିଦ୍ୟୁତକରଣ | 750 ଭି ଡିସି ତୃତୀୟ ରେଳ |
| ସଙ୍କେତ | ଯୋଗାଯୋଗ ଆଧାରିତ ଟ୍ରେନ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ (ସିବିଟିସି) |
| ଆନୁମାନିକ ଦୈନିକ ଯାତ୍ରୀ ସଂଖ୍ୟା | 2.50 ଲକ୍ଷ/ଦିନ (2027) |
| ଆନୁମାନିକ ମୂଲ୍ୟ | 7500.80 କୋଟି ଟଙ୍କା |
ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋର ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା
ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଆଂଶିକ ଭାବେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ରାଜ୍ୟ ସରକାରଙ୍କ ଠାରୁ ସମାନ ଇକ୍ୱିଟି ଆଧାରରେ ଏବଂ ଆଂଶିକ ଭାବେ ଏସୀୟ ବିକାଶ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଏଡିବି) ଏବଂ ନୂତନ ବିକାଶ ବ୍ୟାଙ୍କ (ଏନଡିବି) ଠାରୁ ଋଣ ଆକାରରେ ଅର୍ଥ ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ।
ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପର ମୋଟ ମୂଲ୍ୟ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର 1,200 ନିୟୁତ ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି।
ଏନ. ଡି. ବି. 225 ନିୟୁତ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଅର୍ଥ ପ୍ରଦାନ କରିବ, ଯାହା ମୋଟ ଆନୁମାନିକ ମୂଲ୍ୟର% ହେବ। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପକୁ ଏସୀୟ ବିକାଶ ବ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ଏକ ସମାନ୍ତରାଳ ସହ-ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଅଧୀନରେ ସହ-ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରାଯିବାର ପ୍ରସ୍ତାବ ରହିଛି।
| ପାଣ୍ଠିର ଉତ୍ସ | ପରିମାଣ |
| ନୂତନ ବିକାଶ ବ୍ୟାଙ୍କ | 225 ନିୟୁତ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର |
| ଅନ୍ୟ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ | 250 ନିୟୁତ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର |
| ପ୍ରତିପକ୍ଷ ପାଣ୍ଠି | 725 ନିୟୁତ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର |
ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ପାଇଁ ରୋଲିଂ ଷ୍ଟକ୍
- ମେ 2022 ରେ, ଆଲଷ୍ଟମ୍ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ମେଟ୍ରୋ ରେଳ କର୍ପୋରେସନ୍ ଲିମିଟେଡ୍ (ଏମ୍. ପି. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ଏଲ୍.) ଠାରୁ ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋର ରୋଲିଂ ଷ୍ଟକ୍ ପାଇଁ ଚୁକ୍ତିନାମା ହାସଲ କରିଥିଲା। ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ 75ଟି କୋଚ ବିଶିଷ୍ଟ 25ଟି ଟ୍ରେନ ସେଟ୍ର ଯୋଗାଣ ଏବଂ ଉତ୍ପାଦନ ସାମିଲ ରହିଛି।
- ମାର୍ଚ୍ଚ 2023 ରେ, ଅଲ୍ଷ୍ଟମ୍ ଗୁଜୁରାଟର ସାବଲି ସ୍ଥିତ ଏହାର କାରଖାନାରେ ଏହି ଟ୍ରେନ୍ ସେଟ୍ଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ପାଦନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା | ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଅଗଷ୍ଟ 2023 ରେ, ଅଲ୍ଷ୍ଟମ୍ ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ପାଇଁ ଏକ ତିନି-କୋଚ୍ ଟ୍ରେନ୍ ସେଟ୍ ବିତରଣ କରିଥିଲା |
- ଜୁଲାଇ 2025 ରେ, ଅଲ୍ଷ୍ଟମ୍ ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ 15 ତମ ଟ୍ରେନ୍ ସେଟ୍ ବିତରଣ କରିଥିଲା |
ଠିକାଦାରଙ୍କ ତାଲିକା
| ଚୁକ୍ତିନାମା | ଠିକାଦାର |
| ବିସ୍ତୃତ ପ୍ରକଳ୍ପ ରିପୋର୍ଟ (ଡିପିଆର) ପ୍ରସ୍ତୁତକାରୀ | ରୋହିତ ଆସୋସିଏଟ୍ସ ସିଟିଜ ଆଣ୍ଡ ରେଲ୍ସ ପ୍ରା. ଲି |
| ସାଧାରଣ ପରାମର୍ଶଦାତା (ଜି. ସି.) | ଡିବି ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଏବଂ ପରାମର୍ଶ ଜିଏମବିଏଚ-ଜିଓଡାଟା ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ଏସ. ପି. ଏ.-ଲୁଇସ୍ ବର୍ଗର୍ ଗ୍ରୁପ୍ ଜେ. ଭି |
| ଆଇ. ଏନ୍.-02ଏ/1: ଆଇ. ଏସ୍. ବି. ଟି./ଏମ୍. ଆର୍. 10 ଫ୍ଲାଇଓଭର୍-ମୁମତାଜ ବାଗ କଲୋନୀ ମଧ୍ୟରେ 5.29 କି. ମି. ର ଭାୟାଡକ୍ଟ ନିର୍ମାଣ | ଦିଲୀପ ବିଲ୍ଡକନ ଲିମିଟେଡ। |
| ଆଇ. ଏନ୍.-04: ସହିଦ ବାଗ-ପଲାସିଆ ଚୌରାହା ମଧ୍ୟରେ 5.2 କି. ମି. ଭାୟାଡକ୍ଟ ଏବଂ 5ଟି ଏଲିଭେଟେଡ୍ ଷ୍ଟେସନ ନିର୍ମାଣ | ଆର୍. ଭି. ଏନ୍. ଏଲ୍.-ୟୁ. ଆର୍. ସି. ସି. ଜେ. ଭି |
| ଆଇ. ଏନ୍.-05. ଆର୍.: ଦୁଇଟି ସୁଡ଼ଙ୍ଗର ନିର୍ମାଣ (ଢାଲ ଟିବିଏମ୍ ଦ୍ୱାରା ଉପରକୁ ଏବଂ ତଳକୁ), କଟା ଏବଂ ଆଚ୍ଛାଦନ, ସମ୍ପ ସହିତ/ବିନା କ୍ରସ୍ ପାସେଜ୍, ର୍ୟାମ୍ପ, ଏବଂ 7ଟି ଭୂତଳ ଷ୍ଟେସନ | ଏଚସିସି-ଟିପିଏଲ ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ଜେଭି |
| ଆଇ. ଏନ୍.-08: ଭୂତଳ କରିଡର ଏବଂ ଗାନ୍ଧୀ ନଗର ଡିପୋ ପାଇଁ ଷ୍ଟାଣ୍ଡାର୍ଡ ଗେଜ୍ ର ବାଲାଷ୍ଟଲେସ୍ ଟ୍ରାକ୍ | ଟେକ୍ସମାକୋ ରେଳ-ଆଇ. ଏସ୍. ସି. ପ୍ରକଳ୍ପ ଜେ. ଭି |
| ଆଇ. ଏନ୍.-09: ବିଦ୍ୟୁତକରଣ-750 ଭି. ଡି. ସି. ତୃତୀୟ ରେଳ, ଏସ୍. ସି. ଏ. ଡି. ଏ., ବିଦ୍ୟୁତ ଯୋଗାଣ, ଆର୍. ଏସ୍. ଏସ୍., ଟି. ଏସ୍. ଏସ୍. ଏବଂ | କଲ୍ପତରୁ ପାୱାର ଟ୍ରାନ୍ସମିସନ୍ (କେପିଟିଏଲ୍) |
| BH-IN-02: ଭୋପାଳ ଏବଂ ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ପାଇଁ 156 ରୋଲିଂ ଷ୍ଟକ୍ କାର୍, ଯେଉଁଥିରେ ସିଗନାଲିଂ ଏବଂ ଟ୍ରେନ୍ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ଟେଲିକମ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ | | ଅଲ୍ଷ୍ଟମ୍ ପରିବହନ |
ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ମାର୍ଗ ବିବରଣୀ
| କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ | 6 କିଲୋମିଟର |
| ନିର୍ମାଣାଧୀନ | 25.3 କିଲୋମିଟର |
| ଅନୁମୋଦିତ | 57.18 କିଲୋମିଟର |
ପର୍ଯ୍ୟାୟ-1
ହଳଦିଆ ଲାଇନ (ଲାଇନ-3): ପାଲାସିଆ-ରେଳ ଷ୍ଟେସନ-ରାଜୱାଡ଼ା-ବିମାନବନ୍ଦର-ଭାୱରସାଲା-ଏମଆର10-ପାଲାସିଆ (ରିଙ୍ଗ ଲାଇନ)
- ଦୈର୍ଘ୍ୟ: 33.53 କିଲୋମିଟର
- ପ୍ରକାର: ଉତ୍ତୋଳିତ ଏବଂ ଭୂତଳ
- ସ୍ଥିତି: ଗାନ୍ଧୀ ନଗର-ମୁମତାଜ ବାଗ କଲୋନୀ ମଧ୍ୟରେ 16.217 କି. ମି. ନିର୍ମାଣଧୀନ ଅଛି
- ଡିପୋ: ସୁପର କରିଡର
- ଷ୍ଟେସନ ସଂଖ୍ୟା: 29
- ଷ୍ଟେସନ ନାମଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ଭାୱରସାଲା ସ୍କୋୟାର, ଏମ. ଆର. 10 ରୋଡ, ଆଇ. ଏସ. ବି. ଟି./ଏମ. ଆର. 10 ଫ୍ଲାଇଓଭର, ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ସ୍କୋୟାର, ହୀରା ନଗର, ବାପଟ ସ୍କୋୟାର, ମେଘଦୂତ ଗାର୍ଡେନ, ବିଜୟ ନଗର ସ୍କୋୟାର, ରେଡିସନ ସ୍କୋୟାର, ମୁମତାଜ ବାଗ କଲୋନୀ, ବଙ୍ଗଳା ସ୍କୋୟାର, ପତ୍ରାକର କଲୋନୀ, ପଲାସିଆ ସ୍କୋୟାର, ଇନ୍ଦୋର ରେଳ ଷ୍ଟେସନ, ରାଜୱାଡା ପ୍ୟାଲେସ, ଛୋଟା ଗଣପତି, ବଡ଼ ଗଣପତି, ରାମଚନ୍ଦ୍ର ନଗର ସ୍କୋୟାର, ବି. ଏସ. ଏଫ./କଲାନୀ ନଗର, ବିମାନ ବନ୍ଦର, ଗାନ୍ଧୀ ନଗର ନାନୋଦ, ସୁପର କରିଡର 6, ସୁପର କରିଡର 5, ସୁପର କରିଡର 4, ସୁପର କରିଡର 3, ସୁପର କରିଡର 2
| ୟେଲୋ ଲାଇନ୍ ରେଳ ବିକାଶ ନିଗମ ଲିମିଟେଡ୍ ଏବଂ ୟୁ. ଆର୍. ସି. ନିର୍ମାଣ (ଆର୍. ଭି. ଏନ୍. ଏଲ୍.-ୟୁ. ଆର୍. ସି. ସି.) ମିଳିତ ଉଦ୍ୟୋଗ ପ୍ୟାକେଜ୍ ଆଇ. ଏନ୍.-04 ପାଇଁ ବକ୍ସ ସେଗମେଣ୍ଟର କାଷ୍ଟିଂ ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଏହି ବିଭାଗଗୁଡ଼ିକ ଭାୟାଡକ୍ଟ ନିର୍ମାଣରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେବ ଯାହା ଏହି ପ୍ୟାକେଜରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଏଲିଭେଟେଡ୍ ଷ୍ଟେସନଗୁଡ଼ିକୁ ସଂଯୋଗ କରିବ। ମାର୍ଚ୍ଚ 2024ରେ, ଆର. ଭି. ଏନ୍. ଏଲ୍.-ୟୁ. ଆର୍. ସି. ସି. ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପର ଆଇ. ଏନ୍.-04 ପ୍ୟାକେଜ୍କୁ ଏମ୍. ପି. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ଏଲ୍. ଠାରୁ 543 କୋଟି ଟଙ୍କା ମୂଲ୍ୟରେ ହାସଲ କରିଥିଲା |
ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଲାଇନ
ଲାଇନ-1ଏ: ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ହସ୍ପିଟାଲ-ଜିଲ୍ଲାପାଳ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ-ଇନ୍ଦୋର ବାଇପାସ 1
- ଷ୍ଟେସନ ସଂଖ୍ୟା: 18
- ଷ୍ଟେସନର ନାମ-ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ହସ୍ପିଟାଲ, ଭାୱରସାଲା ସ୍କୋୟାର, ସାନୱେର ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଆଲ୍ ଏରିଆ, ଗଣେଶ ଶାମ କଲୋନୀ, ବନଗଙ୍ଗା, ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଇ ନଗର ସ୍କୋୟାର, ମାରା ମାତା ସ୍କୋୟାର, ଇମଲି ବଜାର ଚୌକ, ରାଜୱାଡା ପ୍ୟାଲେସ୍, କଲେକ୍ଟୋରେଟ୍ ଅଫିସ୍, ଇନ୍ଦୋର ଇଚ୍ଛାପୁର ରେଳ କ୍ରସିଂ, ଟାୱାର ସ୍କୋୟାର, ଭାୱାରକୁଆଁ ସ୍କୋୟାର, ହୋଲକର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ/ଆଇଟି ପାର୍କ, ରାଣୀ ବାଗ, ଲିମ୍ବୋଡି, ରାମମଣ୍ଡଳ, ଇନ୍ଦୋର ବାଇପାସ୍ 1
ଲାଇନ-1ବି: ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ଡାକ୍ତରଖାନା-ଜିଲ୍ଲାପାଳ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ-ଆଞ୍ଚଳିକ ଉଦ୍ୟାନ (1ବି)
- ଷ୍ଟେସନ ସଂଖ୍ୟା: 13
- ଷ୍ଟେସନର ନାମ-ଶ୍ରୀ ଅରବିନ୍ଦ ହସ୍ପିଟାଲ୍, ଭାୱରସାଲା ସ୍କୋୟାର, ସନ୍ୱେର ଇଣ୍ଡଷ୍ଟ୍ରିଆଲ୍ ଏରିଆ, ଗଣେଶ ଶାମ କଲୋନୀ, ବନଗଙ୍ଗା, ଲକ୍ଷ୍ମୀବାଇ ନଗର ସ୍କୋୟାର, ମାରା ମାତା ସ୍କୋୟାର, ଇମଲି ବଜାର ଚୌକ, ରାଜୱାଡା ପ୍ୟାଲେସ୍, କଲେକ୍ଟୋରେଟ୍ ଅଫିସ୍, ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ଏକ୍ସାଇଜ୍, ଚୋଇଥ୍ରାମ, ଆଞ୍ଚଳିକ ପାର୍କ
ଲାଇନ-2: ଦେୱାସ ନାକା-ଜୁନି ଇନ୍ଦୋର-ଏମ୍. ଏଚ୍. ଓ. ଓ
- ଷ୍ଟେସନ ସଂଖ୍ୟା: 28
- ଷ୍ଟେସନ ନାମଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ଦେୱାସ ନାକା, ନିରନ୍ତରପୁର ସର୍କଲ, ଅରଣ୍ୟ ନଗର, ଆଇ. ଡି. ଏ. ପାର୍କ, ବିଜୟ ନଗର ସ୍କୋୟାର, ଭାମୋରୀ, ପାଟନୀ ପୁରା/ସେଣ୍ଟ ଜୋସେଫ୍ ଚର୍ଚ୍ଚ, ମାଲୱା ମିଲ୍ ସ୍କୋୟାର, ରାଜ କୁମାର ବ୍ରିଜ, ଇନ୍ଦୋର ରେଳ ଷ୍ଟେସନ, ଜୁନି ଇନ୍ଦୋର, କଲେକ୍ଟୋରେଟ୍ ଅଫିସ୍, ମହୁ ନାକା, ଦଶେରା ମଇଦାନ, ଅନ୍ନାପୁରାନ ମନ୍ଦିର, ନର୍ମଦା ପବ୍ଲିକ୍ ସ୍କୁଲ୍ (ରିଙ୍ଗ ରୋଡ୍), ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନଗର, ରେତୀ ମଣ୍ଡି, ଆଇ. ପି. ଏସ୍. ଏକାଡେମୀ, ଶ୍ରମିକ କଲୋନୀ, ଇନ୍ଦୋର ବାଇପାସ୍-2, ପିଗଡମ୍ବର, ଉମରିଆ, ମା "ବୈଷ୍ଣଦେବୀ ହସ୍ପିଟାଲ୍, ହରନ୍ୟଖେରୀ/ଆଇ. ଆଇ. ଟି. ଇନ୍ଦୋର, ଚିନାର ରେସିଡେନ୍ସି, ଏମ୍. ଏଚ୍. ଓ. ଡବ୍ଲ୍ୟୁ
ଲାଇନ-4: ଏମ. ଆର. 9-ଇନ୍ଦୋର ରେଳ ଷ୍ଟେସନ-ଇନ୍ଦୋର ବାଇପାସ 4
- ଷ୍ଟେସନ ସଂଖ୍ୟା: 16
- ଷ୍ଟେସନର ନାମଗୁଡ଼ିକ ହେଲା: ଏମ. ଆର. 9, କନଭେନସନ ସେଣ୍ଟର, ଲାହିଆ କଲୋନୀ, ଚନ୍ଦ୍ରଗୁପ୍ତ ଛକ, ସୁକଲିଆ, ନନ୍ଦ ନଗର ମୁଖ୍ୟ ସଡ଼କ, ମଜଦୁର ମଇଦାନ, ରାଜକୁମାର ବ୍ରିଜ, ଇନ୍ଦୋର ରେଳ ଷ୍ଟେସନ, ଛବାଣୀ, ଶ୍ରୀ ଅଗ୍ରସେନ ମହାରାଜ ଚୌକ, ନଭଲଖା ବସ୍ ଷ୍ଟେସନ, ତିନ ଇମଲୀ, ବାବୁଲ ନଗର, ମୁସାଖେଡ଼ି, ଇନ୍ଦୋର ବାଇପାସ 4
ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ରେଳ ପ୍ରକଳ୍ପର ଅଗ୍ରଗତି
1. ଏମ୍. ପି. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ଏଲ୍. ଏମ୍. ଡି. ଟ୍ରଲି ପରୀକ୍ଷଣ ପରିଚାଳନା କଲେ
ଅଗଷ୍ଟ 6 ରୁ 7 ତାରିଖ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ମେଟ୍ରୋର ପରିଚାଳନା ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ ଶ୍ରୀ ଏସ୍. କୃଷ୍ଣ ଚୈତନ୍ୟ ଏସ୍ସି-02 ରୁ ମାଲବ୍ୟ ନଗର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଟ୍ରଲି ପରୀକ୍ଷଣ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ଗାନ୍ଧୀ ନଗର ଡିପୋ ଏବଂ ପ୍ରାଥମିକତା କରିଡରରେ ଏକ ଅନ୍-ସାଇଟ୍ ଯାଞ୍ଚ କରିଥିଲେ। ଚାଲିଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକୁ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଶେଷ କରିବା ପାଇଁ ସେ ନିର୍ଦ୍ଦେଶନାମା ଜାରି କରିଥିଲେ।
ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋର ପ୍ରଭାବ
3. ସୁବ୍ୟବସ୍ଥିତ ସହରାଞ୍ଚଳ ଗମନାଗମନ ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ, ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟସେବା ସୁବିଧା, ନିଯୁକ୍ତି କେନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟିକ କ୍ଷେତ୍ର ଭଳି ପ୍ରମୁଖ କେନ୍ଦ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ ଗମନାଗମନ ସଂଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରି ସହରାଞ୍ଚଳ ଗମନାଗମନକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ପରିକଳ୍ପନା କରାଯାଇଛି। ଏହି ଉଚ୍ଚ-ଚାହିଦା କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ଏକ ସଂରଚିତ ଗଣ ପରିବହନ ନେଟୱାର୍କରେ ଏକୀକୃତ କରି, ଏହି ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମଗ୍ର ସହରରେ ପୂର୍ବାନୁମାନଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ସମୟ-ଦକ୍ଷ ଯାତ୍ରାକୁ ସହଜ କରିବ।
2. ଟ୍ରାଫିକ ଭିଡ଼ ହ୍ରାସ ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋର ସୁପର ପ୍ରାଇଓରିଟି କରିଡର କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଧମନୀ ରାସ୍ତା ଏବଂ ଚୌରାସ୍ତାଗୁଡ଼ିକରେ ଯାନବାହାନର ବୋଝ ହ୍ରାସ ପାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏକ ଉଚ୍ଚ କ୍ଷମତା, ବିଶ୍ୱସନୀୟ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ପରିବହନ ବିକଳ୍ପ ପ୍ରଦାନ କରି ଘରୋଇ ଯାନରୁ ସାର୍ବଜନୀନ ପରିବହନକୁ ମୋଡାଲ୍ ସ୍ଥାନାନ୍ତର ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ପ୍ରଦାନ କରେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ସହରାଞ୍ଚଳ ସଡ଼କ ନେଟୱାର୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ସନ୍ତୁଳିତ ଟ୍ରାଫିକ୍ ବଣ୍ଟନରେ ଯୋଗଦାନ ଦେଇଥାଏ |
3. ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ବିକାଶମୂଳକ ପ୍ରଭାବ ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ଆନ୍ତଃ-ସହର ସଂଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରି ଏବଂ ପ୍ରମୁଖ ବାଣିଜ୍ୟିକ ଏବଂ ଶିଳ୍ପ କ୍ଲଷ୍ଟରକୁ ପ୍ରବେଶଯୋଗ୍ୟତା ଉନ୍ନତ କରି ସକାରାତ୍ମକ ଅର୍ଥନୈତିକ ବାହ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି କରିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ କେବଳ ନିର୍ମାଣ ଏବଂ ପରିଚାଳନା ସମୟରେ ନିଯୁକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ସହାୟକ ହେବ ନାହିଁ, ବରଂ ମେଟ୍ରୋ କରିଡର ସହିତ ଟ୍ରାନଜିଟ୍-ଆଧାରିତ ବିକାଶ (ଟିଓଡି) କୁ ମଧ୍ୟ ସୁଗମ କରିବ, ଯାହା ରିଅଲ୍ ଇଷ୍ଟେଟ୍, ଖୁଚୁରା ଏବଂ ସେବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିବେଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ।
4. ଆରୋହୀଙ୍କ ଚିନ୍ତା
- ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ପାଇଁ ଏହାର ଅତି-ପ୍ରାଥମିକତା କରିଡରର ଶୁଭାରମ୍ଭ ସତ୍ତ୍ୱେ ଯାତ୍ରୀ ସଂଖ୍ୟା ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହୋଇ ରହିଛି। 5.9 କି. ମି. କରିଡର ଜୁନ୍ 1, 2025 ରେ ବାଣିଜ୍ୟିକ କାର୍ଯ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା, ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଥମ ଦିନରେ 26,803 ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ପରିବହନ କରିଥିଲା। ତେବେ ଜୁଲାଇ 1 ସୁଦ୍ଧା ଦୈନିକ ଯାତ୍ରୀ ସଂଖ୍ୟା ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ହ୍ରାସ ପାଇ ମାତ୍ର 680ରେ ପହଞ୍ଚିଛି, ଯାହା 97.46% ହ୍ରାସର ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି। ଯାତ୍ରୀ ସଂଖ୍ୟାରେ ଏହି ତୀବ୍ର ହ୍ରାସ ପ୍ରକଳ୍ପର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସ୍ଥିରତା ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ସୃଷ୍ଟି କରେ |
ଉପସଂହାର
ଦ୍ରୁତ ଜନସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଭିଡ଼ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ଆହ୍ୱାନର ମୁକାବିଲା କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖି ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ସହରର ସହରାଞ୍ଚଳ ବିକାଶରେ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନଶୀଳ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ରେଖାଙ୍କିତ କରିଛି। ଏମ୍. ପି. ଏମ୍. ଆର୍. ସି. ଏଲ୍. ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ନିର୍ମାଣାଧୀନ ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପ ସହରର ସହରାଞ୍ଚଳ ପରିବହନର ଆଧୁନିକୀକରଣ ଦିଗରେ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ପଦକ୍ଷେପ। ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଗୋଟିଏ ମେଟ୍ରୋ କରିଡର ରହିଛି, ଯାହାର ବିସ୍ତାର 33.53 କି. ମି.। ନିକଟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦୀ ମେ 2025 ରେ ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋର ସୁପର ପ୍ରାଥମିକତା କରିଡରକୁ ଉଦଘାଟନ କରିଥିଲେ। ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋ ପ୍ରକଳ୍ପର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସଂଯୋଗରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ଏବଂ ସହରରେ ଟ୍ରାଫିକ୍ ଭିଡ଼ ହ୍ରାସ କରିବା। ତଥାପି, ଆରୋହୀଙ୍କ ସ୍ତରରେ ଅସ୍ଥିରତା ଭଳି ଆହ୍ୱାନ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହୋଇ ରହିଛି। ସହରର ସହରାଞ୍ଚଳ ଗତିଶୀଳତା ଉପରେ ଇନ୍ଦୋର ମେଟ୍ରୋର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସଫଳତା ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ପ୍ରଭାବ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ ହେବ।